Điều đó có nghĩa Philippines sẽ cấm cả ngư dân của nước này và Trung Quốc đánh bắt cá tại đó.Theo cố vấn An ninh quốc gia Philippines Hermogenes Esperon Jr., ông Duterte đã đề cập ý định trên tại cuộc gặp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình bên lề Hội nghị Cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) ở thủ đô Lima - Peru hôm 19-11.

Tờ Philippine Daily Inquirer dẫn lời ông Esperon cho biết Tổng thống Duterte hy vọng bước đi trên sẽ giúp lực lượng tuần duyên 2 nước tăng cường hợp tác tại biển Đông, trong đó có Scarborough. Sự hợp tác này “đơn thuần phản ánh một mức độ phi quân sự hóa tại bãi cạn” bởi lực lượng tuần duyên chủ yếu là lực lượng dân sự. Trong cuộc họp báo hôm 21-11, ông Martin Andanar, thư ký truyền thông của tổng thống Philippines, cho biết thêm ông Tập có phản ứng tích cực trước đề xuất của ông Duterte. “Chúng tôi sẽ huy động các lực lượng chính phủ để thúc đẩy thỏa thuận chung giữa hai bên, hướng đến việc tạo ra một môi trường thuận lợi” - ông Andanar nhấn mạnh.

Chiến lợi phẩm ngư dân Philippines thu được sau khi đi đánh bắt từ vùng biển quanh bãi cạn Scarborough Ảnh: REUTERS
Chiến lợi phẩm ngư dân Philippines thu được sau khi đi đánh bắt từ vùng biển quanh bãi cạn Scarborough Ảnh: REUTERS

Tại cuộc gặp hôm 19-11, ông Duterte nhận được sự bảo đảm từ ông Tập rằng ngư dân Philippines sẽ tiếp tục được tiếp cận bãi cạn Scarborough, nơi bị Trung Quốc phong tỏa sau khi chiếm giữ vào năm 2012. Theo tờ Bưu điện Hoa Nam buổi sáng, nhà lãnh đạo Trung Quốc còn kêu gọi 2 nước xem xét hợp tác hàng hải để biến vùng biển tranh chấp trở thành “biểu tượng của sự hợp tác”. Trong bối cảnh quan hệ với Bắc Kinh đang dần ấm lên, Philippines thậm chí có kế hoạch tăng cường khả năng phòng thủ của mình với sự giúp đỡ của Trung Quốc, Nga và một số quốc gia khác.

Theo Philippine Daily Inquirer, Manila đang tìm cách thiết lập các khu phức hợp công nghiệp quốc phòng tại những vùng “dễ bị tấn công” như các tỉnh Palawan và Zambales. Ngoài ra, bà Charito B. Plaza, Tổng Giám đốc Cơ quan Quản lý vùng kinh tế Philippines (PEZA), còn đề xuất lập 2 khu phức hợp như thế trên đảo Mindanao. Bà Plaza nói thêm PEZA đang tìm kiếm đối tác tiềm năng từ những nước có ngành công nghiệp quốc phòng tinh vi, như Nga, Trung Quốc, Israel…

Huệ Bình