Ngày 1-11, thảo luận về dự thảo Luật Phòng, chống rửa tiền (sửa đổi), đại biểu Quốc hội Nguyễn Hải Trung, Giám đốc Công an TP Hà Nội, cho biết Công an TP Hà Nội đang điều tra một vụ án về tội lừa đảo, chiếm đoạt tài sản và rửa tiền, với số tiền ước tính lên tới nhiều ngàn tỉ đồng.

Theo Trung tướng Nguyễn Hải Trung, đối tượng chủ mưu, đối tượng cầm đầu, đối tượng tổ chức các hoạt động phạm tội này là người nước ngoài và thuê rất nhiều người các nước khác thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật, trong đó có cả người Việt Nam.

Giám đốc Công an Hà Nội: Đang điều tra vụ án lừa đảo, rửa tiền hàng ngàn tỉ đồng - Ảnh 1.

Đại biểu Nguyễn Hải Trung, Giám đốc Công an TP Hà Nội

"Trụ sở, địa điểm và tổ chức thực hiện hành vi phạm tội là ở nước ngoài và công cụ phương tiện, thiết bị phạm tội cũng ở nước ngoài, với phương thức, thủ đoạn rất tinh vi. Sau khi nhận được tiền của người bị hại, chúng chia nhỏ gửi rất nhiều lần và đến rất nhiều tài khoản, sau đó chụm về một tài khoản, từ tài khoản đó quy đổi thành thành tiền ảo và từ đó rút ra tiền mặt"- ông Nguyễn Hải Trung thông tin trước khi đi vào góp ý nội dung cụ thể cho dự thảo luật.

Theo Trung tướng Nguyễn Hải Trung, cần phải đảm bảo tính chính danh khi đăng ký mở và sử dụng tài khoản. Qua thực tiễn công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm nói chung và hoạt động phòng, chống rửa tiền nói riêng của Công an TP Hà Nội trong thời gian qua, nổi lên hoạt động liên quan đến sử dụng thông tin, giấy tờ giả để mở tài khoản hoặc thuê người khác mở tài khoản, sau đó bán lại tài khoản cho đối tượng để thực hiện hành vi vi phạm pháp luật.

Giám đốc Công an TP Hà Nội cho biết mục đích của hành vi này là nhằm che giấu thông tin về tài sản của cá nhân, tổ chức thực sự quản lý, sở hữu tài sản, gây khó khăn, tránh né sự phát hiện của các cơ quan quản lý nhà nước.

"Đây là vấn đề rất quan trọng, nếu nhận diện, xác định rõ đối tượng trực tiếp quản lý, sử dụng tài khoản sẽ góp phần triệt tiêu được việc giả mạo thông tin tài khoản. Do vậy, kiến nghị có cơ chế phối hợp đối chiếu thông tin chủ tài khoản ngân hàng, tài khoản trên nền tảng trung gian thanh toán khi đăng ký mở tài khoản với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư để phòng tránh các trường hợp sử dụng tài khoản giả"- ông Nguyễn Hải Trung nói.

Cũng theo Trung tướng Nguyễn Hải Trung, tổ chức cung cấp tài khoản, dịch vụ ngân hàng điện tử, giao dịch điện tử phải có đầy đủ, đồng bộ cơ sở vật chất, trang thiết bị, phương tiện nhận diện và xác thực thông tin người dùng.

Ông cũng kiến nghị đưa hành vi mua, bán tài khoản, sử dụng thông tin hoặc giấy tờ giả để mở tài khoản vào diện các hành vi bị nghiêm cấm theo quy định tại Điều 8 dự thảo luật này để tạo cơ sở, căn cứ pháp lý, chế tài xử lý đối với hoạt động trên, từ đó tạo sự răn đe với các cá nhân và tổ chức khác.

Ngoài ra, Giám đốc Công an TP Hà Nội kiến nghị cần bổ sung thêm một điều luật quy định riêng trách nhiệm của Bộ Tài nguyên và Môi trường trong công tác quản lý, ban hành văn bản quy định, hướng dẫn về công tác phòng, chống rửa tiền như trách nhiệm của các văn phòng đăng ký đất đai trong rà soát phát hiện giao dịch đáng ngờ liên quan đến các cá nhân sở hữu nhiều bất động sản có giá trị lớn, không phù hợp với thu nhập của cá nhân.

Đại biểu Nguyễn Hải Trung cũng cho rằng cần có quy định về quản lý tài sản ảo, tiền ảo để đưa vào diện đối tượng phải báo cáo về phòng, chống rửa tiền. Theo ông Trung, Việt Nam hiện không thừa nhận tiền ảo, tiền điện tử và tiền kỹ thuật số nhưng thực tế hiện nay đang có một thị trường ngầm hoạt động rất sôi động, rất mạnh. Do đó, cần có các quy định để xử lý vấn đề này.

Tham gia giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội nêu, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Nguyễn Thị Hồng cho biết trong quá trình xây dựng dự thảo, một số đại biểu đề nghị bổ sung trách nhiệm báo cáo đối với những công ty cung cấp dịch vụ tài sản ảo hay là kinh doanh tài chính, tiền tệ trên nền tảng công nghệ.

"Cơ quan soạn thảo đã đưa các hoạt động này vào trong dự thảo luật này từ đầu, nhưng quá trình tham vấn ý kiến nhiều vòng, các ý kiến cũng cho rằng vì các hoạt động này chưa được quy định trong các văn bản quy định pháp luật hiện hành, chưa nên đưa vào dự thảo luật này. Chính vì vậy, trong luật này quy định giao cho Chính phủ sẽ bổ sung đối tượng báo cáo"- Thống đốc Ngân hàng Nhà nước cho hay.

Minh Chiến