Chính tại thánh đường theo kiến trúc trung cổ này, thủ lĩnh tối cao IS Abu Bakr al-Baghdadi tuyên bố thành lập cái gọi là "Vương quốc Hồi giáo" cách đây 3 năm.

Thủ tướng Iraq Haider al-Abadi mô tả hành động trên của IS cho thấy bọn chúng "đã thừa nhận thất bại ở thành trì Mosul".

Ban đầu, cổng tin tức Amaq cho hay Grand al-Nuri bị máy bay của liên quân Mỹ phá hủy. Tuy nhiên, Đại tá không quân Mỹ John Dorrian nói với Reuters rằng họ không thực hiện bất kỳ cuộc tấn công nào tại khu vực đó.

IS phá hủy nơi tuyên bố lập “Vương quốc Hồi giáo” - Ảnh 1.

Bức ảnh cho thấy thánh đường và tòa tháp đã bị san bằng. Ảnh: REUTERS

Tòa tháp Al-Hadba cao khoảng 45 m. Lá cờ đen của Al-Baghdadi được cắm trên tòa tháp từ tháng 6-2014.

Quân đội Iraq ngày 21-6 công bố một bức ảnh chụp từ trên không, cho thấy thánh đường và tòa tháp đã bị san bằng. Đống đổ nát nằm giữa những ngôi nhà nhỏ ở khu vực Thành Cổ, nơi các tay súng IS đang bị liên quân Iraq vây hãm.

Thiếu tướng Mỹ Martin lên án: "Đây là một tội ác chống lại người dân Mosul và toàn bộ người dân Iraq. Đó là một trong những lý do tại sao tổ chức tàn bạo này phải bị tiêu diệt".

Giới chức Iraq trước đó hy vọng quân đội sẽ kịp tái chiếm thánh đường Grand al-Nuri để phục vụ lễ hội Eid al-Fitr – đánh dấu thời điểm kết thúc tháng chay Ramadan. Ngày đầu tiên của lễ Eid al-Fitr rơi vào ngày 25 hoặc 26-6 tại Iraq.

Trong khi đó, tướng Martin cho biết cuộc chiến tại TP Mosul vẫn chưa kết thúc dù IS chỉ còn kiểm soát duy nhất khu vực Thành Cổ. Dù mất đi thành trì chiến lược này nhưng IS vẫn chiếm giữ các vùng lãnh thổ ở phía Tây và Nam thành phố.

IS phá hủy nơi tuyên bố lập “Vương quốc Hồi giáo” - Ảnh 2.

Abu Bakr al-Baghdadi tuyên bố thành lập “Vương quốc Hồi giáo” ở thánh đường Grand al-Nuri năm 2014. Ảnh: REUTERS

IS phá hủy nơi tuyên bố lập “Vương quốc Hồi giáo” - Ảnh 3.

Khu thánh đường Grand al-Nuri và tòa tháp nổi tiếng Al-Hadba trước khi bị phá hủy. Ảnh: REUTERS

IS phá hủy nơi tuyên bố lập “Vương quốc Hồi giáo” - Ảnh 4.

Tòa tháp nổi tiếng Al-Hadba (ảnh chụp năm 1932). Ảnh: LIBRARY OF CONGRESS

Thánh đường Grand al-Nuri được đặt theo tên nhà quý tộc Nuruddin al‑Zanki. Nó được xây dựng vào năm 1172-73 trước khi ông Al‑Zanki qua đời. Còn tòa tháp Al-Hadba được gọi là "thằng gù" vì độ nghiêng của công trình. Nó có 7 dải gạch trang trí theo mô hình hình học phức tạp được tìm thấy ở Ba Tư và Trung Á.

Nhà sử học kiêm khảo cổ học ở TP Mosul và tỉnh Nineveh, Nabeel Nouriddin, nói rằng tòa tháp không được tu sửa từ năm 1970. Vì vậy, nó dễ bị phá hủy bởi các vụ nổ ngay cả khi không bị tấn công trực diện.

IS từng phá hủy nhiều địa điểm tôn giáo cũng như các di tích cổ xưa của người At-xi-ri và La Mã ở Iraq và Syria.

Phạm Nghĩa (Theo Reuters)