Mỹ liên tục "siết vòng vây", Iran dịu giọng

Iran và Mỹ đã nối lại đàm phán vào đầu tháng 2 để giải quyết mâu thuẫn kéo dài hàng thập niên về chương trình hạt nhân của Tehran và tránh đối đầu quân sự. Các quan chức Mỹ tiết lộ Washington đã điều tàu sân bay thứ 2 tới khu vực và chuẩn bị cho khả năng xung đột quân sự kéo dài nếu đàm phán thất bại.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết Tổng thống Donald Trump tuyên bố muốn ngoại giao và đàm phán. “Chưa ai từng đạt thỏa thuận thành công với Iran, nhưng chúng ta sẽ cố” - ông Rubio nói.

Iran đe dọa có hành động quân sự nhằm vào các căn cứ Mỹ ở Trung Đông nếu bị lực lượng Mỹ tấn công. Tuy nhiên, Tehran cũng có lập trường hòa giải.

“Để thỏa thuận bền vững, việc Mỹ được hưởng lợi trong các lĩnh vực có lợi nhuận kinh tế cao và nhanh chóng cũng quan trọng. Các lợi ích chung trong những mỏ dầu khí, mỏ chung, đầu tư khai thác mỏ, và thậm chí mua máy bay đều được đưa vào thảo luận” - ông Hamid Ghanbari, Phó Vụ trưởng phụ trách ngoại giao kinh tế của Bộ Ngoại giao Iran, cho biết hôm 15-2.

Ông Hamid nói thêm thỏa thuận hạt nhân năm 2015 với các cường quốc thế giới không đảm bảo lợi ích kinh tế cho Mỹ. 

Năm 2018, Mỹ rút khỏi thỏa thuận và tái áp đặt các lệnh trừng phạt kinh tế khắc nghiệt với Iran.

Thứ trưởng Ngoại giao Majid Takht-Ravanchi ra tín hiệu Iran sẵn sàng thỏa hiệp, khẳng định “quả bóng nằm trong tay Mỹ”. 

Ông đề cập tới tuyên bố của người đứng đầu chương trình hạt nhân Iran rằng nước này có khả năng đồng ý pha loãng uranium được làm giàu để đổi lấy việc dỡ bỏ lệnh trừng phạt. 

Tuy nhiên, ông nhắc lại Tehran không chấp nhận việc không làm giàu uranium, một điểm mấu chốt trong các cuộc đàm phán trước đây.

Mỹ và Iran dự kiến gặp nhau tại TP Geneva - Thụy Sĩ vào ngày 17-2. Phái đoàn Mỹ sẽ có Đặc phái viên Steve Witkoff và con rể ông Donald Trump là Jared Kushner. Phái đoàn Iran có Bộ trưởng Ngoại giao Abbas Araqchi. 

Thỏa thuận hạt nhân năm 2015 là đa phương, còn đàm phán hiện tại chỉ gồm Mỹ và Iran, với Oman đóng vai trò trung gian hòa giải.