Từ vùng đất công nghiệp đến thương hiệu ổi hữu cơ

Giữa những khu công nghiệp đông đúc, nhộn nhịp của vùng ngoại thành, Hợp tác xã (HTX) nông nghiệp ổi Thanh Kiên (xã Phước Hòa, TPHCM) hiện sở hữu hơn 12 ha ổi xanh mướt. Dù không phải là cây trồng truyền thống lâu đời của địa phương, nhưng đến nay, ổi đã trở thành một trong những sản phẩm nông nghiệp chủ lực, có thương hiệu riêng và từng bước vươn ra thị trường quốc tế.

Kiên định với hướng đi hữu cơ

Giám đốc HTX Thanh Kiên Nguyễn Hoàng Trọng Hiếu (27 tuổi) cho biết năm 2015, cha anh quyết định đưa cây ổi về trồng theo hướng hữu cơ. Thời điểm đó, nhiều người cho rằng việc phát triển cây ăn trái trên vùng đất đang công nghiệp hóa sẽ gặp không ít khó khăn, bởi trồng cao su hoặc các loại cây khác được xem là thuận lợi hơn.

Tuy nhiên, bằng quyết tâm và sự kiên trì, gia đình anh cùng các xã viên đã mạnh dạn mở rộng diện tích, tuân thủ nghiêm ngặt các quy trình kỹ thuật và từng bước xây dựng thương hiệu. Những nỗ lực ấy đã được ghi nhận khi năm 2022, sản phẩm ổi Thanh Kiên được công nhận đạt chuẩn OCOP 3 sao.

Sau khi hoàn thành nghĩa vụ quân sự, anh Hiếu tiếp nhận vai trò giám đốc HTX và tiếp tục theo đuổi con đường sản xuất hữu cơ. Tại đây, các thành viên nói không với phân bón hóa học và thuốc bảo vệ thực vật hóa học. Thay vào đó, HTX sử dụng phân sinh học, phân hữu cơ ủ hoai mục, đồng thời áp dụng các biện pháp chăm sóc thủ công như bắt sâu bằng tay, bọc trái đúng thời điểm để bảo đảm sản phẩm an toàn cho người tiêu dùng.

Theo anh Hiếu, ổi là loại cây dễ thích nghi với nhiều điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng và cho trái quanh năm. Tuy nhiên, canh tác theo phương pháp hữu cơ đòi hỏi nhiều công sức hơn. Cây không có màu lá xanh mướt như khi sử dụng phân hóa học, trái cũng không bóng đẹp bằng, trong khi chi phí sản xuất cao và sản lượng những năm đầu thường thấp.

Bù lại, sản phẩm thu hoạch có vị ngọt tự nhiên hơn, bảo đảm an toàn thực phẩm, góp phần bảo vệ môi trường và đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của thị trường xuất khẩu.

Không chỉ kiên định với hướng đi hữu cơ, HTX Thanh Kiên còn mạnh dạn ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất. Hiện nay, toàn bộ hệ thống tưới tiêu và chăm sóc cây trồng được quản lý thông qua ứng dụng trên điện thoại thông minh.

Chỉ với vài thao tác đơn giản, người quản lý có thể kiểm soát lượng nước tưới, phân bón, nhiệt độ và độ ẩm trong vườn. Việc ứng dụng công nghệ giúp tiết kiệm đáng kể nguồn nước, vật tư nông nghiệp và chi phí nhân công.

Để nâng cao chất lượng trái ổi, HTX còn thực hiện quy trình bọc quả bằng hai lớp túi gồm túi xốp bên trong và túi ni-lông bên ngoài vào giai đoạn phù hợp trước khi thu hoạch. Cách làm này giúp hạn chế tình trạng cháy nắng, ngăn ngừa ruồi vàng đục quả và giữ được mẫu mã đẹp cho sản phẩm.

Theo anh Hiếu, việc sử dụng các chế phẩm sinh học và bắt sâu bằng tay không chỉ giúp tạo ra sản phẩm sạch mà còn góp phần bảo vệ môi trường. Nếu lạm dụng thuốc bảo vệ thực vật hoặc phân bón hóa học, các tồn dư hóa chất có thể lưu lại trong đất và nguồn nước trong thời gian dài, gây ảnh hưởng đến hệ sinh thái cũng như sức khỏe con người.

Góp phần phát triển nền nông nghiệp xanh và bền vững

Tiếp quản HTX khi tuổi đời còn rất trẻ, anh Hiếu từng đối mặt với nhiều khó khăn do thiếu kinh nghiệm sản xuất và quản lý. Anh phải liên tục học hỏi, tìm hiểu kỹ thuật từ nhiều nơi, nhiều lần vay vốn để đầu tư phát triển mô hình. Có thời điểm, lô hàng xuất khẩu sang Dubai bị trả lại do thiếu giấy tờ kiểm tra chất lượng, gây thiệt hại không nhỏ.

Những thất bại ban đầu không làm anh nản lòng. Ngược lại, đó trở thành động lực để anh hoàn thiện quy trình sản xuất và nâng cao năng lực quản trị. Khi đã tích lũy được kinh nghiệm, anh sẵn sàng chia sẻ kiến thức với những người có nhu cầu học hỏi.

Bên cạnh hệ thống tự động hóa, HTX còn ứng dụng máy bay không người lái (drone) để rải vôi khử trùng và hỗ trợ một số công đoạn sản xuất. Mục tiêu mà anh Hiếu hướng tới là xây dựng chuỗi giá trị nông nghiệp khép kín từ sản xuất, chế biến đến xuất khẩu, góp phần phát triển nền nông nghiệp xanh và bền vững.

Hiện HTX Thanh Kiên trồng nhiều giống ổi khác nhau như ổi lê Đài Loan, ổi ruột đỏ trân châu và ổi nữ hoàng. Ngoài thị trường tiêu thụ chủ lực là TPHCM, sản phẩm của HTX còn hướng tới các thị trường xuất khẩu như Trung Đông, Nhật Bản, Ấn Độ và Úc với sản lượng khoảng 60 tấn mỗi năm. Tổng doanh thu đạt trên 2 tỉ đồng/năm, đồng thời tạo việc làm ổn định cho hàng chục lao động địa phương.

Giữa vùng đất công nghiệp đang phát triển mạnh mẽ, mô hình trồng ổi hữu cơ Thanh Kiên vẫn kiên trì theo đuổi con đường nông nghiệp xanh để chinh phục những thị trường khó tính. Không chỉ tạo ra giá trị kinh tế, vườn ổi còn góp phần tạo nên khoảng xanh giữa khu vực công nghiệp hóa, mang lại sự hài hòa cho môi trường sống.

Năm 2024, Nguyễn Hoàng Trọng Hiếu vinh dự nhận Giải thưởng Lương Định Của do Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh trao tặng dành cho những nhà nông trẻ khởi nghiệp xuất sắc. Đây cũng là sự ghi nhận cho hành trình bền bỉ đưa trái ổi hữu cơ từ vùng ngoại thành TPHCM vươn xa trên thị trường trong nước và quốc tế.