Cấm sử dụng AI hoặc công nghệ mới để xâm phạm bí mật nhà nước

Văn phòng Chủ tịch nước vừa qua đã công bố Lệnh của Chủ tịch nước về Luật Bảo vệ bí mật nhà nước. Đây là luật được Quốc hội khóa XV thông qua tại kỳ họp thứ 10, có hiệu lực từ ngày 1-3-2026.

Luật Bảo vệ bí mật nhà nước năm 2025 gồm 05 chương, 28 điều, được xây dựng trên cơ sở kế thừa những quy định còn phù hợp của Luật Bảo vệ bí mật nhà nước năm 2018 và bổ sung những quy định mới theo yêu cầu phát triển khoa học công nghệ, chuyển đổi số quốc gia và thực tiễn công tác bảo vệ bí mật nhà nước trong triển khai chính quyền địa phương 2 cấp.

Luật Bảo vệ bí mật nhà nước năm 2025 đã bổ sung quy định nghiêm cấm đối với các hành vi: "xác định bí mật nhà nước đối với thông tin không thuộc danh mục bí mật nhà nước" và "sử dụng trí tuệ nhân tạo hoặc công nghệ mới để xâm phạm bí mật nhà nước". Ngoài ra, để đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số quốc gia, Luật đã bãi bỏ quy định nghiêm cấm soạn thảo, lưu giữ, truyền đưa bí mật nhà nước trên mạng LAN độc lập không phải mã hóa theo quy định của pháp luật về cơ yếu và quy định khác của pháp luật có liên quan.

Về phạm vi bí mật nhà nước, luật quy định phạm vi bí mật nhà nước là giới hạn thông tin quan trọng thuộc các lĩnh vực chưa được công khai, nếu bị lộ, bị mất có thể gây nguy hại đến lợi ích quốc gia, dân tộc. Theo đó, nội dung điều luật được xây dựng trên cơ sở phân loại lĩnh vực theo quy định tại Luật Tổ chức Chính phủ và phù hợp với mô hình tổ chức bộ máy sau sắp xếp tinh gọn (13 lĩnh vực), đây cũng là kết quả nghiên cứu, rà soát, kế thừa Luật Bảo vệ bí mật nhà nước năm 2018 và nội dung bí mật nhà nước tại 35 danh mục bí mật nhà nước hiện hành.

Theo đó, phạm vi bí mật nhà nước tại Luật được xây dựng theo hướng quy định chung, khái quát để nhận diện bí mật nhà nước trong từng lĩnh vực nhằm giúp cho việc xây dựng danh mục bí mật nhà nước được chính xác, toàn diện.

Trên cơ sở phạm vi bí mật nhà nước quy định tại Điều 7 và phân loại bí mật nhà nước quy định tại Điều 8 của Luật, Thủ tướng Chính phủ sẽ ban hành danh mục bí mật nhà nước quy định cụ thể từng mức độ mật của bí mật nhà nước theo trình tự, thủ tục chặt chẽ quy định tại Luật.

Về sao, chụp tài liệu, vật chứa bí mật nhà nước, thực hiện chủ trương đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, cắt giảm tối đa thủ tục hành chính, Luật Bảo vệ bí mật nhà nước năm 2025 bãi bỏ thủ tục ủy quyền cho phép sao, chụp đối với cấp phó; bổ sung người đứng đầu, cấp phó của người đứng đầu cơ quan, tổ chức đảng ở cơ quan có tổ chức đảng song song với chính quyền có thẩm quyền cho phép sao, chụp tài liệu, vật chứa bí mật nhà nước.

Đối với việc mang tài liệu, vật chứa bí mật nhà nước ra khỏi nơi lưu giữ phục vụ công tác trong nước, để phù hợp với thực tiễn và đơn giản thủ tục hành chính trong nội bộ, Luật Bảo vệ bí mật nhà nước năm 2025 bỏ thủ tục xin phép khi mang tài liệu, vật chứa bí mật nhà nước ra khỏi nơi lưu giữ phục vụ công tác trong nước.

Bổ sung quy định trách nhiệm của người mang tài liệu, vật chứa bí mật nhà nước ra khỏi nơi lưu giữ, biện pháp bảo vệ, nội dung liên quan trực tiếp đến nhiệm vụ được giao và việc bàn giao lại cơ quan sau khi xử lý xong công việc tại Nghị định của Chính phủ.

Luật giữ nguyên quy định thời hạn bảo vệ đối với bí mật nhà nước độ Tuyệt mật là 30 năm, độ Tối mật là 20 năm, độ Mật là 10 năm nhằm đảm bảo quyền tiếp cận thông tin của công dân. Luật bổ sung quy định thời hạn bảo vệ bí mật nhà nước đối với dự thảo văn bản chứa nội dung bí mật nhà nước.

Đây là quy định mới so với Luật Bảo vệ bí mật nhà nước năm 2018 nhằm bảo vệ toàn diện bí mật nhà nước (cả văn bản dự thảo và văn bản được ký, ban hành chính thức). Đồng thời bổ sung quy định giao Chính phủ quy định việc gia hạn thời hạn bảo vệ bí mật nhà nước đối với văn bản điện tử bí mật nhà nước.