Siết chặt phòng tuyến ngăn dịch Ebola

Dù Tổ chức Y tế thế giới (WHO) ban bố tình trạng khẩn cấp y tế toàn cầu do đợt bùng phát tại Congo (hơn 750 ca mắc, 177 ca tử vong tính đến 22-5), Ebola chưa lan rộng toàn thế giới. Bệnh có tỉ lệ tử vong lên tới 90%.

Giám sát gắt gao cửa khẩu và bệnh viện

Trước diễn biến phức tạp của dịch Ebola, Bộ Y tế nhận định nguy cơ bệnh xâm nhập Việt Nam hiện ở mức thấp. Tuy nhiên, toàn ngành vẫn được yêu cầu duy trì cảnh giác cao độ, tăng cường giám sát tại cửa khẩu, bệnh viện, cập nhật hướng dẫn chuyên môn và khuyến cáo người dân phòng bệnh.

Trao đổi về nguy cơ dịch bệnh từ khu vực châu Phi, ông Võ Hải Sơn, Phó Cục trưởng Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế), cho biết mới đây, Bộ Y tế đã trực tiếp làm việc với WHO, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh Mỹ (CDC), cùng các chuyên gia, bệnh viện và viện nghiên cứu trong nước để đánh giá nguy cơ dịch xâm nhập vào Việt Nam. Các chuyên gia đều nhận định khả năng virus Ebola xâm nhập vào Việt Nam là thấp.

Tuy nhiên, ông Sơn nhấn mạnh nguy cơ vẫn hiện hữu, bởi Việt Nam có hoạt động du lịch và giao thương quốc tế lớn. Hành khách từ vùng dịch có thể di chuyển qua quốc gia thứ 3 trước khi nhập cảnh. "Đây là căn bệnh rất nguy hiểm. Chúng ta cần nâng cao cảnh giác, tăng cường giám sát và kiểm soát nguy cơ xâm nhập vào Việt Nam" - ông Sơn nói.

Việt Nam hiện tập trung 2 biện pháp giám sát chính: kiểm soát nghiêm ngặt tại cửa khẩu xuất nhập cảnh và giám sát tại cơ sở khám chữa bệnh dựa trên triệu chứng nghi ngờ. Bộ Y tế đang tích cực phối hợp cùng Bộ Ngoại giao, Bộ Công an và lực lượng quản lý xuất nhập cảnh để theo dõi sát sao nhóm người nhập cảnh từ châu Phi. Viện Pasteur TP HCM và Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương được chỉ đạo sẵn sàng đáp ứng xét nghiệm để chẩn đoán kịp thời. Ngành y tế đang khẩn trương rà soát, cập nhật các hướng dẫn chuyên môn theo diễn biến và khuyến nghị mới nhất từ WHO.

Hiểu đúng đường lây để tự bảo vệ mình

Ông Sơn nhấn mạnh Ebola lây qua tiếp xúc trực tiếp với máu và dịch cơ thể người bệnh hoặc người tử vong. Virus xâm nhập qua vùng da tổn thương, niêm mạc mắt, mũi, miệng khi tiếp xúc dịch tiết. Do lây nhiễm chủ yếu xảy ra khi tiếp xúc gần, nếu thực hiện tốt bảo hộ cá nhân và kiểm soát nhiễm khuẩn, nguy cơ bệnh lây lan không cao. Bệnh cũng lây qua vật dụng nhiễm virus như quần áo, chăn màn hoặc kim tiêm đã qua sử dụng.

Bộ Y tế khuyến cáo người dân không hoang mang nhưng cần nâng cao cảnh giác, đặc biệt với người đi và đến từ vùng có dịch như Congo và Uganda. Người dân cần hạn chế tiếp xúc trực tiếp với người nghi mắc bệnh, thường xuyên rửa tay, giữ vệ sinh cá nhân và theo dõi sức khỏe sau khi trở về. "Những trường hợp có biểu hiện sốt, mệt mỏi hoặc dấu hiệu bất thường sau khi nhập cảnh từ vùng dịch cần đến cơ sở y tế sớm, đồng thời khai báo rõ lịch trình di chuyển để được theo dõi, xử lý kịp thời" - ông Sơn lưu ý.

Khuyến cáo hiện tập trung vào người đi và đến từ vùng dịch, đặc biệt tại Congo, nơi còn tập quán chạm tay vào người tử vong để tiễn biệt. Trong khi đó, virus Ebola có thể lây qua tiếp xúc với dịch tiết của người tử vong, khiến nguy cơ lây truyền rất cao. Bộ Y tế yêu cầu các bệnh viện tăng cường kiểm soát nhiễm khuẩn, sẵn sàng cách ly và xử trí nếu có ca bệnh. "Điều quan trọng là người dân cần hiểu Ebola là bệnh nguy hiểm nhưng cơ chế lây truyền khác hoàn toàn COVID-19 và không lây dễ dàng qua đường hô hấp. Nếu thực hiện nghiêm biện pháp phòng ngừa, nguy cơ hoàn toàn có thể kiểm soát" - ông Sơn nhấn mạnh.

Với người đi công tác, du lịch tại quốc gia có dịch, cần chủ động phòng bệnh bằng cách đeo khẩu trang, ăn chín uống sôi, rửa tay thường xuyên.

TS Angela Pratt, Trưởng đại diện WHO tại Việt Nam, cho biết virus Bundibugyo (chủng Ebola đang lưu hành) rất hiếm gặp, hiện chưa có vắc-xin và thuốc điều trị đặc hiệu. Dù WHO đã ban bố tình trạng khẩn cấp y tế toàn cầu, song chưa áp dụng hạn chế đi lại. Nhằm ngăn chặn nguy cơ xâm nhập, Cục Quản lý Khám, chữa bệnh (Bộ Y tế) yêu cầu cơ sở y tế lưu ý trường hợp nhập cảnh từ quốc gia có dịch trong 21 ngày, siết chặt sàng lọc và cách ly nghiêm ngặt mọi trường hợp nghi ngờ.