Vững trụ đỡ an sinh xã hội

Tỉ lệ tham gia bảo hiểm thất nghiệp đạt 35,07% lực lượng lao động; BHYT bao phủ 95,16% dân số, tiệm cận mục tiêu BHYT toàn dân.

Đó là những con số ấn tượng về chính sách an sinh xã hội (ASXH) trong năm qua, cho thấy vai trò, ý nghĩa thiết thực của ASXH trong đời sống, khi mang lại lợi ích cụ thể cho người thụ hưởng, đồng thời góp phần bảo đảm sự bình đẳng trong xã hội.

Ai cũng mong muốn chính sách ASXH ngày càng lan tỏa rộng rãi và vững vàng hơn, nhất là những người lao động (NLĐ) trong các nhà máy, lao động phi chính thức và người cao tuổi không có chế độ hưu trí…

Để lưới an sinh xã hội rộng mở hơn, chính sách BHXH tự nguyện cần được đặt trong tổng thể cải cách ASXH, xem BHXH là trụ cột trung tâm. Chính sách cần được thiết kế linh hoạt hơn, kết hợp chế độ hưu trí, tử tuất với các chế độ ngắn hạn nhằm đáp ứng nhu cầu an sinh cả trước mắt lẫn lâu dài.

Thực tế, không ít NLĐ đối mặt với những rủi ro khi mất việc làm, thiếu việc làm mà không có các khoản trợ cấp để giúp họ qua cơn khó ngặt. Những khi ốm đau, bệnh tật, thai sản, cần có các chính sách bảo hiểm thì lại không được bảo đảm những quyền lợi này. Mặt khác, việc phải ở trong các nhà trọ mà chưa thể có được căn nhà ở xã hội bằng cách thuê hoặc mua theo giá ưu đãi… cũng là những thiệt thòi với NLĐ.

Để bù đắp cho NLĐ, dĩ nhiên phải bằng hệ thống chính sách ASXH. Trong đó, không thể thiếu trụ đỡ quan trọng là 5 dịch vụ xã hội cơ bản gồm nhà ở tối thiểu, y tế, giáo dục, nước sinh hoạt và thông tin truyền thông. Trong đó, nhà ở là vấn đề quyết định, phải trở thành một trụ cột quan trọng của ASXH.

Thống kê từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết giai đoạn 2021-2025, ngân sách đã chi 1,1 triệu tỉ đồng cho ASXH (chiếm 17% tổng chi ngân sách nhà nước), hỗ trợ gần 700.000 tấn gạo cho người khó khăn; mở rộng trợ giúp thường xuyên cho hơn 3,5 triệu người có công, người yếu thế... Thu nhập bình quân NLĐ hằng tháng tăng từ 5,5 triệu đồng năm 2020 lên 8,3 triệu đồng năm 2025. Cả nước đã triển khai xây dựng 633.000 căn nhà ở xã hội, đang phấn đấu hoàn thành 100.000 căn trong năm 2025. Nghị quyết 01/NQ-CP của Chính phủ cũng chỉ rõ năm 2026 phấn đấu hoàn thành trên 110.000 căn nhà ở xã hội, tiến tới sớm đạt mục tiêu 1 triệu căn.

Một trụ cột cần thiết khác là sàn ASXH, bảo đảm khoản lương cho người cao tuổi không có thu nhập. Đó cũng là một biểu hiện đẹp của lòng nhân ái đối với những đối tượng yếu thế, người già yếu neo đơn cần trợ cấp xã hội. Chủ trương này những năm qua đã rõ lộ trình giảm tuổi người được hưởng từ 80 xuống 75 và 70.

2026 là năm đầu tiên thực hiện nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, tập trung phát triển đồng bộ các lĩnh vực văn hóa - xã hội, nâng cao đời sống nhân dân và bảo đảm ASXH. Khi trụ đỡ vững vàng và lưới an sinh rộng mở, cuộc sống người dân nói chung và NLĐ nói riêng sẽ được bảo đảm chắc chắn hơn, tốt đẹp hơn.