FAM từ chức: nước cờ tránh án phạt nặng cho bóng đá Malaysia?

Trước đó, CAS đã chấp thuận đơn xin hoãn thi hành án kỷ luật của FIFA đối với nhóm 7 cầu thủ nhập tịch Malaysia bị cho là trái phép, có dấu hiệu gian lận. Có nghĩa là CAS cho phép nhóm 7 người này được thi đấu tạm thời trong thời gian kháng cáo.

Mang tính chất tính toán

Tuy nhiên, đây chỉ là biện pháp bảo vệ quyền nghề nghiệp, không phải phán quyết khẳng định 7 cầu thủ này hay FAM vô tội. Về bản chất, nguy cơ pháp lý đối với FAM và đội tuyển Malaysia vẫn còn nguyên vẹn.

Điều khiến dư luận khu vực đặc biệt quan tâm không chỉ là số phận của bảy cầu thủ, mà là hệ quả đối với các trận đấu đã diễn ra, trong đó có hai chiến thắng của đội tuyển Malaysia trước Nepal (2-0) và Việt Nam (4-0) tại vòng loại Asian Cup 2027. Nếu AFC xác định Malaysia đã sử dụng cầu thủ không đủ tư cách thi đấu, các kết quả này hoàn toàn có thể bị hủy hoặc xử thua 0-3 theo quy định.

Trong bối cảnh ấy, việc Ban chấp hành FAM đồng loạt từ chức có thể mang tính chất tính toán nhiều hơn một hành động chịu trách nhiệm. Đây là một thông điệp mà FAM gửi tới FIFA và AFC: hệ thống cũ sẵn sàng rút lui để tạo điều kiện cho cải tổ, thay vì cố bám ghế và kéo theo nguy cơ trừng phạt toàn diện.

Nói cách khác, FAM đang cố gắng tách lỗi của bộ máy điều hành khỏi bản thân tổ chức. Đây là cách làm không hiếm trong quản trị thể thao quốc tế khi một liên đoàn đứng trước nguy cơ bị đánh giá là mất năng lực quản trị.

Nếu không có động thái mạnh mẽ, kịch bản bị đình chỉ tư cách thành viên, từ đó kéo theo nhiều hệ lụy trong đó đội tuyển quốc gia và các câu lạc bộ Malaysia không được dự các giải quốc tế, là rủi ro và hoàn toàn có khả năng xảy ra, vì tất cả đều nằm trong quyền quyết định của FIFA.

Kéo theo hệ lụy nhiều năm

Từ góc nhìn đó, không khó để thấy rằng mục tiêu của việc từ chức không chỉ nhằm làm đẹp hồ sơ trước FIFA, mà còn để giảm khả năng AFC ra án phạt nặng, trong đó có phương án hủy kết quả các trận đã đấu. Đặc biệt, trận Malaysia thắng Việt Nam 4-0 trở thành điểm nhạy cảm nhất, bởi nó tác động trực tiếp đến cục diện bảng đấu và quyền lợi của các đội khác, trong đó có việc quyết định đến suất duy nhất giành cho đội đầu bảng tham dự vòng chung kết Asian Cup 2027.

Tuy nhiên, thay đổi nhân sự không đồng nghĩa với thay đổi bản chất vụ việc. Quyền quyết định cuối cùng vẫn thuộc về các cơ quan kỷ luật quốc tế. CAS sẽ phán quyết đúng - sai về mặt pháp lý, còn AFC có quyền đánh giá tính hợp lệ của các trận đấu dựa trên tư cách cầu thủ. Việc FAM từ chức chỉ có thể được xem là một yếu tố giảm nhẹ về mặt thiện chí, chứ không phải tấm lá chắn bảo vệ mọi kết quả.

Từ góc nhìn của bóng đá Việt Nam, trận thua 0-4 chưa thể coi là kết luận cuối cùng. Nếu các cầu thủ bị xác định không đủ điều kiện thi đấu, thì vấn đề không còn là chuyên môn, mà là tính hợp lệ của giải đấu. Công bằng thể thao đòi hỏi những trận đấu bị ảnh hưởng bởi sai phạm pháp lý phải được xử lý đúng quy định, bất kể hệ quả có lớn đến đâu.

Câu chuyện của Malaysia cũng là lời cảnh báo cho các nền bóng đá trong khu vực: nhập tịch không phải con đường tắt nếu thiếu nền tảng pháp lý chặt chẽ. Một chiến thắng trên sân có thể mang lại lợi thế tức thời, nhưng một sai phạm hồ sơ có thể kéo theo hệ lụy nhiều năm.

Ở thời điểm này, việc FAM từ chức có thể coi là bước lùi cần thiết để tránh một cú ngã dài. Nhưng bóng đá Malaysia chỉ thực sự vượt qua khủng hoảng nếu cải tổ ấy là thực chất, chứ không chỉ là thay người để giữ điểm và giữ ghế trong hệ thống bóng đá quốc tế.