Chỉ 5% kết quả nghiên cứu được thương mại hóa, TPHCM thí điểm cơ chế mới

Sáng 13-3, Sở Khoa học và Công nghệ TPHCM tổ chức Hội nghị triển khai thí điểm chính sách tạo động lực thương mại hóa, hướng tới đưa nhanh kết quả nghiên cứu khoa học, công nghệ và tài sản trí tuệ được hình thành từ ngân sách nhà nước vào sản xuất, kinh doanh.

Chương trình có sự tham dự của Phó Bí thư Thành ủy TPHCM Đặng Minh Thông, Phó Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Mạnh Cường, lãnh đạo Bộ Khoa học và Công nghệ.

Ông Lâm Đình Thắng, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TPHCM, cho biết thành phố đang bước vào giai đoạn phát triển mới, với tiềm lực khoa học - công nghệ lớn, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo năng động.

Tuy nhiên, cần thẳng thắn nhìn nhận tỉ lệ thương mại hóa các kết quả nghiên cứu sử dụng ngân sách nhà nước hiện nay chỉ đạt khoảng 5%.

Đáng chú ý, có khoảng 37% kết quả nghiên cứu đã sẵn sàng chuyển giao nhưng vẫn chưa được đưa vào thực tiễn, chủ yếu do vướng mắc về cơ chế định giá, thủ tục giao quyền và tâm lý e ngại rủi ro trong quá trình thực thi công vụ.

Bên cạnh đó, mối liên kết giữa nhà nước - nhà khoa học - doanh nghiệp chưa đủ chặt chẽ, thiếu các cơ chế đủ mạnh để doanh nghiệp tham gia ngay từ đầu, cùng chia sẻ rủi ro và đồng hành trong quá trình phát triển sản phẩm.

Theo ông Lâm Đình Thắng, đề án lần này được xây dựng dựa trên nền tảng pháp lý vững chắc của Nghị quyết 57/2024 của Bộ Chính trị, Nghị quyết 193/2025 của Quốc hội, cùng với Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo năm 2025.

Trọng tâm của đề án nằm ở 6 nhóm giải pháp đột phá, được thiết kế trúng vào những điểm nghẽn lớn nhất hiện nay trong thương mại hóa kết quả nghiên cứu.

"Đây chính là cách TPHCM hiện thực hóa tinh thần "dám thí điểm - dám chịu trách nhiệm" bằng cơ chế cụ thể, để khoa học - công nghệ thực sự đi vào cuộc sống" - ông Lâm Đình Thắng khẳng định.

Phó Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Mạnh Cường đề nghị Sở Khoa học và Công nghệ TPHCM với vai trò cơ quan chủ trì tiếp tục chủ động tham mưu, phối hợp với các sở, ngành liên quan để tổ chức thực hiện, theo dõi và đôn đốc triển khai đề án.

Trong quá trình triển khai, sở cũng cần quan tâm đến việc đơn giản hóa các thủ tục hành chính. Nếu vẫn áp dụng đầy đủ các quy trình theo cách thức thông thường thì có thể gây khó khăn cho các đơn vị tham gia thí điểm.

Đề án này được kỳ vọng sẽ phát huy hiệu quả mô hình liên kết "ba nhà": nhà nước - viện, trường - doanh nghiệp.

Phó Chủ tịch UBND TPHCM lưu ý trong quá trình triển khai cơ chế thí điểm, cần vừa làm vừa rút kinh nghiệm, vừa hoàn thiện các cơ chế, chính sách.

Mục tiêu cuối cùng là sau giai đoạn thí điểm, có thể trở thành chính sách chính thức, được triển khai rộng rãi và đồng bộ. "Chỉ khi đạt được kết quả cụ thể trong giai đoạn thí điểm thì chúng ta mới có cơ sở để chuyển từ "thí điểm" sang cơ chế, chính sách chính thức" - ông Nguyễn Mạnh Cường nhấn mạnh.