Việc tăng điểm chuẩn không nằm ngoài dự đoán sau khi có phổ điểm kỳ thi tốt nghiệp THPT cách đây 1 tháng. Điểm trung bình các tổ hợp môn xét tuyển tăng nhiều so với năm 2019, trong đó các tổ hợp môn có nhiều thí sinh dùng đăng ký xét tuyển như khối A (toán, lý, hóa), khối B (toán, sinh, hóa) tăng đến 3,5-3,7 điểm. Hơn nữa, nhiều trường đã chuyển một phần chỉ tiêu xét tuyển theo phương thức điểm thi tốt nghiệp THPT sang các phương thức xét tuyển khác.

Nếu phân tích kỹ điểm chuẩn trúng tuyển năm 2020 của các trường ĐH đã công bố sẽ thấy thật ra chỉ có một số trường có điểm chuẩn các ngành tăng mạnh, phần lớn các trường còn lại có điểm chuẩn tăng ít, thậm chí không tăng so với năm 2019. Những trường có điểm chuẩn tăng mạnh đều là những trường thu hút được rất đông thí sinh đăng ký xét tuyển, kể cả sau khi học sinh điều chỉnh nguyện vọng xét tuyển. Điều này cho thấy các học sinh điểm cao vẫn chọn các trường, các ngành học có sức thu hút cao. Ngành y đa khoa ở nhiều trường dù có mức học phí tăng cao nhưng vẫn là lựa chọn của nhiều học sinh giỏi; điểm chuẩn ngành này không tăng nhiều nhưng vẫn ở mức rất cao.

Một câu hỏi nảy sinh là khi một ngành, trường có nhiều phương thức xét tuyển, nếu thí sinh xét tuyển bằng điểm thi tốt nghiệp với mức điểm chuẩn cao như vậy có công bằng khi so với xét tuyển bằng các phương thức khác, đặc biệt là bằng phương thức xét điểm học bạ THPT?

Phải có đầy đủ số liệu để phân tích và tìm câu trả lời nhưng sơ bộ cũng có thể thấy ở những trường ĐH xét tuyển theo điểm học bạ và điểm thi tốt nghiệp THPT đều có sự tương thích, điểm chuẩn xét học bạ cao thì điểm chuẩn trúng tuyển theo điểm thi tốt nghiệp cũng cao. Thực tế chưa ghi nhận có trường hợp nào điểm chuẩn xét học bạ thấp mà điểm chuẩn thi tốt nghiệp lại cao. Như vậy, chính sự chọn lựa phương thức xét tuyển của học sinh tạo nên sự công bằng và tương đương giữa các phương thức xét tuyển của trường. Điều này cũng đúng với các trường có phương thức xét tuyển theo điểm thi đánh giá năng lực và phương thức xét điểm thi tốt nghiệp.

Tất nhiên, việc tăng mạnh điểm chuẩn trúng tuyển của nhiều trường, nhiều ngành không thể nói là làm tăng chất lượng thí sinh đầu vào cho các trường ở năm 2020, quá trình đào tạo 4 năm tiếp theo sẽ phần nào kiểm chứng điều này.

Trên thực tế, kết thúc đợt 1 xét tuyển theo điểm thi tốt nghiệp THPT năm nay có thể xem như khép lại kỳ xét tuyển ĐH 2020, vì sau ngày 10-10 vẫn còn có thể một số trường tiếp tục xét tuyển bổ sung (theo điểm thi tốt nghiệp THPT và học bạ THPT), tuy nhiên số thí sinh tham gia xét tuyển được dự báo là chẳng còn bao nhiêu. 

TS NGUYỄN ĐỨC NGHĨA