Vun đắp niềm tin

An sinh cho người lao động (NLĐ) không chỉ dừng ở hỗ trợ trước mắt, mà là nền tảng tạo dựng niềm tin xã hội. Thực tiễn từ các chương trình nhà ở xã hội (NƠXH), "Mái ấm Công đoàn" cho thấy khi đời sống NLĐ được chăm lo thực chất, sự đồng thuận xã hội sẽ được củng cố, tạo động lực cho phát triển bền vững.

An cư cho công nhân - lao động

Theo báo cáo năm 2025 của Tổng LĐLĐ Việt Nam, gần 55% NLĐ có thu nhập chỉ vừa đủ trang trải chi tiêu cơ bản; hơn 26% phải chi tiêu kham khổ và khoảng 8% không đủ sống.

Trước thực trạng này, Tổng LĐLĐ Việt Nam đang đẩy mạnh phát triển NƠXH cho đoàn viên - lao động. Những năm gần đây, Tổng LĐLĐ Việt Nam đã trực tiếp triển khai các dự án thiết chế Công đoàn, khu nhà ở, nhà lưu trú cho công nhân (CN) tại nhiều địa phương. 

Như cuối tháng 7-2025, công trình NƠXH Công đoàn cho CN - lao động thuê thuộc dự án xây dựng thiết chế của Công đoàn tại KCN Mỹ Tho, Cụm Công nghiệp Trung An, tỉnh Đồng Tháp chính thức khởi công. Dự án trên được Tổng LĐLĐ Việt Nam triển khai.

Dự án với các hạng mục chính gồm: 4 block nhà ở cao 8 tầng với tổng diện tích sàn 38.460 m2, có 526 căn hộ cho thuê khép kín với các thiết bị, nội thất cơ bản: thang máy, giường, tủ quần áo, tủ bếp… và 2 nhà xe cao 2 tầng có tổng diện tích sàn 1.200 m2 với tổng mức đầu tư là 449 tỉ đồng, bằng nguồn vốn tài chính Công đoàn. Dự kiến, dự án trên sẽ hoàn thành vào năm 2027, phục vụ cho khoảng hơn 1.000 CN và gia đình, góp phần giải quyết nhu cầu bức thiết về nhà ở cho NLĐ.

Ông Phan Văn Anh, Phó Chủ tịch Tổng LĐLĐ Việt Nam, cho biết theo kế hoạch tổng thể, từ năm 2026 - 2030, Tổng LĐLĐ Việt Nam tiếp tục triển khai thêm 10 dự án tại các tỉnh, thành trên cả nước. Dự kiến đến năm 2030, tổ chức Công đoàn sẽ có khoảng 15 dự án với khoảng 10.000 căn hộ. 

"Các dự án có ý nghĩa rất lớn trong việc nâng cao đời sống văn hóa, tinh thần, tạo điều kiện giải quyết một phần khó khăn về nhà ở của đoàn viên, CN - lao động thuộc các doanh nghiệp (DN) tại các KCN trên địa bàn" - ông Anh khẳng định.

Trong khi đó, tại TP HCM, tổ chức Công đoàn thành phố cũng tập trung chăm lo nhà ở cho đoàn viên - lao động khó khăn. Như gia đình chị Hồ Ngọc Phụng (hộ cận nghèo tại phường Chánh Hưng) sau nhiều năm phải sống trong căn nhà dột nát với bao nỗi lo toan, nay nhờ sự tiếp sức của tổ chức Công đoàn TP HCM, đã có được chỗ ở tươm tất. 

"Với khoản kinh phí hỗ trợ (60 triệu đồng), chỉ sau 2 tuần sửa chữa, căn nhà nhỏ của gia đình tôi như được thay áo mới khang trang, an toàn hơn và không còn lo sợ khi mùa mưa tới là bị dột, ngập" - chị Phụng bộc bạch.

Mới đây, Công đoàn phường Hiệp Bình, TP HCM cũng đã tổ chức khởi công công trình sửa chữa "Mái ấm Công đoàn" cho gia đình bà Nguyễn Thị Mỹ Hạnh (CN Công ty TNHH SXTMDV Long Cường). Hoàn cảnh gia đình bà Hạnh rất khó khăn khi gia đình đông người, chồng mất sức lao động, con gái suy giảm khả năng lao động, nhà ở xuống cấp nghiêm trọng, thiếu an toàn nhưng chưa có điều kiện sửa chữa, xây dựng lại.

Để gia đình bà Hạnh có nơi ở an toàn và ổn định hơn, dưới sự đề xuất của Công đoàn phường, LĐLĐ TP HCM và Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Hiệp Bình đã quyết định hỗ trợ kinh phí (hơn 72 triệu đồng) để sửa chữa mái ấm cho gia đình bà Hạnh. Công trình dự kiến sẽ hoàn thành trước Tết Nguyên đán 2026. Bà Hạnh bày tỏ: "Mong ước đã sắp thành hiện thực. Đây là món quà Tết rất quý giá và ý nghĩa với tôi".

Ông Võ Khắc Thái, Phó Chủ tịch Thường trực LĐLĐ TP HCM, cho biết hưởng ứng phong trào "Chung tay xóa nhà tạm, nhà dột nát trên phạm vi cả nước năm 2025" do Thủ tướng Chính phủ phát động, LĐLĐ thành phố đã phát động công trình hỗ trợ sửa chữa, xây mới 95 "Mái ấm Công đoàn" cho đoàn viên - lao động, hộ nghèo có hoàn cảnh khó khăn. 

Dù kế hoạch ban đầu là xây dựng 95 căn, nhưng chương trình đã hoàn thành 96 căn. Sau đó, LĐLĐ thành phố tiếp tục phát động đợt 2 với mục tiêu xây dựng 50 "Mái ấm Công đoàn" tại xã Cần Giờ và được bàn giao cho các hộ gia đình đoàn viên - lao động vừa qua.

Tạo sự đồng thuận

Nếu việc làm là điều kiện cần để NLĐ ổn định cuộc sống thì nhà ở là điều kiện đủ để họ yên tâm gắn bó lâu dài. Theo thạc sĩ Nguyễn Tuấn Anh, chuyên gia hành chính công, việc Đảng và Nhà nước xác định phát triển NƠXH là một trong những trụ cột an sinh trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2021-2030 thể hiện rõ tư duy phát triển toàn diện. 

Mục tiêu xây dựng ít nhất 1 triệu căn NƠXH đến năm 2030 không chỉ là con số, mà là tuyên bố rõ ràng: tăng trưởng kinh tế phải đi cùng bảo đảm an sinh, không để NLĐ đứng ngoài thành quả phát triển.

Kết quả đạt được trong năm 2025, với số lượng NƠXH hoàn thành vượt kế hoạch, có ý nghĩa đặc biệt trong bối cảnh thị trường bất động sản còn nhiều khó khăn. Điều đó cho thấy khi chính sách được đặt đúng vị trí ưu tiên, khi Nhà nước đóng vai trò kiến tạo, dẫn dắt, thì nguồn lực xã hội sẽ được khơi thông.

Tại các đô thị lớn và vùng kinh tế trọng điểm, tư duy về NƠXH đã có sự chuyển biến rõ rệt. Không chỉ đáp ứng nhu cầu chỗ ở, NƠXH ngày càng được nhìn nhận như một yếu tố tạo lợi thế cạnh tranh trong thu hút đầu tư. DN chỉ có thể yên tâm mở rộng sản xuất khi NLĐ có nơi ở ổn định; đô thị chỉ có thể phát triển bền vững khi tăng trưởng không kéo theo gia tăng bất bình đẳng về điều kiện sống.

Đặc biệt, Luật Nhà ở 2023 với việc cho phép Tổng LĐLĐ Việt Nam trực tiếp tham gia đầu tư NƠXH được xem là bước đột phá đáng chú ý. Lần đầu tiên, tổ chức đại diện cho NLĐ được trao quyền chủ động với quy mô lớn - không chỉ mở rộng chủ thể đầu tư, mà còn thay đổi cách tiếp cận, đưa chính sách an sinh đến gần hơn với đối tượng thụ hưởng.

Thực tiễn triển khai các dự án NƠXH do Công đoàn chủ trì cho thấy hiệu quả rõ nét: bám sát nhu cầu thực tế của CN, chú trọng hạ tầng và tiện ích thiết yếu, giá thuê phù hợp. Những dự án này là minh chứng sinh động cho tư duy phát triển lấy con người làm trung tâm, được hiện thực hóa bằng những công trình cụ thể.

Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP HCM Lê Hoàng Châu nhận định nhà ở cho CN không thể hoàn toàn phó mặc cho thị trường. Cần xem đây là một dạng hạ tầng kinh tế - xã hội. Khi Công đoàn cùng tham gia với Nhà nước và DN, bài toán an cư sẽ có thêm lời giải thực chất.

Theo ông Châu, nhìn từ câu chuyện việc làm và NƠXH, có thể thấy rõ đường lối phát triển của Đảng ngày càng hướng mạnh về cơ sở, về đời sống thực tiễn của người dân. Đại hội XIV của Đảng vì thế không chỉ là nơi hoạch định tầm nhìn dài hạn, mà còn là thời điểm củng cố niềm tin xã hội - yếu tố có ý nghĩa quyết định đối với sự thành công của mọi chiến lược phát triển.

Niềm tin không tự nhiên mà có. Niềm tin được tạo dựng khi người dân cảm nhận rõ những quyết sách lớn đang mang lại thay đổi tích cực trong cuộc sống hằng ngày: Việc làm ổn định hơn, chỗ ở bớt bấp bênh hơn, cơ hội tiếp cận các dịch vụ xã hội công bằng hơn. 

"Khi niềm tin được bồi đắp, nó sẽ chuyển hóa thành sự đồng thuận xã hội - nguồn lực đặc biệt quan trọng trong giai đoạn phát triển mới. Trách nhiệm hiện thực hóa đường lối của Đảng không chỉ thuộc về hệ thống chính trị, mà là sự chung tay của toàn xã hội: Nhà nước kiến tạo và điều phối; DN là động lực sản xuất - kinh doanh; NLĐ là chủ thể sáng tạo; các tổ chức chính trị - xã hội là cầu nối bảo đảm quyền và lợi ích chính đáng của nhân dân" - ông Châu nói.