Chiến dịch “Buồng tối” của Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) phát động từ tháng 2-2015 nhưng chỉ được tiết lộ vào đầu năm nay.

Theo kênh truyền hình Motherboard - một trong những cơ quan truyền thông Mỹ tiết lộ sớm nhất chiến dịch này - hồi đầu năm 2015, FBI xin được giấy phép triển khai mã độc cấy vào hàng ngàn máy tính của những người sử dụng web đen ấu dâm có tên Playpen để xác định danh tính nghi phạm. Phương pháp điều tra chưa có tiền lệ của FBI này bị các nhà hoạt động bảo vệ quyền công dân đặt nhiều nghi vấn. Ví dụ, trong thực tế, có người truy cập Playpen chỉ để thỏa mãn sở thích cá nhân nhưng không gây tội ác thì không thể quy chụp là tội phạm ấu dâm.

Lấy độc trị độc

Chiến dịch “Buồng tối” nảy sinh trong quá trình điều tra Playpen - một web đen chuyên về ấu dâm, phổ biến ở Mỹ. Phát hiện hồi tháng 2-2015, thay vì đánh sập Playpen, FBI chiếm quyền kiểm soát và điều hành nó từ một máy chủ chính phủ trong vòng 13 ngày (từ 20-2 đến 4-3) để gài bẫy những người sử dụng. Nhiều nội dung đồi trụy được phát tán mạnh mẽ trên Playpen của FBI.

Đặc vụ FBI tịch thu máy tính của nghi phạm ấu dâm Ảnh: Worldpress.com
Đặc vụ FBI tịch thu máy tính của nghi phạm ấu dâm Ảnh: Worldpress.com

Thế nhưng, dù chiếm quyền kiểm soát Playpen, các nhà điều tra lại không thể xác định địa chỉ IP thật của những người sử dụng vì họ dùng phần mềm Tor có chức năng xóa địa chỉ IP của máy truy cập. Để khắc phục trở ngại này, FBI triển khai NIT (kỹ thuật điều tra trên mạng), một loại mã độc cài vào máy tính của những người sử dụng Playpen. Sau khi xác định được địa chỉ IP thật của nghi phạm, mã độc báo về FBI.

Bằng cách này, FBI - với sự hỗ trợ của một cơ quan nước ngoài được giấu tên - đã tìm ra 3 nghi phạm là nhà quản trị và điều tiết trang Playpen thường trú ở Mỹ. Đó là Steven Chase, Michael Fluckiger và David Lynn Browning.

Chase bị bắt ngày 20-2-2015. Fluckiger bị bắt vào tháng 3-2015, tình nghi đóng cả hai vai trò quản trị viên và điều tiết viên Playpen. Browning ở bang Kentucky bị bắt hồi tháng 7-2015 là nghi phạm làm điều tiết viên trang Playpen.

Cả ba đã bị truy tố về tội tổ chức và điều hành một trang web đen, lập diễn đàn và phát tán tài liệu ấu dâm thu hút những kẻ có sở thích bệnh hoạn là quan hệ tình dục với trẻ em. Tuy nhiên, chưa rõ chừng nào cả ba sẽ phải ra hầu tòa để xét xử do phải chờ kết quả xét nghiệm sức khỏe tâm thần.

Ngoài 3 nhân vật chủ chốt nêu trên, FBI còn phát hiện gần 1.000 địa chỉ IP thật. Trong đợt đầu, FBI đã bắt giữ gần 200 người tình nghi phạm tội ấu dâm.

Phát hiện 8.000 nghi phạm khắp thế giới

FBI không chỉ dùng phương pháp “bá đạo” của tin tặc để truy tìm tội phạm ấu dâm trong nước. Kênh Motherboard cho biết FBI cũng cài mã độc NIT vào máy tính ở Úc, Áo, Chile, Colombia, Đan Mạch, Hy Lạp, Anh, Thổ Nhĩ Kỳ và Na Uy.

Đây là một con số chưa đầy đủ. Theo tiết lộ mới nhất, FBI đã tấn công máy tính ở ít nhất 120 quốc gia trên thế giới. Kết quả, FBI đã tìm thấy 8.000 nghi phạm ấu dâm. Cảnh sát các nước liên quan đã được chia sẻ kết quả này. Na Uy nhờ thông tin từ FBI mà phá vỡ được nhiều đường dây ấu dâm quy mô lớn gây chấn động dư luận mấy tuần qua.

Mới đây, trang tin Ars Technica dẫn một nguồn tin nội bộ tiết lộ FBI không chỉ điều hành Playpen mà còn cài mã độc trên cả chục web đen khác để phát hiện tội phạm ấu dâm. Số web đen này lên đến 23 trang, theo tài liệu mật mà ACLU (Liên đoàn Tự do Dân sự Mỹ) có được. Người cấp phép cho FBI cài NIT vào 23 web đen này là một thẩm phán bang Maryland. Chưa hết, theo Motherboard, FBI còn tấn công cả vệ tinh cung cấp dịch vụ internet trong không gian. Chưa rõ ai cấp phép cho FBI làm việc này.

Xác định địa chỉ IP của người sử dụng web đen không phải là mục tiêu duy nhất của FBI. Họ còn theo dõi phương pháp và chiến thuật mà những người sử dụng dùng để né tránh sự phát hiện của cơ quan chấp pháp.

Ars Technica cho biết FBI đã dò ra một công ty cho tội phạm ấu dâm thuê máy chủ tên là Freedom Hosting do Eric Eoin Marques - một người Ireland gốc Mỹ sinh sống ở Ireland - điều hành. Đã có trát lệnh trục xuất Marques về Mỹ để xét xử nhưng chưa thực hiện được do nhân vật này đang kháng cáo.

Vi phạm luật tố tụng hình sự liên bang

Christopher Soghoian, kỹ thuật gia cao cấp của ACLU, nhận định: “Việc một thẩm phán tòa án cấp bang có quyền ra lệnh cho FBI tấn công máy tính của 8.000 người ở 120 nước quả là đáng sợ”.

Thật vậy, theo Điều lệ 41 Luật Tố tụng Hình sự Liên bang hiện hành, việc cấp phép cho FBI dùng phương pháp của hacker để điều tra nghi phạm ấu dâm sử dụng Playpen của bà thẩm phán Theresa C. Buchanan, Tòa án khu Đông bang Virginia, là không phù hợp bởi vượt quá quyền hạn. Chỉ có thẩm phán cấp cao tòa án liên bang mới có quyền này. Vấn đề nêu trên đã được đưa ra tranh luận ở Bộ Tư pháp Mỹ.

Đến nay, trong số hơn 100 người sử dụng Playpen bị truy tố ra tòa, có 3 trường hợp thẩm phán liên bang (các bang Iowa, Massachusetts và Oklahoma) bác bỏ những chứng cứ do mã độc NIT cung cấp không phù hợp với Điều lệ 41 mà bên công tố đưa ra.

Mở rộng quyền cho cơ quan tư pháp

Nguồn tin nội bộ ngành tư pháp Mỹ cho biết từ ngày 1-12 tới, Điều lệ 41 sẽ được chỉnh sửa cho phù hợp thực tế. Điều này có nghĩa là thẩm phán tòa án cấp khu có quyền cấp phép cho FBI cài mã độc vào các web đen như Playpen để truy tìm tội phạm ở bất cứ nơi nào.

Các chuyên gia luật đón nhận tin này một cách dè dặt lẫn quan ngại. Ông Ahmed Ghapour, giảng viên thỉnh giảng ĐH luật UC Hasting (Mỹ), lo ngại rằng việc tu chính Điều lệ 41 có thể dẫn đến chuyện các cơ quan chấp pháp tăng cường xâm nhập và cài mã độc máy tính cả trong lẫn ngoài nước. Chuyên gia Soghoian dự báo không chỉ FBI mà cơ quan chấp pháp các cấp hạt, bang và liên bang sẽ noi gương FBI hoạt động như tin tặc. Chưa kể, các cơ quan điều tra Mỹ sẽ dùng phương pháp của tin tặc để điều tra tội phạm ma túy và các loại tội phạm khác. “Điều đó thật sự gây quan ngại” - ông Ghappour kết luận.

Kỳ tới: Ấu dâm dưới mắt khoa học

NGUYỄN CAO