Cùng cuộc chiến, khác mục đích

Một trong những hệ lụy rất nghiêm trọng của cuộc xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran là lần đầu tiên chiến sự lan sang cả các vương triều Ả Rập ở vùng Vịnh và cũng là lần đầu tiên Các Tiểu Vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), Ả Rập Saudi không kích trực tiếp một số mục tiêu trên lãnh thổ Iran.

Chỉ riêng điều này đã đủ thấy cục diện chính trị an ninh và quan hệ giữa các quốc gia tại khu vực bị cuộc xung đột này làm thay đổi sâu rộng và cơ bản thế nào.

Cả UAE và Ả Rập Saudi đều là những đồng minh quân sự chiến lược truyền thống của Mỹ. UAE còn có mối quan hệ mật thiết với Israel. Tuy UAE phủ nhận nhưng chính Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu công khai quả quyết là đã bí mật tới UAE để thống nhất quan điểm và phối hợp hành động đối phó Iran. 

Trên lãnh thổ UAE và Ả Rập Saudi đều có căn cứ quân sự, vũ khí và binh lính Mỹ được sử dụng trong xung đột. Đáp trả Mỹ và Israel khiêu chiến, Iran tấn công các căn cứ này và tuyên bố tất cả những nước để cho Washington sử dụng lãnh thổ mình phục vụ cuộc chiến đều là mục tiêu tấn công.

Như vậy, thực chất vấn đề là trước tiên các vương triều Ả Rập ở vùng Vịnh gián tiếp hậu thuẫn Mỹ tấn công Iran bằng cách để cho Washington sử dụng các căn cứ quân sự của Mỹ ở đó, rồi UAE và Ả Rập Saudi không kích trả đũa sau khi bị Iran tập kích. Sự tham chiến này của họ đương nhiên khiến Mỹ và Israel rất hài lòng.

Tuy cùng không kích trả đũa Iran, UAE và Ả Rập Saudi lại theo đuổi mục tiêu khác nhau. Tên lửa và máy bay không người lái của Iran đã chọc thủng hệ thống phòng thủ của cả Israel lẫn Mỹ và các vương triều Ả Rập. Nếu tiếp tục chỉ phòng thủ thì phe này sao có đủ tên lửa phòng không? Do đó, UAE và Ả Rập Saudi phải tấn công để răn đe và cảnh báo Iran, để phát đi thông điệp cứng rắn là năng lực quân sự của họ đủ mạnh để gây tổn thất nặng nề cho Tehran và tổn thất này sẽ còn lớn hơn rất nhiều nếu họ liên thủ với Mỹ và Israel thay vì đơn phương hành động như cho đến nay.

Với những hành động quân sự nhằm vào Iran, cả UAE và Ả Rập Saudi đều không còn trung lập. Cả hai nước cũng buông bỏ chủ định lâu nay là ngăn ngừa xung đột tại vùng Vịnh và đều bắt đầu phối hợp với Mỹ đối phó Iran.

Ả Rập Saudi muốn khôi phục cục diện chính trị ở khu vực như trước xung đột bởi chỉ như thế mới có lợi nhất cho họ. Chỉ khi khu vực ổn định về chính trị an ninh - kinh tế và nước này không bị lôi kéo vào xung đột thì Riyadh mới có khả năng thực hiện thành công tham vọng lớn với dự án phát triển "Tầm nhìn 2030" và duy trì được cân bằng quyền lực ở vùng Vịnh. Còn UAE lại chủ trương tận dụng xung đột để làm suy yếu Iran về mọi phương diện và thu hồi 3 hòn đảo bị Tehran kiểm soát năm 1971.