Thêm sức sống cho không gian đô thị

TP HCM những ngày đầu năm 2026, đại lộ Mai Chí Thọ mang vẻ đẹp êm đềm, thanh thoát.

Bức tranh tươi tắn

Trên đại lộ Mai Chí Thọ, các phương tiện ô tô, xe máy lướt nhẹ trong tiếng động cơ đều đều. Nhiều bóng cây sà xuống mặt đường trong thời tiết dịu mát, tạo cảm giác dễ chịu mà an toàn với bất cứ ai đang lưu thông.

Tại đoạn từ đường Nguyễn Cơ Thạch đến đường D1 (phường An Khánh) xuất hiện những vạch sơn đỏ nổi bật, là dấu hiệu ưu tiên cho xe đạp di chuyển. 

Làn đường tách biệt hẳn với dòng phương tiện cơ giới này hình thành trên cơ sở tận dụng một phần hạ tầng đường bộ hiện hữu, có vận tốc thiết kế 20 km/giờ, độ dốc dọc tối đa 4%, phù hợp cho nhiều nhóm đối tượng sử dụng.

Nơi đây, trong mọi thời điểm, nhất là buổi sáng, luôn có nhiều người dân đạp xe tập thể dục, đi học hoặc đi làm. Anh Nguyễn Nhật Minh (ngụ phường An Khánh) cho biết đã duy trì thói quen đạp xe từ nhiều năm nay. Dù vậy, việc này đôi khi gặp trở ngại khi không gian dành cho xe đạp trong thành phố rất hạn chế.

Không ít tuyến đường cấm xe đạp thể thao và anh Minh thường chỉ có thể chọn đi quanh khu phố hoặc công viên. "Nay có làn ưu tiên trên đường Mai Chí Thọ, tôi có cảm giác an toàn và dễ chịu hơn hẳn, thấy thành phố mình sống đáng yêu hơn rất nhiều" - anh bày tỏ.

Ở khu vực trung tâm, tuyến đường Lê Lợi nối 2 phường Bến Thành, Sài Gòn sau chỉnh trang cũng nhanh chóng trở thành điểm nhấn đô thị. Những dãy chung cư cũ được cải tạo, sơn mới với gam màu vàng đồng bộ, kết hợp không gian vỉa hè thông thoáng, bồn hoa và cây xanh… tạo cảm giác như một "phố cổ" giữa lòng thành phố hiện đại.

Chị Nguyễn Ngọc Bích Diễm (kinh doanh trên đường Lê Lợi) cho biết lượng khách tăng rõ rệt sau khi tuyến phố được chỉnh trang, ai tới tham quan cũng dừng chân chụp ảnh. "Cả con đường như khoác áo mới. Trước đây vỉa hè hư hỏng, mặt đường lồi lõm, nay được làm đồng bộ, sạch sẽ, ai cũng phấn khởi" - chị Diễm hào hứng.

Mở hướng giao thông xanh

Nói về làn ưu tiên xe đạp, theo ông Đoàn Văn Tấn, Giám đốc Trung tâm Quản lý điều hành giao thông đô thị, công trình có tổng mức đầu tư hơn 14,25 tỉ đồng, rộng 2 m trên phần đường chính Mai Chí Thọ và thu hẹp còn 1,5 m tại các đoạn qua cầu. Công trình được đầu tư đồng bộ hệ thống chiếu sáng, thoát nước, bãi đỗ và trạm xe đạp, góp phần nâng cao tính tiện lợi và an toàn khi khai thác.

Trao đổi với phóng viên Báo Người Lao Động, ông Võ Khánh Hưng, Phó Giám đốc Sở Xây dựng TP HCM, cho rằng trong bối cảnh ô nhiễm môi trường đô thị ngày càng gia tăng, phát triển giao thông xe đạp là giải pháp hiệu quả nhằm giảm phát thải, đồng thời hỗ trợ kết nối "đầu - cuối" với loại hình giao thông công cộng như xe buýt, metro. Việc tổ chức làn đường riêng biệt cũng giúp hạn chế xung đột giao thông, nhất là với trẻ em và người cao tuổi.

Từ nền tảng giai đoạn 1, TP HCM dự kiến từng bước mở rộng mạng lưới làn xe đạp, kết nối các trung tâm thương mại, công viên, không gian công cộng và các trục đường lớn như Nguyễn Văn Cừ, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Nguyễn Huệ, Bến Vân Đồn, Hoàng Sa, Trường Sa, Điện Biên Phủ… hướng tới hình thành hệ thống giao thông xanh thuận tiện, bền vững.

Hiệu quả sự phối hợp "ba nhà"

Với công trình chỉnh trang tuyến đường Lê Lợi, trong lễ khánh thành, Chủ tịch UBND TP HCM Nguyễn Văn Được đánh giá việc hoàn thành công trình không chỉ mang lại niềm vui cho các cơ quan quản lý nhà nước mà còn là sự phấn khởi chung của người dân. Không gian đô thị được cải tạo khang trang, tươi mới hơn, qua đó nâng cao chất lượng sống và mức độ hài lòng của cộng đồng.

Ông Nguyễn Văn Được nhấn mạnh công trình chỉnh trang đường Lê Lợi thể hiện rõ tinh thần "ý Đảng, lòng dân", nhận được sự đồng thuận cao của xã hội. Chủ tịch UBND TP HCM nhận xét đây là mô hình tiêu biểu về sự phối hợp giữa "ba nhà": nhà nước - doanh nghiệp - người dân.

Công trình này được triển khai nhanh chóng trên cơ sở cam kết trách nhiệm của doanh nghiệp, sự đồng thuận của người dân và tinh thần hành động quyết liệt từ chính quyền. Qua đó, vượt qua những rào cản thủ tục thông thường để mang lại hiệu quả thiết thực.

Làn đường ưu tiên cho xe đạp trên đại lộ Mai Chí Thọ và tuyến đường Lê Lợi là 2 trong nhiều công trình đi vào hoạt động ngày 31-12-2025, mang thêm sự tươi tắn cho đô thị ngày cuối năm và thời điểm đầu năm mới. Nhiều người dân khi được hỏi đều nêu cảm nhận vui vẻ, thoải mái, đồng thời bày tỏ hy vọng tới đây, thành phố sẽ có thêm nhiều công trình tương tự. 

Khai thác tốt nguồn lực

Theo kỹ sư cầu đường Trần Văn Tường, việc chỉnh trang các trục đường trung tâm TP HCM có ý nghĩa quan trọng trong phát triển giao thông bền vững cũng như nâng cao chất lượng đô thị.

Làn xe đạp trên đường Mai Chí Thọ không chỉ tạo điều kiện thuận lợi cho người tham gia giao thông công cộng mà còn giảm áp lực phương tiện cá nhân, góp phần hạn chế ô nhiễm môi trường. Người dân có thể kết nối dễ dàng với nhà ga, bến xe buýt, hệ thống metro, đồng thời đi lại an toàn, tiện lợi hơn. Trong khi đó, việc chỉnh trang khu trung tâm tạo không gian sinh hoạt, giải trí và thu hút du khách...

Bên cạnh giao thông, việc tăng mảng xanh, trồng cây tạo bóng mát và bố trí hoa trang trí đồng bộ cũng góp phần nâng cao giá trị cảnh quan, tạo cảm giác thân thiện và hiện đại cho thành phố.

Về vai trò của doanh nghiệp, ông Tường cho rằng tổ chức đấu thầu minh bạch, bài bản để qua đó lựa chọn đối tác uy tín, vừa bảo đảm lợi ích người dân vừa khai thác hiệu quả các nguồn lực, hướng tới đô thị văn minh, hiện đại và bền vững là hướng đi phù hợp.

"Doanh nghiệp tham gia các dự án không chỉ giúp giảm gánh nặng ngân sách mà còn nâng cao chất lượng công trình" - ông nhìn nhận.