Sau ca làm việc kéo dài, nhiều người lao động (NLĐ) trở về phòng trọ khi thành phố đã lên đèn. Vừa dùng xong bữa cơm đạm bạc, họ lại mở điện thoại, máy tính để học thêm kỹ năng mới. Không phải họ muốn nhảy việc, mà là để chuẩn bị cho những tình huống bất trắc, khi công việc hiện tại không phải lúc nào cũng được bảo đảm.
Không để bị động
Rời quê Cà Mau lên TP HCM từ năm 18 tuổi, sau 5 năm, chị Nguyễn Thị Mỹ Hạnh đã quen với nhịp sống xoay quanh nhà máy và phòng trọ. Hiện chị làm công nhân (CN) tại KCX Tân Thuận, phường Tân Thuận với thu nhập 8-10 triệu đồng/tháng - có thể trang trải sinh hoạt và chắt chiu, tích cóp gửi về quê phụ giúp gia đình. Thế nhưng, chị chưa thể yên tâm với công việc hiện nay của mình.
"CN chúng tôi lo nhất là lúc nhà máy thiếu đơn hàng hoặc cắt giảm lao động. Nếu chỉ trông vào một nguồn thu nhập thì rất dễ bị động" - chị Hạnh bày tỏ.
Từ nỗi lo đó, chị Hạnh bắt đầu lập tài khoản TikTok để thử sức trong một lĩnh vực hoàn toàn mới. Sau giờ làm việc ở nhà máy, chị quay video clip ghi lại cuộc sống thường ngày của nữ CN xa quê: bữa cơm vội vã, góc phòng trọ chật chội, giây phút chuẩn bị vào ca... Không kịch bản, không dàn dựng, các video clip mộc mạc ấy vẫn thu hút lượng người xem ổn định.
Nhiều người lao động nỗ lực học thêm ngoại ngữ sau giờ làm
Nhận thấy đây có thể là hướng đi mới, chị Hạnh tìm hiểu thêm về việc tiếp thị liên kết. Mỗi tháng, chị có thêm thu nhập 2-3 triệu đồng - số tiền không lớn nhưng cũng giúp giảm bớt áp lực chi tiêu hằng ngày.
Để giữ chân và thu hút thêm người xem, chị Hạnh hiểu rằng không thể chỉ quay video clip theo cảm hứng. Tranh thủ khoảng thời gian hiếm hoi sau ca làm việc, chị theo học các khóa quay, dựng video online. Do làm việc theo ca kíp, mỗi ngày chị chỉ rảnh 2-3 giờ để vừa học online vừa tự mày mò chỉnh sửa video clip. "Trang bị kỹ năng, kiến thức chậm cũng được, miễn là không đứng yên. Nếu nhà máy ít việc hay không còn việc làm, tôi vẫn còn con đường để xoay xở" - chị bày tỏ.
Nhiều lao động kỹ thuật, nhân viên văn phòng cũng chủ động học hỏi thêm để thích ứng với yêu cầu ngày càng cao của công việc. Anh Lê Hoàng Khánh (quê Gia Lai), kỹ thuật viên cải tiến tại một doanh nghiệp Nhật Bản ở Khu Công nghệ cao (phường Tân Phú, TP HCM), dù làm việc trong môi trường chuyên nghiệp với thu nhập 10-12 triệu đồng/tháng song vẫn không cho phép mình chủ quan. Anh giải thích: "Trong lĩnh vực sản xuất - công nghệ, sự ổn định chỉ mang tính tạm thời. Công nghệ thay đổi rất nhanh, nếu mình dừng lại thì khó tránh nguy cơ bị thay thế".
Việc đọc tài liệu kỹ thuật, viết báo cáo cải tiến và trao đổi với chuyên gia nước ngoài đòi hỏi khả năng sử dụng tiếng Anh chuyên sâu hơn. Nhận ra hạn chế của mình là tiếng Anh chỉ đủ giao tiếp, chưa đáp ứng được yêu cầu công việc, anh Khánh chủ động đăng ký học các khóa ngoại ngữ nâng cao. Nhờ đó, anh tự tin hơn khi nhận thêm việc hay tham gia dự án mới, không bị bó hẹp trong một vị trí.
"Không bao giờ lỗ"
Anh Trần Quốc Huy (quê Đồng Tháp) - nhân viên kho vận tại một doanh nghiệp logistics ở phường Cát Lái, TP HCM - cũng chọn cách quay lại học tập để tìm cơ hội tiến xa hơn.
Tốt nghiệp một trường cao đẳng, Huy làm công việc kho vận với thu nhập khoảng 9 triệu đồng/tháng. Sau gần 2 năm gắn bó với doanh nghiệp logistics, anh nhận ra công việc chủ yếu dựa vào sức lực và kinh nghiệm, lộ trình thăng tiến không rõ ràng. "Còn trẻ thì còn khỏe, nhưng nếu cứ làm việc dựa vào sức lực mãi như vậy thì vài năm nữa, tôi không biết mình sẽ ra sao" - anh trăn trở.
Cuối năm 2024, Huy quyết định đăng ký học hệ vừa làm vừa học ngành logistics tại một trường đại học ở TP HCM. Ban ngày đi làm, tối anh đến lớp, gần như không có thời gian nghỉ. Anh nhớ lại: "Nhiều hôm vừa tan ca là tôi chạy thẳng tới trường, chỉ kịp ăn vội ổ bánh mì qua bữa. Dù vất vả nhưng đầu tư cho việc học thì không bao giờ lỗ".
Huy cho rằng việc anh nỗ lực đi học không chỉ nhằm có thêm tấm bằng, mà quan trọng hơn là để hiểu rõ công việc mà mình đang làm mỗi ngày. Từ quản lý kho, vận hành chuỗi cung ứng đến sử dụng phần mềm chuyên ngành, kiến thức trên lớp giúp anh thu xếp công việc bài bản hơn, giảm bớt tình trạng làm việc tay chân.
Theo ông Trần Anh Tuấn - chuyên gia dự báo nhân lực, Phó Chủ tịch Hội Giáo dục nghề nghiệp TP HCM - NLĐ chủ động học thêm sau giờ làm ngày càng phổ biến nhằm đáp ứng nhu cầu của thị trường lao động hiện nay. "Công việc hiện tại có thể mang lại thu nhập ổn định nhưng chỉ cần công nghệ thay đổi hoặc doanh nghiệp tái cơ cấu, những vị trí dựa nhiều vào sức lao động hay kinh nghiệm đơn thuần sẽ rất dễ bị thay thế" - ông nhận định.
Ông Trần Anh Tuấn nhìn nhận NLĐ tích cực học hỏi không chỉ nhằm thăng tiến mà còn để giữ được việc, chuyển được việc mà không rơi vào thế bị động. Dù việc vừa làm vừa học đòi hỏi nhiều nỗ lực song đổi lại, NLĐ có nền tảng kiến thức bài bản hơn, khả năng thích ứng tốt hơn và cơ hội nghề nghiệp cũng rộng mở hơn.
Bà Nguyễn Thị Hồng Thanh, Giám đốc Nhân sự Công ty TNHH Weset English Center (TP HCM), nhận định xu hướng lao động trẻ quay lại giảng đường cho thấy tâm lý "lo xa" ngày càng rõ nét. "Nhiều bạn trẻ sớm nhận ra nếu chỉ làm việc dựa vào sức lực và thói quen, họ sẽ giậm chân tại chỗ. Việc học giúp họ kéo dài tuổi nghề và mở thêm lối đi, thay vì "mắc kẹt" trong một công việc cố định" - bà phân tích.
Theo Giám đốc Nhân sự Công ty TNHH Weset English Center, tinh thần tự học của NLĐ là tín hiệu tích cực cho thị trường lao động, song sẽ phát huy hiệu quả hơn nếu có sự đồng hành từ doanh nghiệp.
Bà Nguyễn Thị Hồng Thanh cho rằng khi doanh nghiệp có chính sách hỗ trợ học tập, đào tạo lại hoặc khuyến khích nâng cao kỹ năng, NLĐ sẽ yên tâm đầu tư cho việc tích luỹ kiến thức. Đây cũng là cách doanh nghiệp giữ chân nhân sự và nâng chất lượng nguồn lao động một cách bền vững.
và quét mã QR
Bình luận (0)