Theo Nhà Trắng, Tổng thống Obama tuyên bố toàn bộ lãnh hải Mỹ trong biển Chukchi và phần lớn biển Beaufort sẽ không được cho thuê để thăm dò dầu khí trong tương lai. Lý do ông đưa ra là để bảo vệ các loài động vật biển, tài nguyên sinh thái và động - thực vật bản xứ quan trọng.

Ngoài ra, 31 hẻm núi ngoài khơi bờ biển Đại Tây Dương của Mỹ cũng được xếp vào danh mục cấm khoan thăm dò bởi những nơi này có “giá trị sinh thái quan trọng và không thể thay thế”.

Trong thời gian tại chức, Tổng thống Obama đã đặt ra các giới hạn về cho thuê các vùng biển xung quanh Mỹ, bao gồm cả ở Bắc Cực, Thái Bình Dương và Đại Tây Dương.

Tổng thống Obama quyết ngăn chặn hoạt động thăm dò dầu khí ở Bắc Cực và Đại Tây Dương. Ảnh: AP
Tổng thống Obama quyết ngăn chặn hoạt động thăm dò dầu khí ở Bắc Cực và Đại Tây Dương. Ảnh: AP

Tháng trước, Washington đã quyết định cấm cho thuê các khu vực thăm dò dầu khí trong vòng 5 năm tới. Động thái hôm 20-12 của ông Obama – trong đó dựa vào Đạo luật bên ngoài thềm lục địa (OCSLA) 1953 để cấm vĩnh viễn hoạt động thăm dò – được xem là giới hạn sau cùng.

Các chính quyền Mỹ trong quá khứ đã áp dụng đạo luật này – mục đích bảo vệ các rạn san hô và khu bảo tồn biển – nhằm hạn chế khai thác dầu khí ngoài khơi bờ biển phía Tây và Đông, mỗi lần hạn chế đều đặt ra giới hạn về thời gian.

Những nỗ lực trước đây của Tổng thống Obama có thể bị đảo ngược khi Tổng thống đắc cử Donald Trump nhậm chức. Tuy nhiên, lệnh cấm hôm 20-12 sẽ là thách thức đối với ông Trump bởi liên quan đến đạo luật OCSLA.

“Hành động này có hiệu lực về mặt pháp luật. Tổng thống tương lai không có quyền rút lại nó” – một quan chức cấp cao Washington cho biết.

Ông Trump từng hứa hẹn đề ra chính sách cho phép Mỹ sản xuất nhiều năng lượng hơn, đồng nghĩa với việc phải đảo ngược quyết định hạn chế thăm dò của Tổng thống Obama. Các nhóm môi trường đã hối thúc ông Obama hành động gấp rút để ngăn chặn quá trình khoan thăm dò ở Bắc Cực. Họ cũng tranh luận về những rủi ro nếu xảy ra sự cố tràn và rò rỉ dầu.

Ngược lại, các công ty dầu mỏ ước tính 27 tỉ thùng dầu và 3,7 ngàn tỉ mét khối khí đốt bên dưới bề mặt Bắc Cực có thể mang lại nguồn lợi khổng lồ cho Mỹ.

Phó Chủ tịch Hiệp hội Dầu khí Độc lập Mỹ (IPAA) Dan Naatz chỉ trích: “Thay vì biến Mỹ thành một nhà lãnh đạo năng lượng toàn cầu, hành động của Tổng thống Obama có thể đưa nước Mỹ trở lại con đường phụ thuộc năng lượng trong nhiều thập kỷ tới”.

Song song với quyết định của Tổng thống Obama, Canada hôm 20-12 cũng tuyên bố đóng băng hoạt động thăm dò dầu khí ngoài khơi vùng biển Bắc Cực.

P.Nghĩa (Theo CNN)