Chăm sóc toàn diện cho người cao tuổi

Chăm sóc sức khỏe cho người cao tuổi đã và đang trở thành vấn đề cấp thiết tại TP HCM, đặc biệt trong bối cảnh dân số già ngày càng gia tăng. Đây là thách thức lớn đối với ngành y tế thành phố, đòi hỏi phải xây dựng một hệ thống chăm sóc sức khỏe toàn diện, hiệu quả và hướng đến cộng đồng.

Nhiều mô hình hiệu quả

TS-BS Nguyễn Hồng Minh Công, Phó Giám đốc Bệnh viện Nhân dân Gia Định, cho biết bệnh viện đã triển khai nhiều chương trình chăm sóc người cao tuổi theo hướng toàn diện. Việc đánh giá toàn diện giúp bác sĩ xây dựng chiến lược điều trị cá thể hóa, không chỉ dựa vào bệnh lý mà còn xét đến thể trạng, tâm lý và điều kiện sinh hoạt của bệnh nhân.

Hiện nay, Khoa Lão của bệnh viện tiếp nhận và điều trị cho bệnh nhân từ 65 tuổi trở lên, với các bệnh lý đa dạng từ tim mạch, xương khớp đến các bệnh lý thần kinh và nội tiết. Song song với điều trị, bệnh viện còn chú trọng chăm sóc tinh thần, giúp người bệnh duy trì thái độ lạc quan và cảm nhận được sự quan tâm.

Thực tế đã khẳng định hiệu quả của cách tiếp cận này. Trước khi vào Bệnh viện Nhân dân Gia Định, bà Lê Thị T. (72 tuổi; ngụ phường An Nhơn, TP HCM) luôn trong tình trạng mệt mỏi, khó thở. Sau khi được thăm khám với tiền sử cao huyết áp và đái tháo đường type 2, bà T. được đánh giá sức khỏe toàn diện và xây dựng phác đồ điều trị riêng biệt. Sau 3 tháng điều trị, sức khỏe của bà cải thiện rõ rệt, có thể tự đi lại và tham gia các hoạt động hằng ngày mà không cảm thấy mệt mỏi.

Mô hình của Bệnh viện Nhân dân Gia Định cũng đang được triển khai tại một số cơ sở y tế ở TP HCM. PGS-TS-BS Phan Minh Hoàng, Giám đốc Bệnh viện Phục hồi chức năng và Điều trị bệnh nghề nghiệp, cho hay mô hình "điều trị nội trú ban ngày" cho người cao tuổi đang được bệnh viện triển khai và mang lại hiệu quả cao. Mô hình kết hợp đánh giá sức khỏe, chăm sóc dinh dưỡng, phục hồi chức năng và trị liệu tâm lý, giúp người bệnh duy trì sinh hoạt bình thường.

Theo ông Nguyễn Tăng Minh, Phó Giám đốc Sở Y tế TP HCM, thành phố hiện có hơn 1,5 triệu người cao tuổi, chiếm khoảng 11% dân số và con số này đang gia tăng nhanh chóng. Do vậy, chăm sóc sức khỏe cho đối tượng này là ưu tiên hàng đầu của thành phố. Dù vậy, hệ thống chăm sóc người cao tuổi vẫn còn hạn chế. Toàn thành phố chỉ mới có 16 cơ sở bảo trợ xã hội, trong đó 12 cơ sở chăm sóc người cao tuổi, phục vụ khoảng 6.000 người.

Trước thực trạng này, ngành y tế thành phố đặt mục tiêu đến năm 2030 phát triển hơn 30 cơ sở chăm sóc người cao tuổi, trong đó có 15 cơ sở chăm sóc ban ngày và 15 cơ sở chăm sóc nội trú. Đồng thời, thành phố phấn đấu mở rộng mạng lưới chăm sóc cộng đồng đến toàn bộ 168 phường, xã, đặc khu, tạo thành các "vệ tinh" hỗ trợ chăm sóc tại chỗ. Thành phố cũng đặt mục tiêu đào tạo khoảng 2.500 nhân viên có chuyên môn về điều dưỡng và chăm sóc lão khoa nhằm đáp ứng nhu cầu này.

Tháo "điểm nghẽn" cơ chế

Liên quan đến việc phát triển hệ thống chăm sóc người cao tuổi, ông Phạm Bình An, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu chính sách phát triển TP HCM, nhấn mạnh vai trò của xã hội hóa và huy động nguồn lực từ khu vực tư nhân. Tuy nhiên, để thu hút các nguồn lực này, thành phố cần sớm giải quyết một số "điểm nghẽn" về cơ chế và chính sách.

Theo ông An, trở ngại lớn hiện nay là công tác quy hoạch chưa xác định rõ quỹ đất dành cho các cơ sở chăm sóc người cao tuổi, gây trở ngại cho doanh nghiệp khi đầu tư. Bên cạnh đó là thiếu cơ chế, chính sách để thúc đẩy hợp tác công - tư. Một thách thức khác là thiếu hụt nguồn nhân lực chất lượng. Dù đặt mục tiêu đào tạo 2.500 nhân lực, con số này vẫn chưa đáp ứng đủ nhu cầu thực tế. Chăm sóc người cao tuổi đòi hỏi kỹ năng chuyên biệt, trong khi hiện nay chỉ dừng lại ở các khóa đào tạo ngắn hạn.

Từ thực tiễn tại đơn vị, BS Phan Minh Hoàng cho rằng cần chuẩn hóa chương trình đào tạo theo từng nhóm bệnh lý như sau đột quỵ, sa sút trí tuệ hoặc bệnh mạn tính. Công tác đào tạo cần được thực hiện bài bản, chuyên sâu, gắn với hệ thống dịch vụ và cơ chế tài chính, đặc biệt là vai trò của bảo hiểm y tế.

Theo các chuyên gia, phát triển hệ thống chăm sóc người cao tuổi bền vững cần một chiến lược tổng thể, đồng bộ từ quy hoạch, đất đai, tài chính đến đào tạo nhân lực. Khi các "nút thắt" được tháo gỡ, việc huy động nguồn lực xã hội sẽ hiệu quả hơn, góp phần đáp ứng nhu cầu chăm sóc ngày càng tăng trong bối cảnh già hóa dân số. PGS-TS Lưu Bích Ngọc, Chánh Văn phòng Hội đồng Quốc gia Giáo dục và Phát triển nhân lực, Bộ Giáo dục và Đào tạo, cho rằng chính sách về người cao tuổi cần chuyển từ tiếp cận "chăm sóc" sang "thích ứng với già hóa dân số". Theo bà, người cao tuổi không chỉ là đối tượng cần hỗ trợ mà còn là nguồn lực quan trọng. Chính sách cần tạo điều kiện để họ tiếp tục tham gia hoạt động xã hội, học tập suốt đời và lao động phù hợp, hướng tới mục tiêu "sống vui, sống khỏe, sống có ích".