Những ông chủ trẻ cầm cương "kỳ lân"

Những nhà sáng lập của các công ty startup thành công nhất thế giới thường khởi nghiệp khi còn rất trẻ. Trong đó, điển hình là tỉ phú Bill Gates hay nhà đồng sáng lập Meta Mark Zuckerberg - cả hai đều bắt đầu hành trình khi mới 19 tuổi.

Theo đài CNBC, một báo cáo mới từ Antler - quỹ đầu tư mạo hiểm giai đoạn đầu toàn cầu - cho thấy độ tuổi của các nhà sáng lập "kỳ lân" (công ty khởi nghiệp định giá trên 1 tỉ USD) trong lĩnh vực AI đã giảm mạnh, từ mức đỉnh 40 tuổi năm 2021 xuống còn 29 tuổi vào năm 2024. Để đưa ra kết luận này, Antler đã phân tích dữ liệu từ 1.629 "kỳ lân" và 3.512 nhà sáng lập trên toàn thế giới.

Nhiều startup trí tuệ nhân tạo (AI) với đội ngũ lãnh đạo trẻ tuổi đã trở thành tâm điểm chú ý trong năm qua. Anh Alexandr Wang, đồng sáng lập công ty gán nhãn dữ liệu AI Scale AI (Mỹ) trị giá 29 tỉ USD, chỉ mới 29 tuổi. Tháng 6 năm ngoái, Meta đã thực hiện một thương vụ lên đến 14,3 tỉ USD với startup này, đồng thời chiêu mộ Wang về đứng đầu đơn vị nghiên cứu AI mới mang tên TBD Labs.

Trong khi đó, 3 nhà đồng sáng lập nền tảng tuyển dụng nhân tài ứng dụng AI Mercor (Mỹ) - Brendan Foody, Adarsh Hiremath và Surya Midha - đều mới 22 tuổi. Công ty này gần đây được định giá hơn 10 tỉ USD. Tương tự, AnySphere - nền tảng hỗ trợ lập trình viên bằng AI được định giá hơn 1 tỉ USD - cũng đang dưới quyền điều hành của những người ở độ tuổi đôi mươi.

Ông Fridtjof Berge, đồng sáng lập kiêm giám đốc kinh doanh tại Antler, nhận xét với đài CNBC rằng những phẩm chất then chốt của các nhà sáng lập đã thay đổi. Giờ đây, điều quan trọng trong kỷ nguyên AI là khả năng đi nhanh và phá vỡ các quy tắc cũ cũng như liên tục thử nghiệm và cải tiến.

"Hiện nay, việc dám thử nghiệm có lẽ còn quan trọng hơn. Những yếu tố như thâm niên trong ngành hay nắm rõ các quy tắc truyền thống để mở rộng quy mô công ty tuy vẫn cần thiết nhưng đã bớt quan trọng hơn trước" - ông Berge nhận định. Theo ông, việc có quá nhiều kinh nghiệm xây dựng công ty theo kiểu cũ thậm chí có thể phản tác dụng, trở thành rào cản của tư duy cởi mở.

Báo cáo Leonis AI 100 mà quỹ đầu tư mạo hiểm Leonis công bố vào tháng 11-2025 cũng chỉ ra các nhà sáng lập startup AI có độ tuổi trung bình là 29. Phần lớn các nhà sáng lập ở nửa cuối độ tuổi 20, thường đến từ môi trường học thuật hoặc phòng nghiên cứu, thay vì phát triển sự nghiệp tại các tập đoàn. Tuy nhiên, ông Berge lưu ý dù những người ở độ tuổi 20 có thể giúp công ty tiến nhanh nhưng vai trò lãnh đạo thường thay đổi khi công ty trưởng thành.

Báo cáo của Antler còn chỉ ra các startup AI đang mở rộng quy mô nhanh hơn 2 năm qua so với tất cả các ngành khác, đạt trạng thái "kỳ lân" trung bình chỉ trong 4,7 năm. Những startup AI tăng trưởng thần tốc trong năm 2025 có thể kể đến là Mistral, Lovable và Suno AI.

Dữ liệu toàn cầu mới nhất cho thấy AI đã được tích hợp vào ít nhất một hoạt động kinh doanh tại khoảng 78% tổ chức trên toàn thế giới, nhảy vọt so với mức 20% vào năm 2017. Theo trang web công ty công nghệ Merren (Mỹ), Bắc Mỹ thống trị thị trường AI agent (trợ lý AI tự hành) với khoảng 38%-41%, châu Âu đứng thứ hai với khoảng 27%-28% tỉ lệ áp dụng toàn cầu.

Châu Á - Thái Bình Dương đang là khu vực phát triển nhanh nhất, với sự hỗ trợ lớn từ chính phủ và các sáng kiến chuyển đổi số. Ấn Độ dẫn đầu thế giới về triển khai AI với 96% nhà bán lẻ đã ứng dụng các giải pháp AI.