Chứng khoán tiếp sức tín dụng ngân hàng

Hiện tại, VN-Index dao động quanh vùng 1.860 điểm với những thông tin hỗ trợ nhờ lộ trình nâng hạng từ thị trường cận biên lên mới nổi thứ cấp theo tiêu chuẩn FTSE Russell. Khi chứng khoán Việt Nam chính thức được nâng hạng, các quỹ đầu tư theo tiêu chuẩn thị trường mới nổi sẽ bắt đầu giải ngân, mua vào cổ phiếu.

Có điều, trong bối cảnh hiện nay, khối ngoại đang tạo áp lực tâm lý khá lớn khi bán ròng mạnh trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Xu hướng này đã kéo dài trong vài năm qua. Riêng từ đầu năm 2026 tới nay, khối ngoại bán ròng hơn 60.000 tỉ đồng, tạo áp lực không nhỏ lên VN-Index, nhất là trong bối cảnh dòng tiền trong nước chưa quá mạnh. Thực tế, ở góc độ thị trường chứng khoán, thông tin nâng hạng đã phần nào phản ánh vào giá cổ phiếu trước đó nên không còn gây quá nhiều bất ngờ.

Triển vọng thị trường chứng khoán Việt Nam sẽ tích cực hơn khi từ nay tới tháng 9-2026, khối ngoại ngừng bán ròng hoặc cân bằng rồi quay lại mua ròng, giúp tâm lý nhà đầu tư tự tin hơn. Khi đó, các quỹ đầu tư theo tiêu chí thị trường mới nổi sẽ giải ngân với dòng tiền mang tính dài hạn và ổn định, có thể giúp việc định giá chứng khoán Việt Nam cải thiện so với hiện nay.

Việc nâng hạng theo tiêu chí FTSE Russell cũng có thể là bước đệm để chứng khoán Việt Nam được xem xét ở các bộ chỉ số cao hơn trong tương lai, như MSCI. Khi ấy, quy mô dòng vốn lớn hơn rất nhiều, từ đó hỗ trợ thị trường chứng khoán Việt Nam, giúp giảm áp lực lên tỉ giá USD/VNĐ, tạo nguồn vốn trung - dài hạn ổn định hơn cho nền kinh tế.

Chứng khoán sẽ là kênh dẫn vốn cho nền kinh tế, giảm bớt áp lực phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng. Nền kinh tế Việt Nam hiện vẫn phụ thuộc khá lớn vào vốn tín dụng. Nếu các doanh nghiệp (DN) huy động được vốn thông qua thị trường cổ phiếu hoặc trái phiếu thì cấu trúc dòng vốn sẽ đa dạng, bền vững hơn.

Để chứng khoán Việt Nam có thể "chia lửa", tiếp sức cho kênh tín dụng ngân hàng, cần có thêm sản phẩm chất lượng trên thị trường. Hiện nay, số lượng cổ phiếu thực sự đáp ứng tiêu chí của các quỹ nước ngoài chưa nhiều; một số cổ phiếu tốt đã kín hạn mức (room). Thị trường cũng cần thêm cổ phiếu của những DN thuộc các lĩnh vực mới như trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn, công nghệ cao... Chứng khoán Việt Nam vẫn thiếu những DN đại diện đủ mạnh cho các lĩnh vực này. Đây cũng là một phần nguyên nhân khiến dòng vốn ngoại chưa thực sự quay lại mạnh mẽ thời gian qua.

Chứng khoán Việt Nam cũng cần đa dạng các sản phẩm tài chính như bán khống, giao dịch T0, quỹ hưu trí… để tăng chiều sâu thị trường, giúp nhà đầu tư nước ngoài có thêm công cụ đa dạng hóa danh mục. Bản thân DN niêm yết cần phải nâng chuẩn quản trị, minh bạch thông tin, nhất là công bố thông tin bằng tiếng Anh và bảo đảm sự công bằng với nhà đầu tư nước ngoài. Hệ thống giao dịch của thị trường chứng khoán cũng cần tiếp tục được nâng cấp để đáp ứng thanh khoản lớn hơn trong tương lai…