Chương trình trên từng là trọng tâm trong chính sách được chính quyền cựu Tổng thống Barack Obama khởi động năm 2013 nhằm gây áp lực buộc ông Assad ra đi. Tuy nhiên, tính hiệu quả của nó bị nghi ngờ kể từ khi Nga triển khai lực lượng ở Syria 2 năm sau đó.

Báo The Washington Post cho biết giới chức Mỹ khẳng định Tổng thống Donald Trump đã quyết định hủy bỏ chương trình của CIA cách đây gần 1 tháng, sau cuộc họp với giám đốc CIA Mike Pompeo và Cố vấn an ninh quốc gia H.R. McMaster và trước cuộc gặp với Tổng thống Nga Vladimir Putin tại Đức hôm 7-7.

Trong khi đó, các phát ngôn viên Hội đồng An ninh quốc gia Mỹ và CIA đều từ chối bình luận.


Mỹ nhường sân ở Syria cho Nga? - Ảnh 1.

Nhóm Quân đội Syria tự do đối lập sẽ không còn nhận được vũ khí của Mỹ nữa Ảnh: REUTERS

Một số quan chức Mỹ nhận định việc hủy bỏ chương trình bí mật cho thấy Tổng thống Donald Trump quan tâm đến việc tìm ra cách thức hợp tác với Nga. Một số quan chức Mỹ ủng hộ chương trình trên của CIA xem động thái mới nhất là một sự nhượng bộ lớn. "Ông Putin đã thắng ở Syria" - một quan chức Mỹ xác nhận.

Chưa hết, khép lại chương trình này đồng nghĩa Mỹ thừa nhận sự hạn chế của mình trong việc đẩy ông Assad ra khỏi quyền lực. "Đó là chiến thắng đối với ông Putin, ông Assad và Iran. Nhưng đó cũng là chiến thắng đối với Mỹ. Tôi tin trong trường hợp này, Tổng thống Donald Trump theo đuổi chính sách đúng đắn" - báo The Guardian trích lời ông Joshua Landis, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Trung Đông tại Trường ĐH Oklahoma.

Theo ông Landis, cần phải công nhận thực tế là quân nổi dậy Syria sẽ không thể chiến thắng trong khi nhiều phiến quân sau khi được đào tạo đã chạy sang hàng ngũ tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng và các nhóm cực đoan khác. Một lượng lớn vũ khí do Mỹ tài trợ cũng rơi vào tay các phần tử cực đoan, theo The Washington Post.

Ngược lại, một số nhà phân tích cho rằng quyết định trên nhiều khả năng hủy hoại uy tín của Mỹ cũng như tạo điều kiện cho các nhóm cực đoan hành động mạnh hơn ở Syria. "Chúng ta rơi vào bẫy của Nga. Chúng ta đang làm cho phe đối lập ôn hòa bị nguy hiểm" - chuyên gia Charles Lister thuộc Viện Trung Đông nhận xét.

Ngoài ra, mối nguy tiềm tàng từ việc kết thúc chương trình bí mật của CIA là Mỹ có thể đánh mất khả năng ngăn chặn các nước khác - chẳng hạn Thổ Nhĩ Kỳ và các đồng minh vùng Vịnh - tuồn các loại vũ khí tinh vi hơn cho quân nổi dậy chống ông Assad, trong đó có các nhóm cực đoan.

"Buông" quân nổi dậy ôn hòa, sự can dự của Mỹ ở Syria lúc này chỉ còn bao gồm chiến dịch không kích chống IS cũng như chương trình trang bị và huấn luyện nhằm hỗ trợ lực lượng người Kurd tái chiếm thành trì Raqqa từ tay IS. Quyết định trên có thể là sự nhượng bộ Nga nhưng cũng có thể phản ánh mâu thuẫn giữa Mỹ và Thổ Nhĩ Kỳ - ông Yezid Sayigh, chuyên gia tại Trung tâm về Cận Đông thuộc Viện Carnegy vì hòa bình thế giới, bình luận với hãng tin RIA Novosti. 

Lục San