Cuộc thi "Tết xanh": Sự tử tế nở hoa trong nếp nhà

Những ngày cuối năm, khi cơn gió lạnh chớm nhẹ trên những tán lá cũng là lúc nhịp sống như cuốn vào một vòng xoáy hối hả. Phố xá rực rỡ sắc màu, dòng người ngược xuôi tất bật. Giữa thanh âm náo nhiệt ấy, khái niệm "Tết xanh" xuất hiện như một nốt trầm, khiến không ít người phải nghiền ngẫm.

Tư duy "vừa đủ"

Ngồi lại bên tách trà nóng, lắng nghe nhịp thở của thời gian, ta sẽ nhận ra Tết xanh thực chất không yêu cầu ta phải thêm vào cuộc sống những quy chuẩn khắt khe. Ngược lại, nó thúc giục ta "buông bớt".

Hãy nhìn vào thói quen mua sắm. Từ bao giờ, thước đo của sự sung túc ngày Tết lại tỉ lệ thuận với độ đầy của chiếc tủ lạnh hay số lượng túi nhựa ta xách về từ chợ? Chúng ta thường mua sắm theo tâm lý "dự phòng", để rồi sau ba ngày Tết, không ít thực phẩm bị lãng phí, biến thành gánh nặng cho bãi rác và cả túi tiền của chính mình. 

Tết xanh bắt đầu bằng một tư duy khác: Vừa đủ. Thay vì chục chiếc túi nilon lỉnh kỉnh, ta chọn mang theo chiếc giỏ làn hay những túi vải quen thuộc. Thay vì mua vì "thấy rẻ" hay "thấy người ta mua", ta chọn những thứ thực sự cần thiết. Sự sang trọng của Tết xanh không nằm ở việc thừa mứa, mà ở sự tinh tế và trân trọng giá trị của từng món đồ ta mang về nhà.

Nhìn lại ký ức, cái Tết của ông bà ta ngày xưa chính là hình mẫu thuần khiết của Tết xanh. Khi ấy, đồ nhựa và đồ xốp chưa chiếm lĩnh cuộc sống. Chiếc bánh chưng được gói ghém bằng lá dong xanh, xôi đùm trong lá chuối tươi, thịt thà được gói trong lá sen thơm ngát. Mọi thứ đều đến từ đất mẹ và cuối cùng lại trở về với đất, một vòng tuần hoàn êm dịu và lành mạnh. Sử dụng các nguyên liệu tự nhiên như lá dong, lá chuối để gói thực phẩm là cách "xanh hóa" mâm cỗ Tết hiệu quả nhất, giảm thiểu tối đa rác thải nhựa và màng bọc thực phẩm.

Tết xanh ngày nay không nhất thiết phải quay về thời xa xưa, mà là kế thừa tinh thần ấy. Đó là khi ta kiên quyết nói không với những bộ bát đĩa nhựa dùng một lần trong những bữa tiệc tất niên đông đúc. Đó là khi ta chọn dùng lại bộ chén đĩa sứ gia truyền, dù có chút công lau rửa nhưng lại mang đến cảm giác ấm cúng, sang trọng và đầy trân trọng. Đó cũng là khi người nội trợ biết cách biến tấu những thực phẩm dư thừa thành những món ăn mới lạ, sáng tạo, thay vì để chúng kết thúc hành trình của mình trong những túi rác. Mỗi hành động nhỏ ấy là một lời khẳng định: Ta yêu thương gia đình bằng sự chăm chút, chứ không phải bằng sự lãng phí.

Mỗi độ xuân về, áp lực phải "làm mới" nhà cửa thường khiến chúng ta chi tiền cho những món đồ trang trí hào nhoáng nhưng ngắn hạn. Những dải ruy băng nhựa, những bông hoa vải sặc sỡ nhưng vô hồn thường chỉ tỏa sáng vài ngày rồi nằm lại hàng chục năm trong lòng đất.

Tết xanh hướng ta đến vẻ đẹp bền vững. Thay vì mua mới hoàn toàn, sao ta không thử "hồi sinh" những vật dụng cũ? Một chiếc bình gốm cũ được cắm một cành đào thắm, vài bao lì xì bằng giấy tái chế mộc mạc mang theo những lời chúc chân thành, hay đơn giản là một vài chậu cây xanh nhỏ xinh giúp thanh lọc không khí. 

Vẻ đẹp của không gian Tết xanh là một vẻ đẹp có chiều sâu, nơi mỗi món đồ đều có một câu chuyện riêng và một sự gắn kết với chủ nhân. Nó khiến ngôi nhà trở nên bình yên hơn, thoát khỏi sự xô bồ của những trào lưu sắm sửa phù phiếm.

Nhịp cầu nối giữa các thế hệ và không gian

Nhiều người cho rằng Tết xanh là "đặc sản" của người dân thành phố, những người có điều kiện và thời gian để quan tâm đến môi trường. Nhưng thực tế, Tết xanh không có biên giới.

Ở thành phố, Tết xanh là lối sống tối giản, là tiêu dùng thông minh và ý thức giảm thiểu rác thải nhựa giữa lòng đô thị chật chội. Ở nông thôn, Tết xanh chính là sự giữ gìn bản sắc. Đó là việc hạn chế hóa chất trong việc chăm sóc cây cảnh, là sự trân trọng nguồn nước, là việc giữ gìn nếp sống gần gũi với thiên nhiên vốn đã có từ ngàn đời. 

Tết xanh giống như một sợi dây vô hình, nối kết ý thức của thế hệ trẻ hiện đại với những giá trị bền vững của cha ông. Khi đứa trẻ nhìn cha mẹ dùng túi vải đi chợ, hay nhìn ông bà chăm chút cho từng gốc cây thay vì vứt rác bừa bãi, mầm mống của sự tử tế với môi trường đã bắt đầu nảy nở.

Tết xanh, suy cho cùng, không phải là một bộ quy tắc khắt khe để làm khó bất kỳ ai. Nó là một sự lựa chọn. Sự lựa chọn để sống chậm lại giữa vòng xoáy gấp gáp, để yêu thương bản thân và Trái Đất bằng những hành động thiết thực nhất.

Chúng ta không cần phải trở thành những nhà môi trường học mới có thể đón Tết xanh. Chúng ta chỉ cần bắt đầu từ những thói quen nhỏ nhất: bớt đi một túi nilon, nấu vừa đủ mâm cơm, trân trọng lại món đồ cũ. Khi hàng triệu hành động nhỏ ấy cộng hưởng, chúng ta sẽ có một cái Tết không chỉ rực rỡ sắc màu của hoa cỏ, mà còn xanh mát màu của hy vọng và sự bền vững.

Hãy để Tết năm nay là một cái Tết "nhẹ tênh". Nhẹ cho đôi vai khi bớt đi gánh nặng sắm sửa, nhẹ cho tâm hồn khi thoát khỏi sự lãng phí, và nhẹ cho cả đất trời khi bớt đi những túi rác thải. Để rồi từ cái "nhẹ" ấy, ta thấy tình thân thêm "đậm", lòng người thêm an và mùa xuân thêm phần ý nghĩa. Tết xanh không làm khó ai, nó chỉ giúp cuộc sống của chúng ta trở nên đáng sống hơn mà thôi.

Tết này, tôi chọn "xanh" không phải để khác biệt, mà để thấy mình gần hơn với những giá trị nguyên bản của hạnh phúc. Xanh bắt đầu từ chiếc giỏ mây đi chợ, từ mâm cơm vừa vặn, và từ chính nụ cười nhẹ nhõm khi thấy nhà mình sạch rác, lòng mình sạch lo. Còn bạn, bạn sẽ chọn "xanh" cùng tôi chứ?