Theo quy định, khi đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động (HĐLĐ), người lao động (NLĐ) phải thông báo để người sử dụng lao động (NSDLĐ) biết trước trong một thời hạn nhất định.

Điều 37 Bộ Luật Lao động 2012 nêu rõ: NLĐ làm việc theo HĐLĐ xác định thời hạn có quyền đơn phương chấm dứt HĐLĐ trước thời hạn trong những trường hợp sau: Không được bố trí theo đúng công việc, địa điểm làm việc hoặc điều kiện làm việc đã thỏa thuận trong HĐLĐ; Không được trả lương đầy đủ hoặc trả không đúng thời hạn đã thỏa thuận trong HĐLĐ; Bị ngược đãi, quấy rối tình dục, cưỡng bức lao động; Bản thân hoặc gia đình có hoàn cảnh khó khăn không thể tiếp tục thực hiện hợp đồng; Được bầu làm nhiệm vụ chuyên trách ở cơ quan dân cử hoặc được bổ nhiệm giữ chức vụ trong bộ máy Nhà nước; Nghỉ việc theo chỉ định của cơ sở khám, chữa bệnh (đối với lao động nữ); Bị ốm đau, tai nạn đã điều trị 90 ngày liên tục mà khả năng lao động chưa hồi phục.

Nghỉ việc không báo trước, NLĐ phải bồi thường - Ảnh 1.

Đồng thời, phải báo cho NSDLĐ biết trước ít nhất 30 ngày. Điều này đồng nghĩa, muốn đơn phương chấm dứt hợp đồng, NLĐ phải đảm bảo 2 điều kiện: Một là, có lý do nghỉ việc theo luật định. Hai là, báo trước ít nhất 30 ngày.

Như vậy, những lao động làm việc theo HĐLĐ xác định thời hạn sẽ không có quyền báo trước rồi nghỉ khi không có lý do. Mọi trường hợp vi phạm sẽ bị coi là đơn phương chấm dứt HĐLĐ trái luật (Theo quy định hiện hành, chỉ NLĐ làm việc theo HĐLĐ không xác định thời hạn mới được nghỉ việc khi báo trước ít nhất 45 ngày mà không cần lý do).

Theo quy định của Bộ Luật Lao động 2019 (có hiệu lực từ ngày 1-1-2021), NLĐ có thể được nghỉ việc mà không cần lý do, chỉ cần tuân thủ về thời gian báo trước.

Theo quy định tại điều 43 Bộ Luật Lao động 2012, khi đơn phương chấm dứt HĐLĐ trái luật, NLĐ phải bồi thường cho NSDLĐ nửa tháng tiền lương theo HĐLĐ. Trường hợp vi phạm về thời hạn báo trước thì bồi thường thêm một khoản tiền tương ứng với tiền lương của NLĐ trong những ngày không báo trước.

Quy định là vậy nhưng thực tế, rất ít doanh nghiệp (DN) yêu cầu NLĐ thực hiện nghĩa vụ này. Bởi lẽ, số tiền mà NLĐ phải bồi thường thường không lớn, trong khi thời gian, chi phí, thậm chí là hình ảnh mà DN bị ảnh hưởng nếu NLĐ không hợp tác lại không hề nhỏ.

Vì vậy, DN tạo điều kiện để NLĐ được nghỉ việc khi có nhu cầu, NLĐ cũng nên tôn trọng DN bằng việc chấp hành nghiêm nội quy, quy chế, quy định của DN cũng như của pháp luật.

H.Lê