Tổng thống Erdogan cho biết tình trạng khẩn cấp sẽ kéo dài 3 tháng. Trong khoảng thời gian này, chính phủ dự kiến đề ra các biện pháp “nhanh chóng” và hiệu quả” chống lại những kẻ tham gia vụ đảo chính thất bại hôm 15-7, dựa trên hiến pháp.

Trong đó, bước đi trên có thể được sử dụng để gia hạn thời gian tạm giam gần 10.000 người bị cáo buộc dính líu đế đảo chính. Tình trạng khẩn cấp cho phép tổng thống và nội các thông qua luật mới mà không cần quốc hội xem xét, cũng như hạn chế hoặc đình chỉ những quyền lợi, sự tự do nếu thấy cần thiết.

Thông báo trên được nhà lãnh đạo Thổ Nhĩ Kỳ công bố sau cuộc họp của Hội đồng An ninh Quốc gia (NSC) và nội các.

“Mục đích của việc tuyên bố tình trạng khẩn cấp là để thúc đẩy các bước chống lại mối đe dọa đối với nền dân chủ, quy định của pháp luật, quyền và tự do của công dân một cách nhanh chóng và hiệu quả” - ông Erdogan nói.

Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan nói tại họp báo sau khi tham dự cuộc họp nội các tại dinh tổng thống hôm 20-7. Ảnh: REUTERS
Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan nói tại họp báo sau khi tham dự cuộc họp nội các tại dinh tổng thống hôm 20-7. Ảnh: REUTERS

Khoảng 60.000 binh sĩ, cảnh sát, thẩm phán, công chức, giáo viên đã bị đình chỉ, tạm giam hoặc đang bị điều tra kể từ cuộc đảo chính quân sự hôm 15-7. Ít nhất 600 trường học bị đóng cửa, 34 nhà báo bị thu hồi thẻ vì “liên hệ với giáo sĩ Fethullah Gulen”.

Trước khi tuyên bố tình trạng khẩn cấp, Tổng thống Erdogan cho biết cuộc thanh trừng vẫn chưa bắt được hết những kẻ liên quan. Ông cũng tin rằng nhiều nước khác có thể đã tham gia vào nỗ lực lật đổ mình.

Phát biểu trong một cuộc phỏng vấn với đài truyền hình Al Jazeera, ông Erdogan phủ nhận việc trở thành nhà độc tài cũng như nền dân chủ của Thổ Nhĩ Kỳ đang bị đe dọa. “Chúng tôi sẽ vẫn nằm trong một hệ thống nghị viện dân chủ, không bao giờ đi quá giới hạn”.

Các học giả Thổ Nhĩ Kỳ hôm 20-7 bị cấm đi ra nước ngoài. Một quan chức Ankara giải thích đây là biện pháp tạm thời nhằm ngăn những kẻ đảo chính đến từ các trường đại học bỏ trốn. Theo đài TRT, 95 học giả làm việc tại Đại học Istanbul đã bị miễn nhiệm.

Một quan chức cao cấp cho biết khoảng 1/3 trong số 360 tướng Thổ Nhĩ Kỳ đang bị giam giữ, bao gồm 99 người chờ ngày hầu tòa.

Bộ Quốc phòng cũng mở cuộc điều tra tất cả thẩm phán quân sự và công tố viên, đình chỉ chức vụ của 262 người trong số này. Đài NTV đưa tin 900 cảnh sát ở Ankara đã mất chức hôm 20-7.

Thổ Nhĩ Kỳ hôm 20-7 điều chiến đấu cơ F-16 kiểm tra thông tin các tàu bảo vệ bờ biển “mất tích” của nước này đã xuất hiện tại vùng biển Aegean của Hy Lạp. Trong cuộc đảo chính hôm 15-7, một số thiết bị quân sự bị lực lượng nổi dậy trưng dụng. Sau đó có tin ít nhất 14 tàu hải quân không thấy liên lạc về trụ sở cũng như quay lại cảng nhà.

Giới chức Ankara khẳng định không có thiết bị quân sự nào mất tích cho đến thời điểm này. Chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ và Bộ tổng tham mưu quân đội cho biết họ đang kiểm soát tình hình trong nước nhưng căng thẳng vẫn dâng cao do Tổng thống Tayyip Erdogan tiến hành cuộc thanh trừng các đối tượng an ninh, tư pháp, dịch vụ dân sự và học viện.

P.Nghĩa (Theo Reuters, BBC)