Thi đánh giá năng lực: Đừng “học tủ”

Từ kết quả đợt 1 với phổ điểm ổn định, kỳ thi đánh giá năng lực (ĐGNL) đợt 2 được xem là cơ hội để thí sinh nâng cao kết quả, đồng thời cần chuẩn bị kỹ chiến lược làm bài và tâm lý trước khi bước vào phòng thi.

Trong chương trình “Đưa trường học đến thí sinh” vào sáng 18-4 tại TP Đà Nẵng, TS Nguyễn Quốc Chính, Giám đốc Trung tâm Khảo thí và Đánh giá chất lượng - ĐHQG TPHCM, cho biết năm nay, có nhiều điểm đổi mới trong kỳ thi tuyển sinh, đa phần theo hướng tạo thuận lợi cho thí sinh.

Hiểu đúng về kỳ thi đánh giá năng lực

Theo ĐHQG TPHCM, so với năm 2025, phổ điểm kỳ thi ĐGNL năm 2026 dịch chuyển nhẹ về phía điểm cao và có độ phân tán lớn hơn. Điều này cho thấy thí sinh đã thích nghi tốt hơn với cấu trúc đề thi mới, trong khi đề vẫn đảm bảo khả năng phân loại.

Các chỉ số về độ khó và độ phân biệt của câu hỏi đều ở mức tốt, với phần lớn câu hỏi có độ khó trung bình. Hơn một nửa số câu đạt mức phân biệt cao, góp phần nâng cao giá trị kết quả thi trong tuyển sinh đại học.

Kết quả thi đợt 1 ghi nhận điểm trung bình và trung vị đều đạt 682 điểm; điểm cao nhất là 1.098 và thấp nhất là 27. Phổ điểm có dạng gần phân bố chuẩn, tập trung chủ yếu ở mức trung bình - khá nhưng vẫn trải rộng trên nhiều mức điểm.

Về sử dụng kết quả thi, TS Nguyễn Quốc Chính cho biết việc xét tuyển do Bộ GD-ĐT và các trường đại học thực hiện, với nhiều phương thức khác nhau như điểm thi tốt nghiệp THPT, đánh giá năng lực, học bạ hoặc kết hợp. Thí sinh chỉ cần đăng ký nguyện vọng phù hợp, không cần quá lo lắng về phương thức xét tuyển.

Do đó, thí sinh cần tập trung thi tốt và lựa chọn ngành học phù hợp với năng lực, mong muốn của bản thân, hoàn cảnh gia đình và nhu cầu xã hội. Việc chọn ngành cần dựa trên định hướng nghề nghiệp, không nên chạy theo các ngành “hot”.

Kỳ thi ĐGNL được tổ chức từ năm 2018 nhằm đánh giá rõ hơn năng lực học đại học của học sinh. Bài thi gồm 120 câu hỏi, tập trung vào ba nhóm năng lực: sử dụng ngôn ngữ, tư duy logic và xử lý vấn đề.

Đề thi không yêu cầu học thuộc mà cung cấp dữ liệu để thí sinh xử lý, vì vậy cần học theo hướng nâng cao năng lực đọc hiểu và tư duy. Hiện có 118 trường ĐH, CĐ sử dụng kết quả kỳ thi này trong xét tuyển. Đặc biệt, ĐHQG TPHCM sử dụng phương thức này với trọng số cao ở một số ngành. Vì vậy, kết quả kỳ thi được xem là chỉ số quan trọng, giúp tăng khả năng cạnh tranh vào các trường và ngành mong muốn.

Làm sao để đạt điểm cao

Trước câu hỏi của học sinh về cách chuẩn bị cho kỳ thi đợt 2, TS Nguyễn Quốc Chính cho rằng cần tận dụng tốt thời gian làm bài 150 phút. Thí sinh phải thể hiện đầy đủ năng lực của mình trong suốt quá trình làm bài. Trong khoảng 1 tháng trước kỳ thi ĐGNL đợt 2 sắp tới, không nên học dồn hay nhồi nhét kiến thức. Thay vào đó, cần hệ thống hóa lại những nội dung đã học để củng cố nền tảng.

Bên cạnh đó, việc đảm bảo sức khỏe và tâm lý ổn định đóng vai trò quan trọng. Thí sinh cần ngủ đủ giấc, ăn uống đầy đủ và bổ sung dinh dưỡng hợp lý để duy trì thể trạng tốt. TS Nguyễn Quốc Chính cũng lưu ý thí sinh không nên quá áp lực mà cần tập trung ôn tập để đạt kết quả tốt nhất. Việc giữ sự bình tĩnh sẽ giúp phát huy tốt năng lực khi làm bài.

Ở góc độ tâm lý, TS Mai Mỹ Hạnh, Phó trưởng Khoa Tâm lý - Trường ĐH Sư phạm TPHCM, cho rằng điểm xuất phát của mỗi người không quá khác biệt nhưng sau 5-10 năm, kết quả sẽ thay đổi rõ rệt. Sự khác biệt nằm ở lựa chọn và mức độ kiên trì của mỗi cá nhân, vì vậy những quyết định ở hiện tại sẽ góp phần định hình tương lai.

Tuy nhiên, nếu không kiểm soát, trạng thái này có thể dẫn đến stress hoặc rối loạn lo âu. Về ôn tập, 2 sai lầm phổ biến là học dồn dập hoặc trì hoãn đều không hiệu quả. Thay vào đó, thí sinh nên xây dựng kế hoạch hợp lý, chia nhỏ mục tiêu và duy trì việc học đều đặn.

Ngoài ra, việc chăm sóc sức khỏe thể chất và tinh thần là cần thiết. Khi cảm thấy căng thẳng, học sinh nên nghỉ ngơi, thư giãn và chia sẻ với người thân, thầy cô hoặc bạn bè để được hỗ trợ kịp thời.