Sau gần 1 tháng xét xử, chiều 31-5, TAND TP HCM tuyên bị cáo Hứa Thị Phấn (71 tuổi) lãnh 30 năm tù; bị cáo Bùi Thị Kim Loan (40 tuổi, nguyên kế toán Công ty Phú Mỹ) 28 năm tù; bị cáo Ngô Kim Huệ (38 tuổi, nguyên Phó Tổng giám đốc TrustBank) 10 năm tù về 2 tội "Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản" và "Cố ý làm trái quy định nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng". Ngoài ra, 25 bị cáo đồng phạm lãnh từ 2 năm tù cho hưởng án treo đến 10 năm tù.

HĐXX không vi phạm tố tụng

Theo nhận định của HĐXX, bị cáo Hứa Thị Phấn là chủ mưu, chỉ đạo các bị cáo khác thực hiện các hành vi phạm tội gây thiệt hại 6.361 tỉ đồng. Tại phiên tòa, bị cáo Phấn vắng mặt  nhưng có 5 luật sư được tham gia bào chữa cho bị cáo Phấn. HĐXX cho rằng việc xét xử không chỉ dựa vào lời khai một phía mà dựa vào hồ sơ chứng cứ và diễn biến tại phiên tòa.

Hứa Thị Phấn lãnh 30 năm tù - Ảnh 1.

Bị cáo Phấn vắng mặt không có lý do tại phiên tòa

Liên quan tới việc luật sư Trương Vĩnh Thủy (bào chữa cho bà Phấn) cho rằng HĐXX không khách quan, vi phạm tố tụng, HĐXX khẳng định không vi phạm tố tụng như quan điểm luật sư bào chữa cho bị cáo Phấn...

HĐXX cũng khẳng định không thể công nhận file ghi âm trong USB do luật sư Trương Thị Minh Thơ (bào chữa cho bị cáo Phấn) cung cấp là chứng cứ mới. Theo HĐXX, không đủ căn cứ để bảo đảm nguồn gốc và tính chính xác của tài liệu này. HĐXX khẳng định đủ căn cứ để chứng minh bị cáo Hứa Thị Phấn đã lợi dụng sức ảnh hưởng để chỉ đạo cấp dưới thực hiện hạch toán thu - chi khống, chiếm đoạt trên 5.200 tỉ đồng, đẩy khoản dư nợ này cho Công ty Phương Trang chịu.

Đẩy nợ cho khách hàng

Cáo trạng xác định bị cáo Hứa Thị Phấn chỉ đạo cấp dưới nâng khống căn nhà số 5 Phạm Ngọc Thạch (TP HCM), chiếm đoạt 1.105 tỉ đồng. Ngoài ra, bị cáo Phấn biết Công ty Phương Trang có nhiều tài sản, cần vốn mở rộng kinh doanh nên buộc doanh nghiệp này ký trước hồ sơ, chứng từ vay vốn rồi mới giải ngân sau.

Từ năm 2010-2012, TrustBank Chi nhánh Sài Gòn và Lam Giang đã giải ngân cho Công ty Phương Trang cùng 18 công ty, 22 cá nhân có quan hệ hợp tác tổng cộng 82 khoản vay, 1 khoản phát hành trái phiếu. Như đã nói trên, bà Phấn chỉ đạo cấp dưới hạch toán ảo, đẩy dư nợ khống 5.265 tỉ đồng cho Công ty Phương Trang.

Theo HĐXX, Ngân hàng Xây Dựng (CB, tiền thân là TrustBank) kế thừa quyền và nghĩa vụ của TrustBank. HĐXX cho rằng thiệt hại xảy ra trong vụ án hoàn toàn là lỗi của phía TrustBank nên không có căn cứ buộc Công ty Phương Trang bồi thường toàn bộ 82 khoản vay, 1 khoản phát hành trái phiếu (khoảng 9.400 tỉ đồng). Cụ thể, HĐXX cho rằng chỉ căn cứ buộc doanh nghiệp này hoàn trả số tiền thực nhận gần 3.937 tỉ đồng nợ gốc, gần 900 tỉ đồng tiền nợ lãi và 1.600 tỉ đồng tiền lãi phát sinh.

Đối với các khoản nợ bắt buộc giữa CB và Công ty Phương Trang là quan hệ dân sự, không tranh chấp, có tài sản bảo đảm nên HĐXX quyết định tách ra trong một vụ án khác.

Ngoài ra, bị cáo Hứa Thị Phấn phải bồi thường tổng cộng 6.361 tỉ đồng và lãi phát sinh đã gây thiệt hại cho TrustBank. Các tài sản đứng tên bị cáo Phấn và những người đứng tên giúp bị cáo này tiếp tục bị kê biên để bảo đảm thi hành án, thu hồi các khoản tiền được xác định là vật chứng của vụ án để khắc phục hậu quả cho CB. Đối với 144 bất động sản liên quan giữa bà Hứa Thị Phấn và Tập đoàn Thiên Thanh do ông Phạm Công Danh đại diện sẽ tiếp tục bị kê biên để xem xét, giải quyết sau. 

Giảm nhẹ hình phạt cho những người làm công ăn lương

Cáo trạng xác định bà Hứa Thị Phấn chiếm gần 85% cổ phần của TrustBank. Bà Phấn thuê người làm, đưa người thân tín vào các vị trí lãnh đạo như: Ngô Kim Huệ, Lâm Hồng Trinh (cháu bà Phấn) làm phó tổng giám đốc, Hoàng Văn Toàn làm chủ tịch HĐQT, Trần Sơn Nam làm tổng giám đốc... Theo HĐXX, các bị cáo này là lãnh đạo TrustBank nhưng không làm tròn nhiệm vụ, gây thất thoát hàng ngàn tỉ đồng dẫn đến tình trạng xấu cho ngân hàng. Các nguyên lãnh đạo TrustBank đóng vai trò đồng phạm nhưng thực chất chỉ là người làm công ăn lương làm theo lệnh của bà Hứa Thị Phấn, không có hưởng lợi. Khi lượng hình, HĐXX xem xét giảm nhẹ một phần hình phạt cho các bị cáo này.

Tòa tuyên giải tỏa kê biên tài sản thế chấp dự án Bình Điền và chiếc ôto Maybach cho Công ty Phương Trang. Riêng 43 bất động sản liên quan khoản vay hơn 3.900 tỉ đồng sẽ được giải chấp khi Phương Trang trả nợ từng khoản theo số tài sản thế chấp tương ứng.

Bài và ảnh: Quốc Chiến