Thông tin trên mạng xã hội lan truyền theo tốc độ chóng mặt nên dù chưa rõ đúng sai, hay nặng hơn là vu khống doanh nghiệp (DN) đều dẫn đến thiệt hại nặng nề cho đối tượng bị bêu tên, chưa kể thời gian, công sức bỏ ra để xử lý khủng hoảng vì những tin đồn có chủ đích đó.

Chuyện có nói không, chuyện không nói có

Không chỉ những thương hiệu lớn như nước giải khát Pepsi, ngân hàng BIDV...từng là nạn nhân của tin đồn thất thiệt, ác ý mà nhiều DN lĩnh vực du lịch, thực phẩm, mỹ phẩm làm đẹp... cũng bị lợi dụng hoặc vu khống.

Cuối tuần trước, Công ty CP Kinh doanh địa ốc Him Lam (Him Lam Land) đã chính thức lên tiếng khẳng định không liên quan tới dự án khu căn hộ cao cấp Sky D5. Theo thông báo do Him Lam Land phát đi, thời gian qua, một số sàn giao dịch bất động sản thông qua hình thức quảng cáo trên mạng xã hội (Facebook), liên hệ qua điện thoại… đã giới thiệu Him Lam Land là chủ đầu tư dự án khu căn hộ cao cấp Sky D5 trên đường D5, phường 25, quận Bình Thạnh, TP HCM (gần cổng sau Trường THPT Gia Định).

Bị bôi xấu trên mạng xã hội: Doanh nghiệp phải làm gì? - Ảnh 1.

Minh họa

"Các thông tin về việc Him Lam Land là chủ đầu tư dự án Sky D5 đều sai sự thật, mạo danh thương hiệu, vi phạm bản quyền thương hiệu Him Lam. Hành vi này đã lợi dụng lòng tin của khách hàng nhằm mục đích lừa đảo, chiếm đoạt tài sản và ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín của công ty" - thông báo của Him Lam Land nêu rõ và khẳng định công ty không triển khai bất kỳ dự án nào mang tên "Khu căn hộ cao cấp Sky D5", cũng không có nhà mẫu nào trên đường Trần Nhật Duật, quận 1, TP HCM. Phía Him Lam Land khuyến cáo khách hàng cần tìm hiểu kỹ và cảnh giác trước những thông tin giả mạo trên. Chủ đầu tư Him Lam Land cho biết công ty sẽ làm việc với các cơ quan có thẩm quyền để xử lý các đơn vị cố tình mạo danh thương hiệu nhằm bảo vệ quyền lợi cho khách hàng và uy tín của DN.

Trước vụ việc của Him Lam Land, hồi tháng 7 vừa qua, một DN trong lĩnh vực làm đẹp là Công ty TNHH Sakura Beauty Việt Nam đã phải thông báo rộng rãi việc DN mình là nạn nhân của hiện tượng bôi xấu trên mạng xã hội. "Chúng tôi đã gửi đơn tố cáo hành vi bôi xấu này đến Bộ Công an, Công an TP HCM, Sở Thông tin - Truyền thông TP HCM và nhiều cơ quan khác" - giám đốc Công ty TNHH Sakura Beauty Việt Nam cho biết.

Luật sư Nguyễn Văn Đức, Giám đốc Công ty Luật Kinh Luân, kể trường hợp một DN thực phẩm trên địa bàn TP Hà Nội từng điêu đứng vì bị lực lượng quản lý thị trường tạm giữ oan hơn 2 tấn hàng và thông tin rộng rãi cho các cơ quan thông tin đại chúng từ năm 2015. Mặc dù sau đó quản lý thị trường đã nhận sai, DN được giải oan nhưng đến năm 2017, một trang fanpage cố tình đăng lại những thông tin sai lệch trước đó. "Họ cố tình làm mới thông tin, khiến cư dân mạng hiểu lầm là vụ việc mới xảy ra. DN buộc phải thuê luật sư tư vấn, báo với Facebook để chặn hành vi vi phạm và trình báo Bộ Công an nhờ hỗ trợ. Cùng lúc phải thuê đội ngũ giỏi về công nghệ lập một trang fanpage khác để đưa những thông tin tích cực liên quan DN, dẫn lại những bài viết "minh oan" cho DN để "dập" những thông tin sai lệch mà trang fanpage kia đã đăng. Rất mất thời gian và tốn kém" - luật sư Nguyễn Văn Đức cho biết.

Có thể khởi kiện nhưng... khó thắng

Từ vụ việc trên, giám đốc Công ty Luật Kinh Luân cho rằng cách tốt nhất để giải quyết sự cố bị bôi xấu/vu khống trên mạng xã hội là DN phải có đội ngũ giỏi về công nghệ thông tin để cập nhật thông tin và có hướng khắc phục kịp thời. "Lợi dụng vai trò của mạng xã hội, không ít DN cạnh tranh bẩn bằng cách tung tin thất thiệt, độc hại trên mạng xã hội và dùng thủ thuật để lan truyền thông tin cực nhanh. DN càng lớn, mức độ ảnh hưởng lẫn thiệt hại càng cao" - ông Nguyễn Văn Đức nói. Cũng theo ông Đức, hiện các tập đoàn, DN lớn đã xây dựng được đội ngũ kỹ thuật công nghệ hoặc thuê dịch vụ chuyên rà thông tin mạng nhưng DN nhỏ do hạn chế về tiềm lực tài chính nên chưa thể đầu tư đúng mức cho công việc này. Việc phát hiện, xử lý thông tin độc hại có phần chậm trễ hơn.

Theo luật sư Nguyễn Văn Hải, Công ty Luật PNCA, nói xấu, vu khống DN trên mạng xã hội là hành vi vi phạm pháp luật. DN có thể khởi kiện cá nhân hay tổ chức cố tình nói xấu lên tòa án, đề nghị bên nói xấu cải chính thông tin, xin lỗi và bồi thường thiệt hại (nếu có). Để khởi kiện thành công, DN cần có bằng chứng để chứng minh thiệt hại do thông tin nói xấu, vu khống đó gây ra. Cụ thể, DN phải tập hợp đầy đủ chứng cứ chứng minh thông tin nói xấu làm cho các đối tác hủy bỏ hợp đồng, khách hàng từ chối mua hàng... hoặc bị loại trừ tham gia các gói đấu thầu dự án. "Nếu việc nói xấu diễn ra nhiều lần, mức độ ngày càng lớn thì DN có thể yêu cầu cơ quan công an vào cuộc điều tra . Trường hợp thông tin đó gây thiệt hại nghiêm trọng cho DN, công an có thể khởi tố hình sự" - luật sư Nguyễn Văn Hải gợi ý.

Đã từng tư vấn nhiều DN khởi kiện người tung tin sai sự thật, luật sư Nguyễn Văn Hậu, Phó Chủ tịch Hội Luật gia TP HCM, thừa nhận xác suất thắng kiện rất thấp. Nguyên nhân, theo ông Hậu, là do DN không có đủ bằng chứng để chứng minh mức độ thiệt hại. Tuy vậy, với một tình huống cụ thể, DN vẫn có thể khởi kiện người nói xấu thành công. "Giả sử DN A phát tán trên mạng đoạn video clip đăng tải các thông tin vu khống dự án nhà đất của DN B chưa có chủ quyền, giấy phép xây dựng. Trong trường hợp này, DN B cần khởi kiện DN A bởi đoạn video clip là một chứng cứ thuyết phục với điều kiện DN A phải có các văn bản chứng minh nhà đất của mình đã hoàn thiện pháp lý, mọi thông tin DN B đưa ra là hoàn toàn sai sự thật. Khi đó, tòa án có thể phán quyết xử phạt hành chính DN B, buộc DN này xin lỗi DN A, hủy bỏ đoạn video clip hoặc nặng hơn là khởi tố DN B" - luật sư Nguyễn Văn Hậu nêu ví dụ. 

Phát hiện sớm, xử lý dứt điểm

Ở góc nhìn của các chuyên gia thương hiệu và xử lý khủng hoảng, việc ngăn chặn thông tin không tốt, bôi xấu lan truyền rộng và phát triển thành khủng hoảng phải là ưu tiên hàng đầu bởi nếu không xử lý kịp thời có thể để lại hậu quả lớn.

Chuyên gia quản trị danh tiếng và xử lý khủng hoảng Khuất Quang Hưng cho hay pháp luật nghiêm cấm hành vi lợi dụng việc sử dụng dịch vụ internet và thông tin trên mạng nhằm mục đích đưa thông tin xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của tổ chức, danh dự và nhân phẩm của cá nhân. Vì vậy, DN bị bêu xấu hay vu khống trên mạng xã hội có thể lập vi bằng và tố cáo các hành vi gây ảnh hưởng danh dự và uy tín tới các cơ quan chức năng nhưng việc này mất khá nhiều thời gian và không dễ chứng minh thiệt hại. "Giải pháp tối ưu là luôn giám sát và theo dõi những thảo luận về thương hiệu của DN mình trên mạng xã hội hay các trang thông tin, diễn đàn để nhanh chóng đưa ra các phương án xử lý nhanh, dứt điểm ngay khi những lời vu khống vừa mới xuất hiện" - ông Khuất Quang Hưng nêu quan điểm và khẳng định phát hiện sớm vấn đề giúp DN có thể kiểm soát và ngăn chặn những thông tin xấu trước khi nó được phát tán và lan truyền rộng rãi trên mạng xã hội.

Làm sạch mạng xã hội

Ngày 14-12, Báo Người Lao Động và Công ty Sparkling phối hợp tổ chức chương trình tọa đàm với chủ đề "Doanh nghiệp nói không với vu khống trục lợi trên mạng xã hội".

Chương trình có sự tham gia của lãnh đạo Cục Phát thanh - Truyền hình và Thông tin điện tử, Sở Thông tin và Truyền thông TP HCM, lãnh đạo Hiệp hội Doanh nghiệp TP HCM và các đại diện hiệp hội, doanh nghiệp lớn. Mục đích của buổi tọa đàm nhằm giúp các nhà quản lý truyền thông, doanh nghiệp nhận diện, phê phán tệ nạn vu khống, trục lợi trên mạng xã hội nhằm vào doanh nghiệp, chung tay làm sạch môi trường giao tiếp trên mạng xã hội.

Chịu tiếng oan vì lỡ làm trái ý "thượng đế"

Lợi dụng mức độ lan truyền nhanh và độ mở lớn của mạng xã hội, nhiều người tiêu dùng đã cố tình bịa chuyện hoặc chia sẻ, bình luận tiêu cực nếu không được đáp ứng nhu cầu, đòi hỏi như mong muốn. Chủ một đại lý vé số tại TP HCM kể mới đây một khách hàng yêu cầu đổi vé số trúng thưởng lúc tối muộn, đại lý chuẩn bị đóng cửa. Do đang chốt sổ cuối ngày, đại lý đề nghị khách hàng hôm sau quay lại đổi vé trúng. " Vị khách hàng này sau đó lên Facebook tố chúng tôi từ chối đổi vé trúng thưởng, gây hiểu lầm và ảnh hưởng đến uy tín đại lý" - chủ đại lý buồn bã nói.

THANH NHÂN - THY THƠ