V-Pop - làn sóng mới của châu Á?

Kho tàng văn hóa dân gian đang trở thành mỏ vàng sáng tạo của nghệ sĩ trẻ. Từ đó, một diện mạo mới của V-Pop dần hình thành: hiện đại nhưng không đánh mất căn tính.

Đưa văn hóa bản địa vươn xa

Những giai điệu ngũ cung, chất liệu ca trù, chèo, cải lương hay âm hưởng vùng miền… được phối lại trên nền pop, EDM, hip-hop. Làm mới âm nhạc dân tộc, kết hợp yếu tố truyền thống với đương đại, nghệ sĩ gạo cội kết hợp biểu diễn cùng ca sĩ trẻ… thời gian qua đã được nhiều người, nhiều chương trình thử nghiệm và nhận về những tín hiệu tích cực.

Một số ca sĩ trẻ khá thành công khi theo đuổi phong cách này, có thể kể đến: Hoàng Thùy Linh, Hà Myo, Hòa Minzy, Phương Mỹ Chi... Hay sự kết hợp giữa âm nhạc dân gian với pop, rap, world music… trong các sản phẩm âm nhạc như: "Về nghe mẹ ru" của NSND Bạch Tuyết và ca sĩ Hoàng Dũng; Hà Myo hát xẩm kết hợp với rap, nhạc điện tử trong Xẩm Hà Nội; Quân AP kết hợp quan họ Bắc Ninh và rap, nhạc EDM trong "Giao duyên - Ngồi tựa mạn thuyền"...

Việc khai thác yếu tố truyền thống một cách sáng tạo đã giúp các bạn trẻ ngày nay đưa văn hóa bản địa vươn xa hơn. Minh chứng cho điều này là ngày càng có nhiều nghệ sĩ tích cực sử dụng chất liệu dân gian để làm mới sản phẩm nghệ thuật và ghi điểm trong lòng khán giả. Nhạc sĩ Huy Tuấn nhận định, sự kết hợp duyên dáng, sáng tạo của các ca sĩ trẻ hiện nay đang là một hướng đi mới để các bạn trẻ thay đổi góc nhìn về nghệ thuật truyền thống.

Trường hợp tiêu biểu là "See tình" của Hoàng Thùy Linh. Ca khúc này không chỉ gây sốt trong nước mà còn lan rộng ra quốc tế, đặc biệt trên TikTok, với hàng loạt video cover từ Hàn Quốc, Trung Quốc đến châu Âu. Điều đáng nói, chính âm hưởng miền Tây Nam Bộ - một chất liệu rất "Việt" - lại trở thành điểm nhận diện khiến bài hát nổi bật giữa thị trường nhạc pop toàn cầu.

Nhạc sĩ Tiến Luân khẳng định: "Khai thác chất liệu dân gian truyền thống trong các sản phẩm nghệ thuật là tín hiệu đáng mừng cho âm nhạc Việt Nam. Đây vừa là cách thể hiện tình yêu với quê hương, đất nước của người nghệ sĩ, vừa chạm tới trái tim khán giả, đồng thời góp phần lan tỏa, bảo tồn và làm nổi bật nét đặc sắc của nghệ thuật dân tộc".

Phải hiểu và tôn trọng văn hóa

Album "Hoàng" của Hoàng Thùy Linh không đơn thuần là một sản phẩm âm nhạc, mà album là sự kết hợp có chủ đích giữa tín ngưỡng dân gian, văn học và hình ảnh truyền thống, giúp Hoàng Thùy Linh định hình một phong cách riêng biệt.

"Thị Mầu" của Hòa Minzy cho thấy cách nghệ sĩ "trẻ hóa" chất liệu chèo. Hình tượng Thị Mầu - vốn quen thuộc trong sân khấu truyền thống - bất ngờ trở thành hiện tượng mạng, được giới trẻ sử dụng lại trong nhiều ngữ cảnh sáng tạo. Thành công này là minh chứng rõ ràng rằng: vấn đề không nằm ở chất liệu cũ hay mới, mà ở cách kể.

Không chỉ dừng ở pop, rap Việt cũng nhanh chóng nhập cuộc. "À Lôi" của Double2T là một ví dụ điển hình. Việc đưa chất liệu đời sống và âm hưởng miền núi phía Bắc vào hip-hop đã tạo nên sự khác biệt rõ nét, giúp ca khúc lan tỏa mạnh mẽ trên các nền tảng số. Đây là tín hiệu cho thấy xu hướng "dân gian hóa" không còn là lựa chọn riêng lẻ mà đang trở thành một hướng đi chung của V-Pop. Nhìn từ những trường hợp cụ thể này, có thể thấy xu hướng kết hợp dân gian với âm nhạc hiện đại không còn là hiện tượng đơn lẻ mà đã trở thành một dòng chảy rõ rệt. Tuy nhiên, không phải cứ "khoác áo dân gian" là thành công. Thực tế cũng cho thấy không ít sản phẩm bị phản ứng vì khai thác hời hợt, sử dụng yếu tố truyền thống như một lớp trang trí. Điều đó đặt ra yêu cầu cao hơn: nghệ sĩ không chỉ sáng tạo mà còn phải hiểu và tôn trọng văn hóa.

Câu chuyện đủ riêng để kể

Chiến thắng của Đức Phúc tại Intervision 2025 với ca khúc "Phù Đổng Thiên Vương". Đây là lần đầu tiên Việt Nam tham dự và đăng quang ngay tại một sân chơi quy tụ 23 quốc gia, với lượng khán giả ước tính lên tới 4,3 tỉ người - một quy mô mà trước đó V-Pop hiếm khi chạm tới. Yếu tố làm nên chiến thắng của Đức Phúc nằm ở bản sắc Việt. Trên sân khấu, câu chuyện này không được kể theo cách cũ, mà được "dịch" sang ngôn ngữ âm nhạc hiện đại: kết hợp dân ca, pop, rap đa ngôn ngữ (Việt - Anh - Nga), cùng dàn dựng thị giác với tre, áo dài và hình ảnh "Thánh Gióng bay lên" đầy tính biểu tượng.

Hay như chiến thắng của Phương Mỹ Chi tại Sing! Asia 2025. Không chỉ dừng lại ở một cuộc thi, đây thực sự là "bài kiểm tra" cho khả năng hội nhập của V-Pop trên sân chơi khu vực. Theo chia sẻ của DTAP (nhà sản xuất âm nhạc) và Phương Mỹ Chi, ngay khi bắt đầu, ê-kíp đã biết tận dụng lợi thế sử dụng chất liệu Việt cho các tiết mục và kiên định với con đường đó. Nếu "Rock Hạt Gạo", kết hợp dân ca với phối khí hiện đại, sử dụng trang phục áo tứ thân, nón quai thao - những hình ảnh mang tính biểu tượng văn hóa thì "Bóng Phù Hoa" - một sáng tác lấy cảm hứng từ truyện "Người con gái Nam Xương".

Không chỉ dừng ở câu chuyện dân gian, tiết mục còn được nâng cấp bằng cách phối khí mới, thay đổi cấu trúc và thậm chí chuyển ngữ để khán giả quốc tế dễ tiếp cận hơn. Chiến thắng trước đối thủ mạnh đến từ Trung Quốc cho thấy: bản sắc văn hóa, nếu được "dịch" đúng cách, hoàn toàn có thể cạnh tranh sòng phẳng trên sân khấu quốc tế.

Có thể nói V-Pop không thiếu kỹ thuật hay thị trường - điều còn thiếu trước đây là một "câu chuyện đủ riêng" để kể với thế giới.