Chiều 30-11, Trung tướng Võ Trọng Việt - Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, Tư lệnh Bộ đội Biên phòng - cho biết lực lượng Biên phòng tỉnh Quảng Ngãi đang tiến hành xác minh thông tin và điều tra vụ ngư dân Trương Đình Bảy bị bắn chết khi đang đánh bắt tại khu vực biển quần đảo Trường Sa.

Ngư dân hoang mang

Sáng cùng ngày, UBND xã Bình Châu, huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi đã có báo cáo bước đầu về vụ việc. Theo báo cáo, ngày 21-11, tàu QNg 95861 TS do ông Bùi Văn Cu (ngụ xã Bình Châu) làm chủ, xuất bến đi Trường Sa đánh bắt, trên tàu có 14 lao động. Đến ngày 26-11, trong lúc tàu đang hành nghề thì bị một tàu nước ngoài áp sát, tấn công và bắn chết ngư dân Trương Đình Bảy. Hiện tàu QNg 95861 TS đang trên đường về, dự kiến đêm nay (1-12) tới đất liền.

Ông Phạm Trường Thọ, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi, xác nhận vụ việc ngư dân Trương Đình Bảy đã được Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Ngãi báo cáo lên UBND tỉnh. “Mọi việc phải chờ đến khi các ngư dân trở về đất liền mới có thể điều tra kỹ càng. Tuy nhiên, dù thế nào thì hành động nổ súng vào tàu cá dân sự cũng đáng bị lên án” - ông Thọ phản đối.

Việc ngư dân Trương Đình Bảy bị bắn chết gây bất bình và lo lắng cho bà con ngư dân. Ông Nguyễn Thanh Hùng, Chủ tịch Nghiệp đoàn Nghề cá xã Bình Châu, nói:  “Ngư dân Bình Châu chúng tôi trước nay đánh bắt ở Trường Sa, Hoàng Sa. Trong những năm gần đây, bà con thường xuyên bị tàu Trung Quốc quấy phá, đập phá tài sản, ngư cụ chứ không có chuyện bắn chết người như trường hợp này. Đây là vùng biển Trường Sa của chúng ta, phải có biện pháp bảo vệ để ngư dân an tâm sản xuất” - ông Hùng lên tiếng.

PGS-TS Võ Văn Trác, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nghề cá Việt Nam, nhìn nhận việc bắn chết ngư dân là hành động phi nhân đạo, sự việc hết sức nghiêm trọng, do vậy các cơ quan chức năng cần phải nhanh chóng điều tra, xác minh. “Vụ việc này gây hoang mang cho bà con, dễ khiến cho ngư dân không yên tâm bám biển” - ông Trác bày tỏ.

Bà Mai Thị Long (vợ ngư dân Trương Đình Bảy) suy sụp khi biết chồng bị bắn chết ở Trường Sa Ảnh: Tử Trực
Bà Mai Thị Long (vợ ngư dân Trương Đình Bảy) suy sụp khi biết chồng bị bắn chết ở Trường Sa Ảnh: Tử Trực

Báo tin cho lực lượng nào?

PGS-TS Võ Văn Trác cho rằng lâu nay, việc bảo vệ ngư dân trên biển được nhiều lực lượng triển khai với nhiều giải pháp khác nhau. Dù vậy, các lực lượng chức năng cần phải làm mạnh, chủ động, cương quyết, triệt để hơn nữa trong bối cảnh ngư dân đang bị đe dọa nhiều hơn.

Trả lời về việc cảnh sát biển và kiểm ngư ở đâu trong lúc xảy ra các vụ ngư dân bị tấn công trên biển, ông Võ Văn Trác khẳng định các lực lượng này cũng làm được nhiều việc, thậm chí khá tích cực. “Nhưng so với yêu cầu thì cũng cần phải nỗ lực nhiều hơn nữa. Giai đoạn chuẩn bị là rất quan trọng chứ lúc sự việc xảy ra rồi mới bảo vệ thì hiệu quả không cao” - ông Trác góp ý.

Trong khi đó, ông Lưu Văn Huy, Cục trưởng Cục Kiểm ngư Việt Nam, cho rằng để có thể tự ứng cứu khi gặp sự cố trên biển trước khi được cơ quan chức năng hỗ trợ, ngư dân trước lúc đi biển cần phải thông báo và làm thủ tục đầy đủ với các cơ quan có thẩm quyền để khẳng định việc mình đi đánh bắt thủy sản hợp pháp. Đặc biệt là phải thông báo kịp thời cho các cơ quan có thẩm quyền khi gặp sự cố.

“Khi gặp sự cố thì ngư dân cần liên lạc với cơ quan nào để được can thiệp sớm nhất?” - phóng viên Báo Người Lao Động hỏi. Ông Huy cho rằng trong những trường hợp như vậy, ngư dân có thể báo về bờ với các cơ quan như biên phòng và chi cục khai thác bảo vệ nguồn lợi thủy sản của tỉnh đó. Còn trong trường hợp khẩn cấp, ngư dân có thể gọi điện thoại cho trung tâm cứu hộ, cứu nạn hàng hải rồi trung tâm thông tin kiểm ngư. “Chúng tôi trực 24/24 giờ trong ngày. Tất cả các số điện thoại hay số liên lạc với trực ban của các lực lượng trên biển như biên phòng, cảnh sát biển, kiểm ngư, bà con đều nắm được cả” - ông Huy nhấn mạnh.

Tuy nhiên, cục trưởng Cục Kiểm ngư cũng cung cấp một thông tin rất đáng lưu tâm, đó là hiện nay chỉ có 15% ngư dân khai thác thủy sản xa bờ báo thông tin hoạt động về bờ theo quy định, còn lại 85% ngư dân tắt định vị và không cung cấp thông tin kịp thời.

“Đây là điều vô cùng nguy hiểm bởi các lực lượng chức năng không nắm được thông tin, vị trí tàu hoạt động, vì vậy khi nhận được tin báo, hầu hết là sự việc đã trôi qua và không thể ứng cứu kịp” - ông Huy nói.

Cần có cơ chế bảo vệ hữu hiệu hơn

Trao đổi với phóng viên Báo Người Lao Động ngày 30-11, ông Đặng Ngọc Tùng, Chủ tịch Tổng LĐLĐ Việt Nam, cho rằng hành động bắn chết ngư dân trên vùng biển Trường Sa là dã man và không thể chấp nhận. “Chúng tôi đề nghị các cơ quan chức năng cần vào cuộc điều tra, xác minh và làm rõ sự việc, đồng thời cần có cơ chế hữu hiệu hơn nữa trong việc bảo vệ ngư dân để ngư dân yên tâm vươn khơi, bám biển” - ông Tùng nhấn mạnh.

Tối cùng ngày, Nghiệp đoàn Nghề cá Việt Nam đã có văn bản phản đối hành động giết hại ngư dân Trương Đình Bảy. Theo đó, Nghiệp đoàn Nghề cá Việt Nam đề nghị các cơ quan chức năng khẩn trương điều tra, xác minh cụ thể sự việc và thông tin rộng rãi để ngư dân Quảng Ngãi nói riêng, ngư dân cả nước nói chung yên tâm ra khơi khai thác thủy - hải sản tại ngư trường truyền thống Hoàng Sa, Trường Sa.

Cũng  trong ngày 30-11, rất nhiều người dân Bình Châu đã đến chia buồn với gia đình, người thân của ngư dân Trương Đình Bảy. Nhiều người tỏ thái độ phẫn uất vì hành động vô nhân đạo khi bắn chết ngư dân.

V.Duẩn - T.Trực

Văn Duẩn - Tử Trực