Khám phá vùng cà phê sạch độc đáo ở Tây Nguyên

Khi cái nắng vàng ươm của những ngày cuối năm trải dài khắp các bản làng, xã Đắk Hà, nằm ở phía Tây tỉnh Quảng Ngãi lại khoác lên mình "chiếc áo" nâu óng ả của vụ mùa cà phê. Trên khắp nương đồi, kho bãi không khí rộn ràng vui tươi bởi một mùa bội thu, đưa hương vị cà phê của vùng đất cực Bắc Tây Nguyên vươn xa trên bản đồ thế giới.

Vùng nguyên liệu cà phê chất lượng

Xã Đăk Hà từ lâu đã được xem là "trái tim" cà phê của vùng, nơi hội tụ những điều kiện lý tưởng về thổ nhưỡng và khí hậu để tạo ra những hạt cà phê đậm đà. Hiện nay, địa phương đang quản lý tổng diện tích cà phê ấn tượng với khoảng 3.768ha. Trong đó, mô hình quản lý đa dạng từ các doanh nghiệp nhà nước (hơn 717ha) đến các hộ dân, hợp tác xã (HTX) và tổ hợp tác đã tạo nên một hệ sinh thái sản xuất cà phê năng động.

Lợi thế lớn nhất của Đăk Hà không chỉ nằm ở diện tích mà còn ở tư duy sản xuất hiện đại. Toàn xã đã hình thành được vùng nguyên liệu tập trung chất lượng cao rộng khoảng 1.234ha. Nhờ việc mạnh dạn áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, từ sử dụng giống mới đến hệ thống tưới nước tiết kiệm, năng suất cà phê tại đây luôn duy trì ở mức cao ổn định, bình quân đạt từ 4,5 - 5,5 tấn cà phê nhân/ha.

Đặc biệt, công tác tái canh được chính quyền và người dân thực hiện quyết liệt để trẻ hóa vườn cây. Trong niên vụ 2025 - 2026, kế hoạch tái canh gần 70ha (với sự chủ lực từ Công ty Cà phê Đăk Uy và Công ty 731) sẽ thay thế những diện tích già cỗi bằng các dòng giống thuần, chống chịu bệnh tốt, đảm bảo nguồn cung bền vững cho tương lai.

Minh chứng rõ nét nhất cho chất lượng "vàng" của cà phê nơi đây chính là bước chân ra biển lớn của các doanh nghiệp địa phương đã trực tiếp xuất khẩu cà phê nhân sang các thị trường khó tính, mang về doanh thu hàng chục tỉ đồng. Đây là lời khẳng định rằng cà phê Đăk Hà hoàn toàn đủ khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật khắt khe nhất của thị trường quốc tế.

Đưa cà phê Đăk Hà vươn xa

Dù sở hữu tiềm năng lớn, nhưng ngành cà phê Đăk Hà vẫn đang đối mặt với những "điểm nghẽn" cố hữu như hoạt động chế biến sâu còn hạn chế và giá trị gia tăng chưa cao do chủ yếu xuất khẩu thô qua trung gian.

Nhận diện rõ những thách thức này, Ban Chấp hành Đảng bộ xã Đăk Hà đã ban hành Nghị quyết về lãnh đạo phát triển thương hiệu "Cà phê Đăk Hà" vươn tầm quốc tế giai đoạn 2025 - 2030, định hướng đến năm 2035.

Đây được xem là "kim chỉ nam" để địa phương tổ chức lại sản xuất và nâng cao sức cạnh tranh. Theo đó, mục tiêu cụ thể đến năm 2030 là ổn định diện tích từ 3.700 - 3.800 ha, nhưng tập trung vào chất lượng hơn số lượng. Xã phấn đấu xây dựng vùng nguyên liệu hàng hóa chất lượng cao đạt trên 200 ha có chứng nhận quốc tế, đồng thời thu hút phát triển từ 3 - 5 cơ sở chế biến thành phẩm.

Khát vọng của Đăk Hà không dừng lại ở việc bán hạt nhân. Nghị quyết đặt ra mục tiêu có từ 1- 2 đơn vị xuất khẩu trực tiếp với sản lượng 150 tấn/năm, đạt kim ngạch 20 tỉ đồng. Xa hơn đến năm 2035, con số này kỳ vọng đạt trên 30 tỉ đồng/năm, với tỉ lệ chế biến sâu chiếm khoảng 1,5 - 2% tổng sản lượng.

Để hiện thực hóa những con số này, Chủ tịch UBND xã Đăk Hà - ông Nguyễn Minh Vương, nhấn mạnh vào việc chuyển đổi tư duy của người nông dân. Chính quyền sẽ không chỉ dừng lại ở vai trò quản lý mà sẽ là người đồng hành, hỗ trợ doanh nghiệp và HTX tiếp cận nguồn vốn, công nghệ và đào tạo nhân lực. Việc khuyến khích thu hái quả chín 100% và bảo quản đúng quy trình sẽ là "chìa khóa" để giữ vững uy tín thương hiệu trên trường quốc tế.

"Với sự cộng hưởng giữa nội lực sẵn có và những quyết sách đúng đắn từ chính quyền, hạt cà phê Đăk Hà sẽ sớm hiện diện trong những tách cà phê thơm nồng tại các đô thị lớn trên toàn cầu, trở thành động lực chính thúc đẩy sự phồn vinh của vùng đất Tây Nguyên" - ông Nguyễn Minh Vương nhấn mạnh.