Trong khi phần lớn sinh viên tất bật trở về nhà đón Tết, 16 gương mặt trẻ tiêu biểu lại chuẩn bị hành trang hội nhập, đại diện Việt Nam tham dự Chương trình Tàu Thanh niên Đông Nam Á - Nhật Bản 2026 (SSEAYP). Hành trình kéo dài hơn một tháng đưa các đại biểu ASEAN - Nhật Bản sống, học tập và giao lưu trên tàu huấn luyện Nippon Maru, với các điểm dừng tại Nhật Bản, Singapore và Thái Lan, khép lại đúng mùng 1 Tết Bính Ngọ.
“Trường học nổi” giữa đại dương đa văn hóa
“Con tàu Nippon Maru giống như một trường học nổi trên biển”. Lê Đỗ Thanh Tú (Trường ĐH KHXH&NV - ĐHQG TPHCM) mô tả nhịp sống đặc trưng của các đại biểu chương trình: mỗi ngày bắt đầu bằng thông báo chào buổi sáng theo nhóm Đoàn Kết (Solidarity Group), tiếp nối là các phiên thảo luận chuyên đề về biến đổi khí hậu, giáo dục, xã hội số.
Đoàn đại biểu Việt Nam diễn Gangway Cheer tại cầu cảng.
Xen kẽ là các phiên học hỏi do chính đại biểu tổ chức với nhiều chủ đề như tự kỷ, văn hóa cà phê - trà, mát-xa Thái; đêm trình diễn văn nghệ quốc gia tại Dolphin Hall lúc 19 giờ và các hoạt động tự nguyện từ thưởng thức mì Thái, cà phê Việt Nam, ẩm thực Indonesia đến lắp ráp robot.
“Sống trên tàu Nippon Maru là một trải nghiệm rất đặc biệt, bởi đó là một môi trường khép kín và cường độ cao” - Thanh Tú chia sẻ. Cabin 2-3 người khiến các đại biểu gần như tiếp xúc 24/7, buộc họ học cách điều chỉnh thói quen ngủ nghỉ, giao tiếp và tôn trọng khác biệt tôn giáo, văn hóa.
Việc hạn chế kết nối trực tuyến phần lớn hành trình cũng tạo nên “cú sốc văn hóa nhẹ”, khiến giao tiếp trực tiếp trở thành phương thức chính. Các đại biểu viết thư tay qua bảng thư trước cabin - những lời chúc, lời cảm ơn và món quà nhỏ được gửi trực tiếp, tạo nên sự gắn kết sâu sắc.
Theo Thanh Tú, thử thách lớn nhất không phải khác biệt mà là cách ứng xử trước khác biệt: “Mình học cách thực hành sự nhạy cảm văn hóa, không mặc định tiêu chuẩn của mình là bình thường”. Trong không gian ấy, SSEAYP trở thành mô hình thu nhỏ của ASEAN - Nhật Bản: đa dạng nhưng đồng hành.
Bên cạnh trải nghiệm văn hóa, SSEAYP 2026 còn là không gian học thuật - lãnh đạo nơi mỗi đại biểu vừa là người học, vừa là người chia sẻ tri thức. Trong các nhóm thảo luận về biến đổi khí hậu, giáo dục, xã hội số hay phát triển bền vững, đại biểu Việt Nam chủ động đưa vào trao đổi những vấn đề gắn với bối cảnh trong nước và khu vực.
Điểm đặc trưng của SSEAYP là phương thức học ngang hàng: các phiên thảo luận học hỏi (Peer Learning Seminar) do đại biểu thiết kế và điều phối. Đại biểu Việt Nam giới thiệu văn hóa trà, cà phê, trầm hương - những giá trị gắn với lịch sử giao thương và đời sống tinh thần - qua đó mở ra trao đổi về kinh tế sáng tạo, bản sắc và phát triển sản phẩm bản địa bền vững.
Đêm trình diễn văn nghệ quốc gia của đoàn đại biểu Việt Nam.
Với nền tảng kỹ thuật, Lê Minh Hiếu (Trường ĐH Bách khoa - ĐHQG TPHCM) xem các chủ đề công nghệ - môi trường là cơ hội kết nối chuyên môn với trách nhiệm xã hội. Là đại biểu trẻ tuổi nhất của Việt Nam, Hiếu chia sẻ quan điểm về vai trò kỹ thuật trong giải quyết thách thức môi trường đô thị, chuyển đổi số và giáo dục STEM cộng đồng. Làm việc nhóm đa quốc gia giúp Hiếu nhận ra đổi mới công nghệ chỉ bền vững khi gắn với bối cảnh văn hóa - xã hội địa phương.
Không gian lãnh đạo của SSEAYP còn thể hiện qua các hoạt động tự quản trên tàu. Nhóm Đoàn Kết vận hành như cộng đồng đa quốc tịch nhỏ, nơi đại biểu tự tổ chức sinh hoạt, hỗ trợ thích nghi và giải quyết khác biệt. Trong lịch trình dày đặc và hạn chế kết nối trực tuyến, mọi tương tác trở nên trực tiếp hơn - một “bài kiểm tra mềm” về lắng nghe, điều chỉnh và đồng thuận.
Trong suốt hành trình, các đại biểu thanh niên Việt Nam luôn ý thức rằng mình không chỉ tham gia với tư cách cá nhân, mà còn mang theo “bản sắc Việt Nam” như những đại sứ văn hoá trẻ.
Một khía cạnh quan trọng khác là năng lực đại diện quốc gia. Trong các phiên báo cáo trước lãnh đạo chương trình và đại diện chính phủ các nước, đại biểu Việt Nam tham gia tích cực với các nội dung về đổi mới, môi trường và chuyển đổi số, thể hiện hình ảnh thế hệ trẻ tự tin hội nhập và có trách nhiệm khu vực.
Thanh Tú nhìn nhận SSEAYP như tiến trình trưởng thành nội tại - sự thay đổi đến từ chuỗi trải nghiệm nhỏ: trình bày quan điểm trước khác biệt, điều chỉnh thói quen vì cộng đồng hay học cách lắng nghe sâu hơn.
Với Minh Hiếu, bài học lớn nhất là hiểu rõ ý nghĩa của kỹ thuật vì cộng đồng, từ giáo dục STEM đến giải pháp môi trường và đổi mới địa phương.
Ba quốc gia, ba sắc thái cùng hành trình mở rộng thế giới quan
Bên cạnh các hoạt động trên tàu, hành trình SSEAYP còn dừng chân tại Nhật Bản, Singapore và Thái Lan, mang đến cho các đại biểu Việt Nam những trải nghiệm thực tế đa dạng.
Tại Nhật Bản, đoàn có thời gian hoạt động ở Tokushima. Theo Minh Hiếu, đây là cơ hội để tìm hiểu đời sống địa phương và văn hóa vùng, nổi bật là trải nghiệm điệu múa truyền thống Awa Odori. Hiếu cũng tham quan và học tập tại Tokushima College of Technology, qua đó hiểu rõ hơn mô hình đào tạo kỹ thuật thực hành và tư duy giáo dục của Nhật Bản.
Trong khi đó, Lê Đỗ Thanh Tú có dịp học tập tại Tokyo và homestay ở Morioka (Iwate), gần Rikuzentakata - nơi chịu thảm họa sóng thần năm 2011, giúp cô hiểu sâu hơn về tinh thần phục hồi cộng đồng của người Nhật.
Thanh Tú đại diện SG-C trình bày bài học từ câu chuyện nhân chứng sóng thần Rikuzen-Takata (Nhật Bản), gắn với chuyên đề giảm thiểu rủi ro thiên tai tại Chương trình Tàu Thanh niên Đông Nam Á – Nhật Bản (SSEAYP).
Tại Singapore, các hoạt động tập trung vào giáo dục và công nghệ, với trải nghiệm STEM và robot tại Science Centre Singapore, qua đó khơi gợi tinh thần sáng tạo và khả năng ứng dụng khoa học vào đời sống. Thời gian sinh hoạt cùng gia đình bản địa giúp đại biểu hiểu rõ hơn nếp sống kỷ luật, trật tự và tính đa văn hóa của xã hội Singapore - quốc gia được xem là minh chứng cho mô hình phát triển dựa trên đổi mới sáng tạo và tối ưu hóa nguồn lực.
Điểm dừng cuối tại Bangkok mang màu sắc văn hóa truyền thống rõ nét. Các bạn trẻ tham quan các chùa, đền cổ, tìm hiểu kiến trúc và tôn giáo địa phương, đồng thời trải nghiệm làm món Pad Thai - hoạt động nhỏ nhưng giúp hiểu thêm về ẩm thực và sự gắn kết cộng đồng trong văn hóa Thái Lan. Các đại biểu cũng tham gia các buổi học về quan hệ ASEAN – Nhật Bản tại Chulalongkorn University.
Minh Hiếu (phải) trải nghiệm làm Pad Thái ở Thái Lan.
Ba quốc gia mang ba sắc thái khác nhau: Nhật Bản về kiên cường - kỷ luật; Singapore về đổi mới - bền vững; Thái Lan về kết nối - biết ơn. Những trải nghiệm tại mỗi điểm đến đã góp phần mở rộng thế giới quan và góc nhìn hội nhập của các đại biểu trẻ Việt Nam.
Mang bản sắc Việt và cái Tết giữa biển khơi
Mang theo bản sắc văn hóa dân tộc giữa hải trình quốc tế, đoàn đại biểu Việt Nam đã góp phần lan tỏa hình ảnh đất nước qua nhiều hoạt động giao lưu đặc sắc. Trong các phiên thảo luận, đại biểu Việt Nam giới thiệu văn hóa trà, cà phê và trầm hương - những biểu tượng gắn với đời sống và lịch sử dân tộc - thu hút sự quan tâm của bạn bè ASEAN và Nhật Bản.
Tại đêm trình diễn văn nghệ quốc gia, tà áo dài, nón lá cùng các tiết mục múa, nhảy mang âm hưởng truyền thống - hiện đại đã để lại ấn tượng về một Việt Nam trẻ trung, cởi mở và giàu bản sắc. Sự hòa đồng, chủ động kết nối của đại biểu Việt Nam cũng giúp bạn bè quốc tế cảm nhận rõ nét hình ảnh con người Việt Nam thân thiện, năng động trong môi trường đa văn hóa.
VIDEO: Không gian Tết cổ truyền do đoàn Việt Nam tổ chức trên tàu Chương trình Tàu Thanh niên Đông Nam Á - Nhật Bản (SSEAYP) 49 để bạn bè quốc tế trải nghiệm, tìm hiểu văn hóa Việt Nam. Các quẻ do đại biểu Việt Nam sáng tác bằng thơ song ngữ Việt - Anh như một món quà lưu niệm, gửi gắm lời chúc tốt lành cho năm mới.
Hành trình khép lại ngày 17-2-2026 (mùng 1 Tết), khi đoàn Việt Nam tổ chức không gian Tết cổ truyền ngay trên tàu với các hoạt động xin chữ, gieo quẻ, chia sẻ phong tục và thưởng thức ẩm thực ngày xuân. Giữa đại dương, một góc văn hóa Việt được tái hiện ấm cúng, giúp bạn bè quốc tế hiểu hơn về giá trị gia đình và truyền thống Á Đông.
16 gương mặt tiêu biểu đại diện Việt Nam tham dự Chương trình Tàu Thanh niên Đông Nam Á - Nhật Bản 2026 (SSEAYP).
Với Thanh Tú, giá trị lớn nhất của SSEAYP không nằm ở điểm đến mà ở năng lực lắng nghe, đối thoại và đồng hành được hình thành trong môi trường đa văn hóa cường độ cao.
Còn với Minh Hiếu - đại biểu trẻ tuổi nhất đoàn Việt Nam, hành trình đã mở rộng thế giới quan và củng cố lựa chọn theo đuổi con đường kỹ thuật gắn với trách nhiệm xã hội. Những kết nối ASEAN - Nhật Bản vì thế không dừng ở một chuyến đi, mà trở thành nền tảng để thế hệ trẻ Việt Nam tiếp tục hội nhập và đóng góp cho cộng đồng khu vực.
Chương trình Tàu Thanh niên Đông Nam Á - Nhật Bản (SSEAYP) là hoạt động giao lưu thanh niên quốc tế thường niên do Chính phủ Nhật Bản phối hợp các nước ASEAN triển khai từ năm 1974, nhằm tăng cường hiểu biết, hữu nghị và năng lực hợp tác quốc tế của thế hệ trẻ khu vực.
Mỗi năm, hơn 300 đại biểu thanh niên ASEAN – Nhật Bản cùng sinh hoạt, học tập và giao lưu hơn 40 ngày trên tàu huấn luyện, kết hợp các hoạt động thảo luận chuyên đề, giao lưu văn hóa, thăm địa phương và homestay tại các nước dừng chân.
Hành trình lần thứ 49 năm 2026 diễn ra từ ngày 15-1 đến 17-2, với các điểm đến tại Nhật Bản, Singapore và Thái Lan, quy tụ đại biểu từ ASEAN và Nhật Bản tham gia chuỗi hoạt động đối thoại, trao đổi văn hóa và trải nghiệm cộng đồng.
Tàu huấn luyện Nippon Maru là biểu tượng gắn liền với SSEAYP trong nhiều thập niên, tạo nên môi trường sinh hoạt khép kín giúp đại biểu tăng cường tương tác đa văn hóa và rèn luyện kỹ năng lãnh đạo. SSEAYP 49 (2026) cũng là năm cuối con tàu này đồng hành cùng chương trình, khép lại một giai đoạn gần nửa thế kỷ kết nối thanh niên ASEAN - Nhật Bản trên hải trình giao lưu khu vực.
và quét mã QR
Bình luận (0)