Kinh tế đêm TPHCM không chỉ là chợ đêm hay quán nhậu

Chiều 25-3, tọa đàm "Phát triển kinh tế đêm - Động lực thúc đẩy tăng trưởng TPHCM" do báo Tuổi Trẻ phối hợp Hiệp hội Ẩm thực TPHCM (FBA) đã được tổ chức. 

Lâu nay, kinh tế đêm thường được hiểu đơn thuần là những hoạt động của chợ đêm hay quán nhậu, quán bán thức uống có cồn, còn thiếu các sản phẩm văn hóa nghệ thuật đẳng cấp và các khu mua sắm chuyên biệt. Tuy nhiên, trong bối cảnh địa giới hành chính mở rộng, TPHCM đang xây dựng Luật Đô thị đặc biệt, theo các chuyên gia và doanh nghiệp, kinh tế đêm cần được xác định để chuyển đổi từ một khái niệm dịch vụ giải trí đơn thuần thành trụ cột chiến lược trong quy hoạch đô thị và tăng trưởng kinh tế vùng.

Thành phố không còn nhìn nhận ban đêm như một khoảng thời gian nghỉ ngơi mà phải một "tài sản chiến lược" chưa được khai thác hết tiềm năng.

Ông Nguyễn Quốc Kỳ - Chủ tịch Hiệp hội Văn hóa Ẩm thực Việt Nam, Chủ tịch HĐQT Công ty Du lịch Vietravel - cho rằng TPHCM cần nhìn lại không chỉ cách phát triển kinh tế đêm, mà cả định hướng phát triển kinh tế chung của đô thị này. 

Hơn 10 năm trước, ông đã từng nhắc đến khái niệm kinh tế đêm, được hiểu là các hoạt động diễn ra từ 18 giờ đến 6 giờ sáng hôm sau.

"Đến nay, việc triển khai vẫn còn chậm, nhưng "chậm còn hơn không", bởi thành phố vẫn đang nỗ lực thúc đẩy lĩnh vực này. Vấn đề là phải làm đúng hướng, làm đủ sâu và làm ra bản sắc riêng. Muốn phát triển kinh tế đêm hiệu quả, trước hết TPHCM phải xác định rõ "căn cước văn hóa" của mình là gì. Nếu không định vị được bản sắc, thành phố rất dễ rơi vào tình trạng cái gì cũng làm nhưng cuối cùng không để lại dấu ấn rõ rệt" – ông Kỳ nêu quan điểm.

TPHCM cần chuyển từ tư duy bán dịch vụ sang bán trải nghiệm; sản phẩm phải có chất lượng cao, có câu chuyện, có chiều sâu và tạo được cảm xúc. Cùng với đó, kinh tế đêm cũng không thể tách rời chuyển đổi số. Dữ liệu về ẩm thực, điểm đến, tuyến trải nghiệm, sự kiện… cần được tích hợp vào bản đồ số để người dân và du khách dễ tiếp cận, dễ lựa chọn theo nhu cầu.

Ông Võ Việt Hòa, Giám đốc Khối Du lịch quốc tế, Công ty Dịch vụ Lữ hành Saigontourist (Saigontourist Group), cũng nói rằng kinh tế đêm giờ đây không còn là phần bổ sung, mà đã trở thành "mắt xích còn thiếu" trong cấu trúc sản phẩm du lịch của TPHCM.

Tuy nhiên muốn phát triển được, sản phẩm đêm của thành phố phải thể hiện được bản sắc riêng, thay vì lặp lại mô hình của Bangkok (Thái Lan) hay một số đô thị Đông Nam Á khác.

Theo ông Hòa, chính văn hóa đô thị, nhịp sống năng động, sự cởi mở và tính giao thoa đa dạng của TPHCM là chất liệu quý để hình thành sản phẩm du lịch đêm.

"Nhưng những chất liệu ấy hiện vẫn còn rời rạc, thiếu sự kết nối có chủ đích để tạo thành chuỗi trải nghiệm hoàn chỉnh. Nếu không tạo được dấu ấn riêng, sản phẩm du lịch đêm của TPHCM sẽ rất khó cạnh tranh khi nhiều đô thị trong khu vực đã đi trước và định vị khá rõ" – ông Hòa nêu.

Theo các doanh nghiệp, việc mở rộng không gian đô thị và tăng cường liên kết với khu vực Bình Dương, Vũng Tàu đang mở ra cơ hội lớn để hình thành các sản phẩm quy mô rộng, đa dạng trải nghiệm. 

Một lợi thế khác là hệ thống sông ngòi và không gian ven sông của TPHCM - là nguồn tài nguyên rất đặc thù, có thể phát triển các sản phẩm kết hợp ẩm thực, biểu diễn văn hóa, mua sắm và tham quan về đêm. 

Các hoạt động này còn giúp giãn bớt áp lực khỏi khu vực lõi trung tâm. Muốn vậy, thành phố cần quy hoạch bài bản và cơ chế phối hợp liên ngành, thay vì để phát triển tự phát.