Nỗi lo về kịch bản "siêu El Niño"

Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia Mỹ (NOAA) dự báo El Niño sẽ hình thành trong giai đoạn từ tháng 6 đến tháng 8 và kéo dài ít nhất đến cuối năm nay. Ngoài ra, có khoảng 1/3 khả năng El Niño sẽ mạnh lên vào mùa đông. Còn theo các chuyên gia từ Trung tâm Khí hậu Quốc gia thuộc Cục Khí tượng Trung Quốc, hiện tượng La Niña đang suy yếu và khu vực nhiệt đới Thái Bình Dương có thể chuyển sang trạng thái El Niño vào cuối năm nay. Các dự báo từ Cục Khí tượng Úc và các tổ chức đều đưa ra kịch bản nhìn chung giống nhau, dù mức độ chắc chắn và thời điểm có chút khác biệt.

Theo đài CNN, El Niño là hiện tượng nước biển ấm lên bất thường ở khu vực xích đạo của Thái Bình Dương, kèm theo những thay đổi trong hướng gió và lượng mưa trong khí quyển. El Niño được gọi là "siêu El Niño" khi nhiệt độ bề mặt nước biển ở các khu vực trọng điểm thuộc vùng xích đạo Thái Bình Dương cao hơn ít nhất 2 độ C so với mức trung bình. Khi hiện tượng này xảy ra, các tác động của nó thường nghiêm trọng hơn, kéo dài lâu hơn và lan rộng trên toàn thế giới hơn so với một đợt El Niño thông thường.

Theo tờ The Nation, đợt "siêu El Niño" dự kiến diễn ra năm nay có thể còn tồi tệ hơn so với trước đây do tác động của biến đổi khí hậu. Một số chuyên gia giải thích rằng do khí nhà kính tích tụ ngày càng nhiều, hệ thống khí hậu của Trái đất khó "xả nhiệt" nhanh như trước sau mỗi đợt El Niño.

Hiện tượng "siêu El Niño" được dự báo sẽ làm xáo trộn thời tiết trên toàn cầu, đặc biệt là ở Đông Nam Á và Úc, những nơi có nguy cơ đối mặt với hạn hán nghiêm trọng và kéo dài. Lượng mưa thấp hơn bình thường sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh lương thực và sản lượng nông nghiệp, nhất là tại các quốc gia như Indonesia, Papua New Guinea… Tình trạng cực kỳ khô hạn cũng sẽ làm tăng rủi ro xảy ra các vụ cháy rừng quy mô lớn khó kiểm soát. Tại Thái Bình Dương, nước biển ấm lên được dự báo sẽ khiến các cơn bão nhiệt đới xuất hiện thường xuyên và mạnh hơn, ảnh hưởng đến những nước như Philippines, Trung Quốc, Nhật Bản…

Việc chuẩn bị ứng phó với kịch bản "siêu El Niño" đòi hỏi phải luôn sẵn sàng và theo dõi sát sao. Các chính phủ và cơ quan liên quan cần tận dụng dự báo sớm để đánh giá rủi ro và lên kế hoạch giảm nhẹ thiên tai. Tại những khu vực dễ hạn hán, ưu tiên hàng đầu là quản lý tài nguyên nước. Trong khi đó, các vùng dễ ngập lụt phải bảo đảm hệ thống thoát nước và chuẩn bị kế hoạch sơ tán để ứng phó lượng mưa có thể lớn hơn nhiều so với dự kiến.