Ngày 24-12, Thiếu tướng Hồ Sỹ Tiến, Cục trưởng Cục Cảnh sát hình sự (C45 - Bộ Công an), cho biết cơ quan điều tra đã ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can và bắt tạm giam đối với ông Nghiêm Xuân Thiên Sửu, Phó Giám đốc Công ty TNHH Long Sơn (tỉnh Đắk Nông), để điều tra về hành vi hủy hoại tài sản, phá rừng.

Tùy tiện ủi đất

Theo Thiếu tướng Hồ Sỹ Tiến, ông Nghiêm Xuân Thiên Sửu có liên quan đến vụ nổ súng làm 3 người chết, 16 người bị thương xảy ra ở huyện Tuy Đức (tỉnh Đắk Nông) cuối tháng 10 qua. Sau khi xảy ra vụ án, cơ quan điều tra đã thu thập chứng cứ, thông tin để làm rõ việc Công ty Long Sơn có hành vi san ủi cây trồng của nhiều hộ dân hay không.

Vụ án nghiêm trọng, gây chấn động xảy ra 2 tháng trước. Nguyên nhân trực tiếp bắt nguồn từ việc Công ty Long Sơn đã tự ý san ủi mà không thông báo cũng như phối hợp với chính quyền địa phương và các hộ dân. Sáng 23-10, Công ty Long Sơn đưa người, phương tiện vào san ủi vườn điều của gia đình ông Hoàng Văn Thắng (SN 1965; ngụ huyện Đắk R’lấp, tỉnh Đắk Nông).

Hiện trường vụ nổ súng làm 3 người chết, 16 người bị thương Ảnh: CAO NGUYÊN
Hiện trường vụ nổ súng làm 3 người chết, 16 người bị thương Ảnh: CAO NGUYÊN

Khi san ủi được khoảng 0,5 ha điều thì xảy ra xô xát với một số người dân. Lúc này từ trong nhà ông Thắng, có một người dùng súng tự chế bắn đạn hoa cải vào công nhân lái máy ủi và nhân viên bảo vệ của Công ty Long Sơn. Cùng lúc đó, một nhóm người của Công ty Long Sơn tụ tập phía trước nhà ông Đặng Văn Hiến ở gần đó cũng bị một số người từ trong nhà ông Hiến và các hướng khác nổ súng tấn công. Hậu quả, 3 nhân viên bảo vệ của Công ty Long Sơn chết tại chỗ, 16 người khác bị thương.

Vào cuộc điều tra, cơ quan điều tra đã khởi tố, bắt giam Đặng Văn Hiến (SN 1976; ngụ huyện Tuy Đức, tỉnh Đắk Nông) và Hà Văn Trường (SN 1985, ngụ tỉnh Bình Phước), đồng thời khởi tố bị can, truy nã đối với Ninh Viết Bình (SN 1976, quê Thái Nguyên) về hành vi giết người.

Sau vụ nổ súng, cơ quan chức năng xác định vị trí, diện tích san ủi dẫn đến vụ xả súng thuộc Tiểu khu 1535 do nhà nước quản lý, không thuộc diện tích đất của Công ty Long Sơn được UBND tỉnh Đắk Nông cho thuê. Còn theo phản ánh của người dân địa phương, gia đình ông Hoàng Văn Thắng trồng khoảng 2 ha điều từ nhiều năm nay. Vào tháng 1-2016, Công ty Long Sơn cho phương tiện vào ủi đất vườn điều của ông Thắng vào ban đêm nhưng không thông báo cho ông Thắng. Mâu thuẫn từ đó phát sinh, hai bên nhiều lần xảy ra tranh chấp.

Ép dân vào thế cùng

Cũng theo cơ quan điều tra, khu vực xả súng có nhiều doanh nghiệp (DN) được UBND tỉnh Đắk Nông giao đất làm dự án và thường xuyên xảy ra tranh chấp đất đai, ảnh hưởng đến an ninh, trật tự của địa phương.

Vụ xả súng được coi là hệ quả của việc tranh chấp đất đai âm ỉ, kéo dài từ nhiều năm nay giữa các hộ dân và DN nhưng không được giải quyết. Tại đây, trong vài năm qua, nhiều hộ dân đã khiếu kiện đòi bồi thường, hỗ trợ khi Công ty Long Sơn thu hồi đất mà họ cho rằng mình đã khai hoang tại Tiểu khu 1535.

Cụ thể, năm 2010, UBND tỉnh Đắk Nông giải quyết vụ việc nhưng các hộ dân vẫn chưa chấp nhận vì cho rằng mức bồi thường, hỗ trợ không thỏa đáng. Cuối năm 2015, nhiều hộ dân tiếp tục tố cáo Công ty Long Sơn hủy hoại tài sản của họ. UBND huyện Tuy Đức đã chỉ đạo công an huyện điều tra, xử lý nhưng đến nay vẫn chưa có kết quả cuối cùng.

Mỗi lần ủi đất, Công ty Long Sơn không thông qua người dân, cũng không có chính quyền địa phương tới chứng kiến mà làm lén lút vào ban đêm. Việc làm này dẫn tới hai bên luôn xảy ra mâu thuẫn và đánh nhau nhiều lần. Người dân cũng đã có đơn gửi các cơ quan chức năng nhưng chưa được giải quyết, trong khi DN này vẫn tùy tiện san ủi, phá cây trồng, ép họ vào thế đường cùng phải chống trả, vi phạm pháp luật.

Không có quyền cưỡng chế đất của dân

Từ thực tiễn vụ việc và qua quá trình điều tra, Bộ Công an cho biết thông tin ban đầu đáng chú ý, đó là Công ty Long Sơn không có quyền cưỡng chế đất của dân đang làm rẫy. Mặc dù tỉnh, huyện chỉ đạo ngưng nhưng công ty này không tuân thủ các quy định pháp luật về đất đai. Bộ Công an đang làm việc với phía DN này, kể cả chính quyền địa phương và người dân, để củng cố hồ sơ điều tra làm rõ vụ án, xử lý nghiêm minh.

NGUYỄN QUYẾT