Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Văn Được: TPHCM hướng đến mô hình thành phố toàn cầu đáng sống

Sáng 21-1, tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Văn Được đã trình bày tham luận “Phát huy vai trò đầu tàu, xây dựng TPHCM trở thành trung tâm khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo mang tầm quốc tế, tạo động lực lan tỏa phát triển cho cả nước”.

Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Văn Được nêu rõ TPHCM bước vào giai đoạn mới, giai đoạn mà thành phố không chỉ dựa vào lịch sử hào hùng, truyền thống năng động và tinh thần tiên phong đã được khẳng định, mà còn phải ý thức sâu sắc hơn về trách nhiệm của mình trước kỳ vọng của quốc gia.

Không thể phát triển theo lối mòn mà phải chủ động tự đổi mới

Theo Chủ tịch UBND TP Nguyễn Văn Được, trong nhiều thập kỷ vừa qua, TPHCM luôn là một trong những động lực quan trọng của tăng trưởng, đổi mới và hội nhập của Việt Nam. Những đóng góp đó là thực tế không thể phủ nhận. Tuy nhiên, trước bối cảnh trong nước và quốc tế đang biến đổi nhanh chóng, chính những thành công ấy cũng đã đặt ra cho thành phố một yêu cầu cao hơn trong giai đoạn hiện nay. Đó là, TPHCM không thể phát triển theo lối mòn mà phải chủ động tự đổi mới chính mình sâu sắc hơn, khác biệt và có chiều sâu, tầm nhìn dài hạn và bền vững hơn.

Sự đổi mới này không chỉ nhằm khẳng định lại vai trò đầu tàu đã quen thuộc, mà để xứng đáng với niềm tin và trọng trách mà Đảng, Nhà nước và nhân dân cả nước đã giao phó cho thành phố trong chặng đường phát triển mới của đất nước.

"Trước tiên, TPHCM xin khẳng định khát vọng đến năm 2030 của TPHCM không tách rời mục tiêu quốc gia. Khát vọng phát triển của TPHCM đến năm 2030 phải đặt trong một bức tranh lớn hơn, không thể tách rời khát vọng chung của quốc gia. Đó là đến năm 2045, kỷ niệm 100 năm thành lập nước, Việt Nam trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao, có vị thế vững chắc trên trường quốc tế" - Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Văn Được nêu rõ.

Làm rõ thêm, Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Văn Được cho biết trong tổng thể chiến lược đó, Trung ương đã đặt TPHCM những kỳ vọng rất đặc biệt: Không chỉ tăng trưởng nhanh mà còn tăng trưởng theo cách khác biệt. Không chỉ đi trước mà còn mở đường, và không chỉ thành công cho riêng mình mà phải tạo ra động lực lan tỏa cho sự phát triển chung của cả nước.

TPHCM được kỳ vọng trở thành nơi thử nghiệm các cơ chế, chính sách và là nơi hội tụ khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo. Đồng thời, là hình mẫu về quản trị phát triển đô thị trong giai đoạn mới. Đây không chỉ là vinh dự, sự ghi nhận mà còn là cam kết phát triển mang tầm chiến lược quốc gia và đòi hỏi phải thống nhất nhận thức, quyết tâm chính trị cao, tư duy đột phá, đoàn kết một lòng và hành động kiên định, nhất quán.

Cải cách thể chế ở TPHCM: Mô hình thực tiễn có thể nhân rộng ra cả nước

Để thực hiện các nhiệm vụ đó, TPHCM xác định ba trụ cột tạo nền tảng cho bứt phá thực chất.

Một là, đột phá về thể chế là điều kiện tiên quyết. Thể chế hiện vẫn là điểm nghẽn của điểm nghẽn, nhưng cũng là đòn bẩy mạnh mẽ nhất nếu như được tháo gỡ đúng hướng và kịp thời.

Đảng bộ và nhân dân TPHCM cảm ơn Trung ương, Bộ Chính trị, Chính phủ, các ban bộ ngành, đặc biệt là Quốc hội thời gian vừa qua đã thông qua Nghị quyết 20. Đây có thể nói là giúp cho TPHCM phát triển mạnh mẽ hơn nữa, phát triển hai con số trong năm 2026 và những năm tiếp theo. Do đó, thành phố cần được trao và chủ động thực thi các cơ chế linh hoạt hơn phù hợp với vai trò, quy mô và sự đóng góp của thành phố, từng bước thí điểm mô hình quản trị mới, rút ngắn tiến trình hành chính, đến mở rộng không gian chính sách cho đổi mới sáng tạo và kinh tế tư nhân phát triển lành mạnh.

"Cải cách thể chế ở TPHCM không chỉ nhằm giúp thành phố vận hành hiệu quả hơn mà còn để hình thành những mô hình thực tiễn có thể nhân rộng ra cả nước" - Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Văn Được phát biểu.

Thứ hai, khoa học công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao phải trở thành động lực phát triển cốt lõi. Nếu như tiếp tục dựa chủ yếu vào vốn, đất đai và lao động giá rẻ thì TPHCM sẽ sớm chạm trần tăng trưởng. Và thực tế trong giai đoạn những năm vừa qua đã cho thấy rất rõ điều này, tốc độ tăng trưởng GRDP của TPHCM có xu hướng chậm lại và tăng rất ít. Con đường phát triển bền vững chỉ có thể dựa vào tri thức, công nghệ và con người.

Thành phố có lợi thế lớn và rất hiếm về hệ thống đại học, viện nghiên cứu và là địa phương lớn nhất cả nước; cộng đồng doanh nghiệp năng động, có khả năng thích ứng mạnh mẽ, nhanh và lực lượng lao động trẻ, sáng tạo, tiếp thu nhanh và giàu khát vọng.

Vấn đề cốt lõi của phát triển không chỉ nằm ở nguồn lực mà nằm ở khả năng tổ chức, cách kết nối phát huy nguồn lực thông qua cơ chế "ba nhà". Trong đó, yêu cầu đặt ra là nghiên cứu phải gắn với nhu cầu thị trường, đào tạo phải gắn với chiến lược phát triển, doanh nghiệp phải thực sự trở thành trung tâm của hệ thống hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, nhà nước là người đặt hàng và kiến tạo phát triển.

TPHCM cần và sẽ đóng góp với vai trò là kiến trúc sư trưởng

Thứ ba là phát triển hạ tầng, một bước đi trước đi nhanh để đi xa, không chỉ đáp ứng nhu cầu trước mắt mà phải phục vụ cho mục tiêu phát triển lâu dài. Hạ tầng TPHCM cần được nhìn nhận như là hạ tầng chiến lược quốc gia bao gồm hạ tầng giao thông, logistics, hạ tầng số, kết nối vùng và hạ tầng kinh tế tri thức.

Và trên nền tảng đó, thành phố cần tái định vị vai trò địa chính trị kinh tế với ba mũi nhọn: Dịch vụ tài chính thương mại chất lượng cao; công nghiệp công nghệ cao và logistics, gắn với chuỗi giá trị vùng và quốc tế.

Liên kết vùng là không gian phát triển tất yếu, điều kiện để phát triển bền vững. TPHCM không thể và không nên phát triển đơn độc. Sự phát triển bền vững chỉ có thể đạt được khi không gian kinh tế vùng được tổ chức một cách hợp lý, chuỗi giá trị phân bổ một cách phù hợp. Vai trò của mỗi địa phương được xác định rõ trong một tổng thể chung.

"Trong cấu trúc đó, TPHCM cần và sẽ đóng góp với vai trò là kiến trúc sư trưởng, là trung tâm điều phối và dẫn dắt liên kết vùng, nơi hội tụ tài chính, công nghệ và dịch vụ cao cấp; nơi các hoạt động sản xuất, logistics và nông nghiệp công nghệ cao được kết nối và lan tỏa, là nơi giá trị gia tăng được phân bổ hài hòa và cùng phát triển" - Chủ tịch UBND TP Nguyễn Văn Được nêu rõ.

Phát triển xã hội là nền tảng sức mạnh mềm. Phát triển kinh tế và tăng trưởng kinh tế suy cho cùng phải hướng tới mục tiêu phục vụ con người. TPHCM hướng đến mô hình thành phố toàn cầu đáng sống, nơi tăng trưởng đi cùng tiến bộ, công bằng; đổi mới đi cùng bao trùm và hội nhập đi cùng với bản sắc.

Một thành phố đáng sống không chỉ được đo bằng quy mô kinh tế mà đo bằng chất lượng cuộc sống, mức độ gắn kết xã hội và niềm tin của người dân. Đồng thời, còn ở việc giữ chân nhân tài, nuôi dưỡng sáng tạo và củng cố niềm tin của xã hội, đó chính là nền tảng của sức mạnh mềm và sự phát triển bền vững.

Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Văn Được nhìn nhận TPHCM hôm nay đang đứng trước một cơ hội lịch sử để tái khẳng định chính mình. Không bằng những tuyên ngôn mà bằng hành động cụ thể, cải cách thực chất và tinh thần trách nhiệm cao với đất nước. Con đường phía trước là tăng trưởng dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, kinh tế tuần hoàn và phát triển xanh để từng bước xây dựng năng lực cạnh tranh bền vững, góp phần đưa thành phố trở thành trung tâm kinh tế, đổi mới sáng tạo có sức lan tỏa trong khu vực và mang tầm quốc tế.

"Trên hành trình đó, với quyết tâm chính trị cao nhất và khát vọng cống hiến mạnh mẽ, TPHCM cam kết nỗ lực cùng cả nước để hiện thực hóa mục tiêu đưa Việt Nam trở thành quốc gia phát triển, tự cường, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, hội nhập sâu rộng và có vị thế uy tín ngày càng cao trong cộng đồng quốc tế" - Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Văn Được phát biểu.