Cụ Bùi Bằng Đoàn sinh ra trong một gia đình có truyền thống khoa bảng tại làng Liên Bạt, huyện Ứng Hòa, tỉnh Hà Đông (nay là TP Hà Nội). Cụ là người có tri thức uyên bác, 17 tuổi đã đỗ cử nhân, sau đó tốt nghiệp thủ khoa trường Hậu Bổ. Cụ Bùi Bằng Đoàn làm quan trong triều đình Huế, từ tri huyện tập sự ở huyện Nghĩa Hưng, tỉnh Nam Định đến án sát tỉnh Lạng Sơn, Bắc Ninh, tuần phủ các tỉnh Cao Bằng, Ninh Bình... Trong chính quyền cách mạng, cụ Bùi Bằng Đoàn từng giữ các chức vụ: Trưởng Ban Thường trực Quốc hội, Trưởng Ban Thanh tra đặc biệt Chính phủ, Cố vấn của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Cụ Bùi Bằng Đoàn - nhân sĩ yêu nước chân chính - Ảnh 1.

Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân phát biểu tại lễ kỷ niệm Ảnh: TTXVN

Sau Cách mạng Tháng Tám, cụ Bùi Bằng Đoàn lui về sống ở quê nhà. Lúc này, để đoàn kết dân tộc và tìm người tài đức phục vụ cách mạng trong bối cảnh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa vừa được thành lập, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã kiên trì nhiều lần viết thư tay, cử người về Hà Đông mời cụ Bùi Bằng Đoàn tham gia làm cố vấn cho Chính phủ. Trong bức thư đề ngày 17-11-1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã viết: "Tôi tài đức ít ỏi và trách nhiệm nặng nề, thấy ngài học vấn cao siêu, kinh nghiệm phong phú. Vậy nên tôi mời ngài làm cố vấn cho tôi để giúp thêm ý kiến trong công việc hưng lợi, trừ họa cho nước nhà, dân tộc".

Trong diễn văn khai mạc lễ kỷ niệm, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân nhấn mạnh cụ Bùi Bằng Đoàn nổi tiếng là vị quan thanh liêm, chính trực. Ngay trên công đường, cụ cho treo bảng thông báo công khai "không nhận quà biếu" và nghiêm cấm người nhà nhận quà biếu. Điều này thể hiện rõ phẩm chất đạo đức liêm chính của một bậc danh nho chân chính. Cụ chính là một tấm gương tiêu biểu của một nhân sĩ yêu nước chân chính, hết lòng phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân. "Tinh thần làm việc tận tụy, hy sinh vì nước, vì dân; sống khiêm tốn, giản dị, không màng danh lợi, phú quý của cụ là tấm gương sáng để các đại biểu Quốc hội, cùng cán bộ, đảng viên và toàn thể nhân dân ta học tập" - Chủ tịch Quốc hội nói.

Minh Chiến