Củng cố đồng bộ 3 trụ cột

Nguyên nhân chính là do Việt Nam đang bước vào giai đoạn già hóa dân số với tốc độ cao, đặc biệt tại các đô thị lớn như TP HCM. Hơn nữa, thành phố là trung tâm y tế của khu vực, thu hút nhiều người cao tuổi từ các tỉnh lân cận đến khám chữa bệnh.

Đáng chú ý, người trên 60 tuổi thường mắc đa bệnh lý, trung bình 2-2,5 bệnh/người. Nhu cầu chăm sóc vì thế phức tạp hơn, đòi hỏi hệ thống y tế không chỉ mở rộng quy mô mà còn nâng cao chất lượng chuyên môn. Tuy vậy, toàn TP HCM mới có khoảng 12 bệnh viện có khoa lão khoa, chưa tương xứng với thực tế. Trong bối cảnh dân số già gia tăng nhanh chóng, thực trạng này đặt ra áp lực lớn đối với hệ thống y tế.

Để giải bài toán này cần một mô hình tổng thể với ba trụ cột chính. 

Thứ nhất, chăm sóc sức khỏe tại nhà và y tế gia đình. Phần lớn người cao tuổi sống cùng gia đình, nên theo dõi tại cộng đồng giúp phát hiện sớm bệnh, hạn chế biến chứng. 

Thứ hai là hệ thống điều dưỡng và phục hồi chức năng, dành cho những bệnh nhân đã qua giai đoạn điều trị cấp tính nhưng chưa đủ điều kiện về nhà, giúp giảm tải cho bệnh viện. 

Thứ ba, hệ thống bệnh viện và chuyên khoa lão, tập trung điều trị ca nặng, nghiên cứu và phát triển chuyên môn. 

Tuy nhiên, đây chỉ nên là "đỉnh" của hệ thống, không phải nơi gánh toàn bộ áp lực chăm sóc người cao tuổi. Thiếu một trong ba trụ cột, bệnh viện sẽ bị quá tải, hiệu quả điều trị suy giảm. Thực tế cho thấy nếu người bệnh chỉ cần chăm sóc phục hồi nhưng phải nhập viện, họ có nguy cơ nhiễm khuẩn và biến chứng. Ngược lại, nếu không được theo dõi sớm tại cộng đồng, bệnh có thể trở nặng.

Một vấn đề đáng lưu ý là chất lượng sống của người cao tuổi tại Việt Nam chưa đồng đều, phần lớn vẫn đối mặt với bệnh tật và thiếu thốn chăm sóc dài hạn.

Mô hình lão khoa toàn diện đang dần hình thành tại một số bệnh viện lớn, với sự phối hợp đa chuyên khoa như tim mạch, nội tiết, phục hồi chức năng... TP HCM đặt mục tiêu đến năm 2030 có khoảng 30 bệnh viện có khoa lão khoa và đào tạo 2.500 nhân lực chuyên sâu. Tuy nhiên, phát triển hệ thống chăm sóc sức khỏe không thể chỉ tập trung vào bệnh viện mà cần củng cố đồng bộ cả ba trụ cột. 

Đặc biệt, chăm sóc tại nhà và hệ thống điều dưỡng trung gian phải được xem là giải pháp then chốt để giảm tải và nâng cao hiệu quả điều trị. Trong bối cảnh đó, ứng dụng công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo và các thiết bị viễn y tế sẽ đóng vai trò quan trọng, giúp kết nối các tuyến chăm sóc, theo dõi sức khỏe từ xa và cá thể hóa điều trị.

Quan trọng hơn, mỗi người dân phải thay đổi nhận thức: chăm sóc sức khỏe không chỉ là việc của ngành y mà bắt đầu từ chính mình, ngay khi còn trẻ. Đầu tư cho y tế dự phòng hôm nay chính là cách giảm gánh nặng bệnh tật và chi phí trong tương lai, đồng thời tạo nền tảng cho một xã hội già hóa nhưng vẫn khỏe mạnh và bền vững.