Đây là câu chuyện khá nóng thời gian qua, bởi quyền lợi của đông đảo LĐN bị thiệt thòi. Theo Luật BHXH, từ 1-1-2018, LĐN nghỉ hưu khi đóng đủ 15 năm BHXH hưởng lương hưu bằng 45% mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH. Từ năm thứ 16 trở đi, mức hưởng BHXH tăng thêm 2%; đóng đủ 30 năm được hưởng lương hưu tối đa 75% (thay vì đóng 25 năm như hiện nay). Quy định này dẫn đến LĐN nghỉ hưu năm 2018 có tỉ lệ lương hưu thấp hơn hẳn so với người có cùng thời gian đóng BHXH nghỉ hưu năm 2017 (từ 1% đến 10%). Đồng thời, cũng tạo ra tâm lý so sánh giữa LĐN và lao động nam (lao động nam chỉ giảm 1% đến 2%).

Giải pháp khắc phục bất cập trên là Chính phủ sẽ điều chỉnh để hỗ trợ số tiền tương ứng với chênh lệch lương hưu, tức là sẽ bù vào tỉ lệ hưởng lương hưu lần lượt cho LĐN bắt đầu hưởng lương hưu năm 2018 là 8%; 2019 là 6%; 2020 là 4%; 2021 là 2% và từ 2022 không được bù vì kết thúc lộ trình như nam giới. Theo BHXH Việt Nam, dự báo số LĐN nữ bắt đầu hưởng lương hưu trong giai đoạn 2018-2021 có từ 20 năm đến 29 năm 6 tháng đóng BHXH khoảng hơn 91.000 người.

Không chỉ chính sách pháp luật vẫn có những bất cập và thiếu hợp lý, ở cấp thừa hành còn gây ra những hệ lụy đáng buồn đối với người thụ hưởng. Những giọt nước mắt buồn tủi của cô giáo mầm non Trương Thị Lan ở Hà Tĩnh sau 37 năm công tác với 22 năm 8 tháng tham gia BHXH nhận lương hưu 1,3 triệu đồng làm xót xa bao người khi đọc những dòng tin, nhìn hình ảnh các cô giáo như cô Lan ở tỉnh này. Càng buồn hơn khi cả nước có 3.228 người đang nhận lương hưu bằng và thấp hơn mức 1.300.000 đồng/tháng.

Mới đây, hơn 100 giáo viên mầm non ở tỉnh Quảng Bình đã bị hạ lương hưu và truy thu lương hưu họ đã nhận, người bị truy thu thấp nhất là 5 triệu đồng, có người bị truy thu gần 20 triệu đồng. Lý do: Cán bộ cơ quan BHXH tỉnh này tính nhầm. Cuối năm 2017, tại tỉnh Phú Yên, cơ quan BHXH tỉnh này đã truy thu tiền lương hưu và giảm lương hưu từ 600.000-900.000 đồng/người/tháng so với quyết định nhận lương hưu ban đầu của 64 giáo viên mầm non. Sau đó, phát hiện có sự nhầm lẫn, BHXH tỉnh Phú Yên đã tổ chức xin lỗi, đối thoại và giải thích cho 64 giáo viên hiểu về việc điều chỉnh chế độ lương hưu.

Cả một đời làm việc, người lao động nào cũng mong muốn được nhận những đồng lương hưu tương xứng công sức bỏ ra suốt mấy chục năm dài. Lương hưu là khoản bảo đảm cuộc sống của họ khi về nghỉ ngơi, sống cuộc sống tuổi già. Thiết kế chính sách phải bảo đảm làm sao mức lương hưu đủ sống an nhàn, bảo đảm các nguyên tắc có đóng có hưởng và phải hết sức công bằng, minh bạch. Thực hiện chính sách phải hết sức tránh những sai sót về nghiệp vụ, đưa lương hưu đến tay người hưu trí nhanh, đúng, đủ. Nay việc điều chỉnh, bù vào tỉ lệ hưởng lương hưu cho LĐN cũng là một giải pháp cần thiết, không để LĐN thiệt thòi.

HOÀNG HOA