Gian nan giảm giá nhà

Theo số liệu từ Viện Nghiên cứu, đánh giá thị trường bất động sản (BĐS) Việt Nam (VARS IRE), giá căn hộ chung cư tại Hà Nội, Đà Nẵng và TP HCM đã tăng liên tục 12 năm qua. So với năm 2019, hiện tại giá căn hộ tăng 96,2% tại Hà Nội, 77,1% tại Đà Nẵng và 56,9% tại TP HCM (tính đến quý III/2025). Bộ Xây dựng cho hay thêm: Trên thị trường sơ cấp hiện nay, hơn 43% nguồn cung mới có giá trên 120 triệu đồng/m2 (tạm tính tới hết quý III/2025). Năm 2026, dự báo khó có thể xảy ra kịch bản mặt bằng giá nhà sẽ giảm, cho dù rất nhiều dự án hạ tầng đã được triển khai làm lực đỡ tích cực cho cơ cấu giá đầu vào BĐS.

Thử tính, với đơn giá 120 triệu đồng/m2, để sở hữu căn hộ 50 m2, người mua phải có 6 tỉ đồng - số tiền ngoài tầm tay của hầu hết người ăn lương nhà nước, trí thức trẻ, công nhân, lao động phổ thông… Chính phủ, Bộ Xây dựng đặt quyết tâm rất cao để kéo giảm giá nhà, đất. Bên cạnh chương trình nhà ở xã hội (NƠXH) với mục tiêu 1 triệu căn (đến năm 2030) đang được triển khai quyết liệt thì nỗ lực gỡ vướng cho 2.991 dự án cũng đang có chuyển biến tốt. Hiện, 926 trường hợp/2.991 dự án đã được khơi thông; ngoài ra còn có 698 dự án NƠXH đang xây dựng, quy mô hơn 657.000 căn. Riêng năm 2025, cả nước đã hoàn thành hơn 102.000 căn NƠXH, vượt kế hoạch đề ra. Nguồn cung đáng kể từ các dự án NƠXH được kỳ vọng sẽ góp sức kéo giảm mặt bằng giá nhà.

Tại Diễn đàn "Triển vọng thị trường bất động sản năm 2026 - Động lực cho chu kỳ tăng trưởng mới" tổ chức chiều 8-1, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho biết dự kiến Bộ Xây dựng sẽ báo cáo Chính phủ trình Quốc hội đề án thí điểm phát triển nhà ở thương mại với giá phù hợp trên nguyên tắc chỉ định chủ đầu tư và giao đất theo bảng giá đất. Đây được xem là hai "gọng kìm" hợp lực để thúc đẩy nguồn cung, qua đó giảm giá nhà.

Trong lúc chờ đợi ý tưởng nêu trên thành hiện thực thì một trong những giải pháp căn cơ các bộ, ngành hữu quan phải tập trung giải quyết cho được đó là rút ngắn thời gian thực hiện nghĩa vụ tài chính cho doanh nghiệp và xem xét lại mức thu tiền sử dụng đất bổ sung (theo Nghị định 291, mức thu là 3,6%/năm). Bởi vì, việc kéo dài thời gian (có khi vô thời hạn) đối với các dự án nhà ở đã làm tăng chi phí rất lớn; bên cạnh đó, việc đóng thêm tiền sử dụng đất cho khoảng thời gian kéo dài - mà không phải do lỗi của doanh nghiệp - là phi lý! Tất cả các khoản tăng này đều cộng dồn vào giá bán, người mua phải chịu cả, thế thì giá nhà làm sao giảm?!

Cả nước có 1.114 dự án nhà ở thương mại, khu đô thị đang triển khai, với khoảng 529.000 căn. Số dự án nhà ở bị "treo" do rào cản thủ tục hành chính khá nhiều, gây lãng phí vô kể và hệ lụy rất xấu: Nhà nước mất nguồn thu; chủ đầu tư không bán được hàng, thua lỗ và có nguy cơ phá sản; ngân hàng ôm nợ xấu; hệ thống nhà thầu và lao động mất việc; người mua không có giấy chủ quyền…