Giữa nhịp sống hối hả của đô thị, bán đảo Thanh Đa - Bình Quới vẫn lưu giữ một khoảng xanh hiếm có với rạch nước, bờ đất, giàn rau, tiếng chim và mùi bùn non đặc trưng vùng sông nước. Từ một khu đất ngập nước, nhiễm phèn nặng, sau hơn một năm cải tạo, nơi đây đã hình thành mô hình rau hữu cơ tuần hoàn độc đáo: Trên là giàn rau trái, dưới là rạch nước nuôi cá, hai bên là những luống rau xanh mướt.
Hồi sinh vùng đất ngập phèn
Trước khi phủ màu xanh, khu vườn của ông Nguyễn Nhật Anh từng là vùng đất thấp, mềm, ngập nước quanh năm. Nền đất nhiễm phèn nặng, rạch nước tù đọng, cỏ dại và lục bình khiến việc canh tác gần như không thể thực hiện. Để trồng được rau, việc đầu tiên không phải gieo hạt mà là cải tạo toàn bộ nền đất, dòng chảy và cấu trúc khu vườn.
Từ vùng đất nhiễm phèn, người nông dân cải tạo để xây dựng mô hình nông nghiệp sinh thái.
Ông Anh cho biết thay vì san lấp mặt bằng theo cách truyền thống, ông đã lựa chọn giữ lại đặc trưng sông nước, phần thấp được duy trì làm rạch, phần cao lên liếp trồng rau. Đây cũng là nền tảng để hình thành mô hình tuần hoàn: Nước nuôi cá, hệ sinh thái nước hỗ trợ cải tạo đất, đất nuôi rau và phụ phẩm quay trở lại làm phân hữu cơ.
Những ngày đầu, công việc chủ yếu là khơi thông dòng chảy, dọn lục bình, vận chuyển bùn đất, nâng nền và ổn định các luống trồng. Với đất phèn, mọi việc đều cần thời gian và sự kiên nhẫn. Quá trình cải tạo phải trải qua nhiều công đoạn: Gom lục bình, rửa phèn tự nhiên, bổ sung chất hữu cơ và tạo lớp đất sống. Mỗi vụ trồng là một lần quan sát, điều chỉnh để trả lại dinh dưỡng cho đất.
Đất bùn, lục bình và nguồn hữu cơ được tận dụng để phục hồi vùng đất nhiễm phèn.
Đáng chú ý, khu vườn không bị biến thành một không gian sản xuất khô cứng. Những rạch nước, bờ liếp, giàn tre, cây bản địa và các mảng hoa vẫn được giữ lại, tạo nên nét mộc mạc đặc trưng của vùng ven sông Thanh Đa.
Được biết đây là mô hình "trên rau, dưới cá" mà ông Anh đã tận dụng tối đa điều kiện tự nhiên của Thanh Đa - Bình Quới với hệ thống rạch nước dày đặc, khí hậu ẩm và nguồn nước sẵn có. Trên mặt rạch là những giàn bầu, bí, mướp, khổ qua, dưa leo xanh tốt; dưới rạch là cá sinh trưởng tự nhiên; hai bên bờ là rau ăn lá, rau gia vị và hoa cảnh quan. Cách làm này tạo nên nhiều tầng sinh thái trên cùng một diện tích. Tầng nước giữ ẩm và điều hòa nhiệt độ, giàn rau leo tạo bóng mát, còn các luống rau cung cấp sản phẩm hằng ngày.
Sau hơn một năm, thành quả rõ nhất là màu xanh đã phủ kín mảnh đất từng ngập phèn. Các loại rau ăn lá, rau lang, rau muống, hành, cải và xà lách phát triển ổn định. Khu vườn ưu tiên canh tác hữu cơ, sử dụng phụ phẩm thực vật, rơm rạ, bùn hữu cơ để nuôi dưỡng đất. Mỗi luống rau là một phần trong hành trình phục hồi hệ sinh thái, giúp đất khỏe hơn, cây phát triển tốt hơn và người tiêu dùng an tâm hơn.
Việc khơi thông dòng chảy và giữ lại hệ thống rạch tự nhiên là nền tảng của mô hình “trên rau, dưới cá”.
Khi những rổ dưa leo, bầu, bí, khổ qua, cà tím hay rau xanh được thu hoạch, hành trình cải tạo đất không còn là câu chuyện lý thuyết mà trở thành thành quả hữu hình.
Điều khiến những sản phẩm này khác biệt là người tiêu dùng có thể tận mắt nhìn thấy nơi rau được trồng, hiểu cách khu vườn vận hành và cảm nhận giá trị của một sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng.
Điểm đến trải nghiệm nông thôn giữa thành phố
Không chỉ là nơi sản xuất rau sạch, khu vườn còn dần trở thành không gian trải nghiệm sinh thái. Trong chương trình "Bình Quới - Hòa mình cùng thiên nhiên 2025", nhiều đoàn khách đã trực tiếp đến tham quan, tìm hiểu quá trình cải tạo đất phèn, giữ rạch nước, lên liếp và xây dựng mô hình "trên rau, dưới cá".
Những luống rau xanh là thành quả của hành trình hồi sinh vùng đất ngập phèn.
Sự đón nhận của cộng đồng cho thấy đây không còn là nỗ lực riêng lẻ của người làm vườn mà đã trở thành một điểm xanh có khả năng lan tỏa, nơi người dân, hội đoàn và những người yêu nông nghiệp sạch có thể đến tham quan, học hỏi.
Những giàn rau phủ bóng, rạch nước, bờ hoa, lối đi nhỏ cùng các hoạt động hái rau, bắt cá đã tạo nên một không gian nông thôn hiếm hoi giữa đô thị. Với trẻ em, đây là nơi để hiểu rằng rau không sinh ra từ kệ siêu thị. Với người lớn, đó là cơ hội để chậm lại, chạm vào đất, nhìn mặt nước và tìm lại sự kết nối với thiên nhiên.
Khu vườn trở thành điểm đến để người dân khám phá nông nghiệp sạch giữa lòng TPHCM.
Từ một vùng đất ngập phèn, khu vườn rau hữu cơ Thanh Đa - Bình Quới đã chứng minh rằng nông nghiệp sạch vẫn có chỗ đứng giữa đô thị. Nếu được gìn giữ và phát triển đúng hướng, nơi đây hoàn toàn có thể trở thành điểm nhấn cho du lịch nông nghiệp, giáo dục sinh thái và trải nghiệm cộng đồng của TPHCM.
Thanh Đa - Bình Quới không chỉ có sông nước. Nơi đây đang dần hình thành một biểu tượng mới: Vườn rau rạch hữu cơ xanh, sạch, tuần hoàn và giàu bản sắc.
và quét mã QR
Bình luận (0)