Điểm nóng xung đột ngày 26-3: Hơn 30 nước bàn chuyện Hormuz, có nước muốn dùng vũ lực

Anh vừa đề nghị tổ chức hội nghị an ninh quốc tế nhằm xây dựng "một kế hoạch chung khả thi" để mở lại eo biển Hormuz, nơi trên thực tế đã bị phong tỏa do ảnh hưởng của chiến sự Trung Đông.

Trang The Guardian dẫn lời giới chức Anh cho biết hội nghị nói trên có thể diễn ra tại London hoặc tại trụ sở hải quân ở TP Portsmouth nhằm xây dựng liên minh và chuẩn bị mở lại tuyến hàng hải nói trên ngay khi điều kiện thuận lợi. 

Trước đó, hơn 30 quốc gia, trong đó có Anh, đã ký một tuyên bố chung, nhất trí phối hợp triển khai "những nỗ lực phù hợp" nhằm bảo vệ eo biển Hormuz, tuyến hàng hải vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu mỏ toàn cầu.

Riêng Bộ Quốc phòng Anh đã cử các nhà hoạch định quân sự tới Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) để xem xét các phương án đưa tàu chở dầu đi qua khu vực nói trên.

Trong động thái khác cho thấy mối lo ngại ngày càng tăng về tình hình eo biển Hormuz, Bahrain và Pháp hôm 24-3 đệ trình hai dự thảo nghị quyết riêng lên Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (LHQ) nhằm xử lý cuộc khủng hoảng tại đó và hướng tới mục tiêu bảo đảm dòng chảy liên tục của hoạt động vận tải thương mại toàn cầu.

Trong số này, dự thảo nghị quyết của Bahrain kêu gọi các nước sử dụng "mọi biện pháp cần thiết" để giữ cho eo biển Hormuz luôn thông suốt. 

Nghị quyết cũng yêu cầu Iran phải "lập tức chấm dứt mọi cuộc tấn công nhằm vào các tàu hàng và tàu thương mại", đồng thời ngừng cản trở quyền tự do hàng hải tại và xung quanh tuyến đường biển quan trọng này.

Tuy nhiên, theo AP, nhiều quốc gia bày tỏ lo ngại về việc dự thảo nghị quyết dựa vào chương VII của Hiến chương LHQ - điều khoản cho phép Hội đồng Bảo an áp dụng các biện pháp từ trừng phạt đến sử dụng vũ lực. 

Do vấp phải sự phản đối của nhiều nước, trong đó có Trung Quốc và Nga, văn kiện này đang được chỉnh sửa.

Trong khi đó, dự thảo nghị quyết của Pháp không đề cập đến Iran và cũng không dựa vào chương VII. Thay vì vậy, văn kiện này kêu gọi tất cả các bên kiềm chế leo thang, yêu cầu chấm dứt các hành động thù địch đang diễn ra tại vịnh Ba Tư, eo biển Hormuz và vịnh Oman, đồng thời kêu gọi quay trở lại con đường ngoại giao.

Thay vì cho phép hành động quân sự, dự thảo khuyến khích các quốc gia có lợi ích tại eo biển Hormuz phối hợp triển khai các biện pháp chỉ mang tính phòng vệ, như hộ tống tàu thương mại và trên cơ sở tuân thủ đầy đủ luật pháp quốc tế.

Pháp hy vọng dự thảo nghị quyết có giọng điệu mang tính hòa giải hơn sẽ nhận được sự ủng hộ rộng rãi hơn trong nội bộ Hội đồng Bảo an. Tổng thống Pháp Emmanuel Macron trước đó đề xuất xây dựng một khuôn khổ của LHQ cho mọi hành động liên quan đến eo biển Hormuz.

Nhà lãnh đạo này cho rằng các nỗ lực quốc tế chỉ có thể được triển khai sau khi chiến sự hạ nhiệt, có sự tham vấn các công ty bảo hiểm và vận tải biển, cũng như sự đồng thuận của Iran.