Theo các nhà quan sát, Trung Quốc quan ngại Mỹ có thể thay đổi chính sách đối với Đài Loan. Ngoài ra, Hạ viện Mỹ còn vừa thông qua dự luật quốc phòng quốc gia cho năm 2017, trong đó lần đầu tiên nêu nội dung về trao đổi quân sự cao cấp với Đài Loan.

Theo tờ Bưu điện Hoa Nam buổi sáng, máy bay quân sự Trung Quốc từ tháng 9 vừa qua đã thường xuyên bay gần Đài Loan khi trên đường đến Tây Thái Bình Dương tập trận. Ngoài việc gây áp lực lên chính quyền bà Thái Văn Anh - vốn có khuynh hướng ủng hộ Đài Loan độc lập - động thái này còn nhằm ngăn Đài Loan trở thành quân cờ của Mỹ trong việc “kiềm chế” Bắc Kinh, theo một số nhà bình luận. Theo họ, Bắc Kinh nhất định sẽ có hành động quân sự nếu bà Thái tìm kiếm sự hỗ trợ của Mỹ cho kế hoạch độc lập của Đài Loan.

Tổng thống Mỹ đắc cử Donald Trump gây tranh cãi khi nhận cuộc gọi của nhà lãnh đạo Đài Loan Thái Anh Văn Ảnh: NEW DAILY
Tổng thống Mỹ đắc cử Donald Trump gây tranh cãi khi nhận cuộc gọi của nhà lãnh đạo Đài Loan Thái Anh Văn Ảnh: NEW DAILY

Tờ USA Today (Mỹ) cho rằng khi chấp nhận cuộc điện thoại từ bà Thái, ông Trump đã phát đi tín hiệu mình không chỉ sẵn sàng phá vỡ chính sách lâu đời của Mỹ mà còn đưa quan hệ Mỹ - Trung theo hướng đối đầu nhiều hơn.

Đài Loan được xem là 1 trong 4 yếu tố làm phức tạp thêm mối quan hệ Mỹ - Trung dưới thời ông Trump. Một cái gai khác là chuyện biển Đông sau khi ông Trump công kích Bắc Kinh quân sự hóa khu vực này. Một khi vào Nhà Trắng, theo học giả Michael Auslin của Viện Doanh nghiệp Mỹ, tỉ phú Trump sẽ phải quyết định làm gì trong trường hợp Trung Quốc triển khai radar, tên lửa trên các đảo nhân tạo xây phi pháp ở biển Đông.

Trung Quốc cũng có thể gây sức ép lên Mỹ bằng cách tăng cường viện trợ kinh tế, quân sự cho Triều Tiên và rút khỏi cuộc đàm phán quốc tế liên quan đến chương trình hạt nhân của Bình Nhưỡng. Để đáp trả, ông Trump có thể gia tăng trừng phạt những công ty Trung Quốc hỗ trợ Triều Tiên và hoạt động hạt nhân của nước này.

“Chiến trường” tiềm tàng còn lại là thương mại, nơi Mỹ và Trung Quốc có thể tung ra những ngón đòn trả đũa nhau. Nhà kinh tế Phillip Swagel của Trường ĐH Maryland (Mỹ) dự đoán sẽ xảy ra cuộc chiến thương mại, tiền tệ giữa 2 nền kinh tế hàng đầu thế giới vì đồng tiền Trung Quốc tiếp tục giảm giá trị, trong lúc kế hoạch giảm thuế, tăng chi tiêu của ông Trump sẽ làm cho đồng USD mạnh lên.

Lục San