Bên cạnh mô hình "3 tại chỗ", các mô hình mới cũng được triển khai, như mô hình "4 xanh": "người lao động (NLĐ) xanh" được đi bằng phương tiện cá nhân từ "nơi ở xanh" đến "DN xanh" trên một "cung đường xanh". Tất cả đều nhằm mục tiêu trở lại sản xuất, giữ việc làm cho NLĐ và bảo đảm các yêu cầu về an toàn phòng chống dịch trong DN.

Với hầu hết DN, suốt hơn 18 tháng qua là những tháng ngày cực kỳ khó khăn, rất nhiều DN đã phải phá sản, chấm dứt hoạt động. Những DN còn lại nỗ lực xoay trở và gần đây tìm mọi cách để trở lại sản xuất. DN chấp nhận chi phí tăng, lợi nhuận thấp hoặc không có lợi nhuận chỉ để không mất đơn hàng, không đứt gãy chuỗi cung ứng. Bên cạnh những giải pháp tìm nguồn nguyên liệu sản xuất, lưu thông hàng hóa, tiêu thụ sản phẩm trong nước và xuất khẩu, các vấn đề về lao động cũng là mối quan tâm hàng đầu của DN, từ giải quyết chế độ chính sách theo luật định, trả lương những ngày nghỉ việc đến bảo đảm tiền lương, phụ cấp tăng thêm cùng các chi phí khác khi ở lại DN thực hiện "3 tại chỗ".

Ngoài những nỗ lực này, "hành trang" cho NLĐ để cùng DN đi xa trên hành trình trở lại thị trường còn là những hoạt động chăm lo về sức khỏe của NLĐ. Với bất kỳ DN nào, nguồn lao động cũng là tài sản quý giá nên việc bảo đảm sức khỏe, an toàn cho NLĐ trong mùa dịch mang ý nghĩa sống còn. DN luôn thấu hiểu chăm lo căn cơ nhất cho nguồn lao động lúc này là sức khỏe, mà giải pháp quan trọng và hữu hiệu nhất là tiêm vắc-xin cho NLĐ.

Tại những hội nghị gần đây với lãnh đạo Chính phủ và các địa phương, các hiệp hội DN trong nước và nước ngoài đều khẳng định tầm quan trọng của việc tiêm vắc-xin và mong muốn gia tăng tỉ lệ tiêm vắc-xin cho NLĐ trong DN nhằm ngăn ngừa lây lan dịch và duy trì hoạt động sản xuất. Đến nay, mới hơn 40% NLĐ ở các KCN hoàn thành 2 mũi vắc-xin nên có thể phải mất ít nhất 2 tháng, thậm chí phải đến cuối năm nay mới bao phủ hết. Từ đó sẽ xảy ra nghịch lý là DN thiếu lao động, trong khi nhiều NLĐ không đáp ứng điều kiện sẽ phải tiếp tục chờ việc, đời sống của NLĐ sẽ tiếp tục khó khăn...

Theo PGS-TS Trần Hoàng Ngân, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển TP HCM, việc DN trở lại thị trường là cần thiết. Không thể tiếp tục giãn cách mãi mà phải chấp nhận sống chung, thích nghi với Covid-19. Điều kiện để khôi phục kinh tế thành phố và hoạt động của DN là phủ trên 90% mũi 1 vắc-xin, phải có thuốc hỗ trợ điều trị và người dân tiếp cận được, tuân thủ nguyên tắc 5K và bảo đảm năng lực điều trị của hệ thống bệnh viện, cơ sở y tế...

Hành trình trở lại thị trường của DN và NLĐ sẽ không dễ dàng, đòi hỏi rất nhiều nỗ lực. Trong hành trang của NLĐ, ngoài được tiêm đủ 2 mũi vắc-xin cùng những "vốn liếng" vật chất được DN và xã hội trang bị, NLĐ còn phải phát huy "vốn liếng" tinh thần. Đó là ý chí vượt khó, nghiêm túc tuân thủ các quy định phòng chống dịch (tại nơi làm việc cũng như nơi cư trú) và làm việc với năng suất cao. Có như vậy, DN và NLĐ mới có thể cùng nhau vững bước đi xa. 

HIỀN MINH