Đầu năm 2018, Công ty CP American General Construction (AGC - quận 2, TP HCM) đột ngột ra thông báo tạm ngưng hoạt động từ ngày 11-1-2018 khiến hơn 400 lao động đứng ngồi không yên. Chia sẻ với chúng tôi trước Tết nguyên đán, anh Cường, một nhân viên của công ty, rầu rĩ: "Theo thông tin chúng tôi biết thì công ty đang nợ BHXH từ tháng 10-2017 với tổng số tiền khoảng 1,6 tỉ đồng. Việc công ty ngừng hoạt động khi đang nợ BHXH sẽ khiến chúng tôi bị thiệt hại kép, bị mất việc nhưng không được hưởng trợ cấp thất nghiệp. Chúng tôi chẳng còn tâm trạng để đón Tết".

Hết lòng với công nhân

Trước những lo lắng của người lao động, đại diện BHXH quận 2, TP HCM khẳng định 432 lao động của Công ty AGC có thể an tâm về quyền lợi BHXH, bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) của mình vì đến cuối tháng 12-2017, công ty đã khắc phục xong khoản nợ 1,6 tỉ đồng. Để người lao động (NLĐ) được bảo đảm quyền lợi, có sự góp sức rất lớn của các cán bộ BHXH quận 2.

Ông Huỳnh Văn Trung, Phó Giám đốc BHXH quận 2, cho biết: Trước đây AGC là một trong những đơn vị luôn thực hiện tốt việc tham gia BHXH, BHYT, BHTN cho NLĐ, tuy nhiên từ tháng 10-2017, do sản xuất kinh doanh gặp khó khăn, doanh nghiệp (DN) bắt đầu nợ BHXH. Dù cán bộ thu đã nhiều lần nhắc nhở, đốc thúc nhưng đến gần cuối tháng 12-2017, công ty vẫn chưa khắc phục được khoản nợ. Trước tình hình đó, BHXH quận đã chủ động liên hệ, đặt lịch làm việc, song lãnh đạo DN luôn tìm cách lánh mặt. Điều đó không làm nản lòng các nhân viên BHXH. Họ tiếp tục tìm cách tiếp cận, đồng thời liên hệ với các đơn vị có mối liên hệ với công ty như ban quản lý tòa nhà nơi công ty đặt trụ sở, lãnh đạo UBND phường… để thông qua đó đề nghị phía công ty hợp tác.

Đòi Tết cho công nhân - Ảnh 1.

Công nhân Công ty TNHH XNK Thời trang Thảo Trang tập trung tại công ty ngày 10-2 (tức 27 Tết) để chờ lương

Đến ngày 24-12-2017, AGC đã chấp nhận tiếp xúc với BHXH quận 2. Trong buổi làm việc, phía công ty viện lý do bị đối tác nợ tiền nên chưa thể đóng BHXH, BHYT, BHTN cho NLĐ. Chia sẻ khó khăn với DN nhưng đại diện BHXH quận 2 vẫn kiên quyết yêu cầu DN phải hoàn tất việc trả nợ để bảo đảm quyền lợi cho NLĐ. Đại diện BHXH quận 2 cũng khẳng định: "Nếu đơn vị không thực hiện nghĩa vụ, cơ quan BHXH sẽ thanh tra chuyên ngành về việc đóng BHXH, BHYT, BHTN; đồng thời sẽ chuyển hồ sơ để tổ chức Công đoàn khởi kiện". Hai ngày sau đó, Công ty AGC đã chuyển 1,6 tỉ đồng trả nợ BHXH, BHYT, BHTN. Đến nay, các lao động nghỉ việc đã được chốt sổ BHXH để làm thủ tục hưởng trợ cấp thất nghiệp.

Không đơn độc khi hoạn nạn

Ngày 10-2 (tức 27 Tết), trong lúc nhà nhà, người người rộn ràng chuẩn bị đón Tết thì 237 công nhân (CN) Công ty TNHH XNK Thời trang Thảo Trang (quận 12, TP HCM) lại khóc ròng vì đến hẹn trả lương, ông Nguyễn Trung Phước, giám đốc công ty, đột ngột "biến mất". Theo phản ánh của CN, công ty còn nợ tiền lương tháng 1-2018 của NLĐ với tổng số tiền hơn 1,5 tỉ đồng.

Sự việc xảy ra trong thời điểm Tết cận kề khiến CN gặp rất nhiều khó khăn. Nhiều CN đã đặt vé xe, chỉ chờ nhận lương là lên đường về quê đoàn tụ với gia đình nhân dịp Tết cổ truyền nhưng nay đành hủy vé. CN tên Mai, quê Quảng Nam, ứa nước mắt nói: "Tôi đã đặt vé xe và dự định lãnh lương xong sẽ về quê đón Tết cùng gia đình nhưng giờ không có tiền, làm sao về được? Đi làm ăn cả năm, về không có quà cho cha mẹ thì thôi, chẳng lẽ lại ngửa tay xin tiền?".

Ngay khi xảy ra vụ việc, các cơ quan chức năng quận 12, TP HCM đã nhanh chóng ổn định tình hình, niêm phong tài sản của công ty để bảo đảm quyền lợi cho NLĐ. LĐLĐ TP HCM đã kịp thời trích kinh phí hỗ trợ mỗi CN 1 triệu đồng. Quỹ Vì người nghèo của quận cũng hỗ trợ mỗi CN 300.000 đồng. Đặc biệt, dù không liên quan đến vụ việc nhưng trực tiếp chứng kiến hoàn cảnh khó khăn của CN, bà Nguyễn Thị Ngọc Dung, Giám đốc Công ty Dệt may Nguyên Dung (đối diện trụ sở Công ty TNHH XNK Thời trang Thảo Trang), đã quyết định hỗ trợ mỗi CN 400.000 đồng. Chưa hết, một đối tác của công ty cũng đã cho DN vay 466 triệu đồng để tạm ứng lương cho CN (2 triệu đồng/người).

"Tổng số tiền tôi nhận được là 3,7 triệu đồng, tuy chưa bằng số tiền lương công ty nợ nhưng đối với tôi giá trị của nó lớn hơn nhiều. Nhờ nó, chúng tôi lại có Tết, tôi và các đồng nghiệp lại có thể về quê sum vầy cùng gia đình. Số tiền đó khiến chúng tôi, những lao động nhập cư, cảm nhận được tấm lòng thơm thảo của người Sài Gòn, chúng tôi cảm thấy không đơn độc khi gặp hoạn nạn" - CN tên Hùng xúc động bày tỏ. 

Bài và ảnh: Mai Chi