Bác sĩ Nguyễn Lý Tịnh Trường, Giám đốc Trung tâm Tim mạch trẻ em (Bệnh viện Nhi Trung ương), cho biết trung tâm vừa can thiệp, cứu sống một bệnh nhi 15 giờ tuổi mắc bệnh tim bẩm sinh tứ chứng Fallot phức tạp. Đây là bệnh nhân sơ sinh nhỏ tuổi nhất ngay sau khi ra đời có tổn thương nặng nề được điều trị thành công tại Bệnh viện Nhi Trung ương.

Bệnh nhi là cháu Nguyễn Minh H. (ở Hà Nội, sinh ngày 13-5-2020), trước đó được chẩn đoán mắc dị tật tim bẩm sinh tứ chứng Fallot và được theo dõi từ đó đến lúc sinh tại Bệnh viện Phụ Sản Hà Nội. Ngay sau chào đời được 2 giờ tuổi, bé H. được vận chuyển cấp cứu đến Bệnh viện Nhi Trung ương trong tình trạng nguy kịch (thở máy, bị các cơn tím tái và tụt huyết áp liên tục, mạch chậm). Các bác sĩ phải sử dụng phối hợp nhiều thuốc vận mạch liều cao nhưng tình trạng không cải thiện.

Với chẩn đoán dị tật tim bẩm sinh có kèm theo tình trạng tăng áp lực động mạch phổi và ống động mạch đã đóng, diễn biến của trẻ được nhận định không giống với những trường hợp được chẩn đoán là tứ chứng Fallot thông thường, các bác sĩ đã tiến hành hội chẩn cấp cứu cho bệnh nhân.

Can thiệp ECMO sau phẫu thuật cứu bé mới sinh 15 giờ mắc bệnh tim hiếm gặp - Ảnh 1.

Bệnh nhi 15 giờ tuổi mắc bệnh tim bẩm sinh phức tạp - Ảnh: Bác sĩ cung cấp

Ngay sau đó, quyết định mổ cấp cứu được đưa ra nhằm sửa chữa và giải phẫu trái tim của bệnh nhi trở về bình thường, kèm theo phải điều trị tình trạng tăng áp động mạch phổi vô căn từ thời kỳ bào thai hiếm gặp. Ca mổ được thực hiện khi em bé được 15 giờ tuổi và kéo dài trong 5 giờ liên tục.

Bác sĩ Trường cho biết sau mổ bệnh nhi được các bác sĩ hồi sức tích cực, thở máy với khí NO để giảm áp lực động mạch phổi nhưng không hiệu quả. Thời điểm đó, bác sĩ Cao Việt Tùng, Trưởng Khoa Điều trị tích cực tim mạch ngoại khoa, cùng êkíp hội chẩn đã quyết định sử dụng biện pháp trao đổi oxy qua màng ngoài cơ thể (ECMO) nhằm hỗ trợ cho tuần hoàn và hô hấp cho bệnh nhân. Đồng thời tiến hành thông tim chẩn đoán đánh giá giải phẫu động mạch phổi và loại trừ các căn nguyên gây tăng áp lực động mạch phổi khác.

Sau 4 ngày, tình trạng bé cải thiện và được cai ECMO và tiếp tục điều trị tích cực. 8 ngày sau phẫu thuật, bệnh nhi được đóng ngực và được tiếp tục hồi sức tích cực trong 18 ngày sau đó do tình trạng suy thận, suy tim...

Đến nay, bé H. đã được rút máy thở, tự thở tốt với tình trạng ổn định. Dự kiến, trong tuần này bé sẽ được ra viện. Kết quả siêu âm cho thấy tim của bệnh nhi hoạt động giống tim bình thường và áp lực động mạch phổi đã trở về bình thường.

Can thiệp ECMO sau phẫu thuật cứu bé mới sinh 15 giờ mắc bệnh tim hiếm gặp - Ảnh 2.

Bệnh nhi đã khỏe mạnh và sắp được ra viện

Các bác sĩ cho biết tứ chứng Fallot là khuyết tật của quả tim, xuất hiện ngay từ thời kỳ bào thai. Phần lớn trường hợp mắc bệnh tim bẩm sinh này cần phẫu thuật khi 6-9 tháng tuổi, hiếm khi thực hiện trong thời kỳ sơ sinh. 

Tuy nhiên, tứ chứng Fallot có tình trạng tăng áp lực động mạch phổi ngay sau sinh như trường hợp bé H. rất hiếm gặp, đe dọa tính mạng trẻ sơ sinh nên trẻ cần phẫu thuật và can thiệp hồi sức khẩn cấp. Thậm chí, khi phẫu thuật thành công, tỉ lệ tử vong cũng rất cao do quá trình hồi sức phức tạp và nặng nề, đòi hỏi các bác sĩ hồi sức cần có kiến thức chuyên sâu về chuyên ngành hồi sức tim mạch cũng như hồi sức sau mổ.

D.Thu