Điểm nóng xung đột ngày 21-5: Mỹ rút bớt quân, NATO hở sườn Đông?

Thông tin trên được trung tướng Mỹ Alex Grynkewich, chỉ huy quân sự hàng đầu của NATO tại châu Âu, tiết lộ hôm 19-5.

AP dẫn lời tướng Alex Grynkewich bên lề hội nghị các sĩ quan quân sự cấp cao của liên minh 32 thành viên tại trụ sở NATO ở Brussels - Bỉ: "Sẽ có 5.000 binh sĩ Mỹ rời châu Âu. Đó là toàn bộ mức điều chỉnh mà chúng tôi dự kiến".

Tổng thống Donald Trump hồi đầu tháng này tuyên bố Mỹ sẽ rút 5.000 binh sĩ khỏi châu Âu, giữa lúc Washington căng thẳng với đồng minh liên quan chiến sự Iran và yêu cầu thay đổi cách vận hành NATO.

Tuyên bố của chủ nhân Nhà Trắng khiến NATO bất ngờ, dù trước đó Mỹ cam kết sẽ phối hợp với đồng minh trong các điều chỉnh quân sự, nhằm tránh tạo ra khoảng trống an ninh.

Tổng thống Donald Trump được cho là đặc biệt tức giận với Đức, sau khi Thủ tướng Friedrich Merz nói Mỹ đang bị giới lãnh đạo Iran "làm bẽ mặt", đồng thời chỉ trích Washington "thiếu chiến lược". 

Lầu Năm Góc cho biết Mỹ đã hủy các kế hoạch triển khai lực lượng mới tới Ba Lan và Đức để giảm số quân tại châu Âu, thay vì rút ngay các đơn vị đang đồn trú tại đây. Cách làm này nhằm điều chỉnh quân số nhưng hạn chế tác động trực tiếp đến các lực lượng đã có mặt trên thực địa.

Đặc biệt, số binh lính lẽ ra đến Ba Lan được lệnh không lên máy bay chỉ không lâu trước giờ xuất phát - theo thông tin cuối tuần trước của AP.

"Kế hoạch bị hủy bỏ dù khoảng 1.000 binh sĩ và 1.700 trang thiết bị quân sự đã được đưa tới châu Âu trước đó"- một quan chức quân sự Mỹ giấu tên tiết lộ.

Ảnh hưởng sườn Đông NATO

Việc hủy lệnh điều quân của Mỹ đến Ba Lan cũng ảnh hưởng đến tình hình đồn trú quân Mỹ tại các nước Baltic, gồm Estonia, Latvia, Lithuania. Đáng chú ý, ba nước kể trên nằm ở sườn Đông NATO, giáp biên giới với Nga.

Quyết định "rút 5.000 binh sĩ khỏi châu Âu" gây phản ứng từ cả nghị sĩ Dân chủ lẫn Cộng hòa tại Mỹ. Họ cho rằng điều này gửi tín hiệu không phù hợp tới các đồng minh thân cận, đồng thời chỉ trích việc Quốc hội Mỹ không được tham vấn trước khi có thay đổi.

Phát ngôn viên Lầu Năm Góc Sean Parnell cho biết quân đội Mỹ giảm từ 4 xuống còn 3 lữ đoàn chiến đấu tại châu Âu. Việc này dẫn tới "sự trì hoãn tạm thời" trong kế hoạch triển khai lực lượng Mỹ tới Ba Lan, quốc gia được ông gọi là "đồng minh kiểu mẫu" của Mỹ.

Phát ngôn viên Parnell nói thêm rằng Lầu Năm Góc sẽ quyết định cách bố trí cuối cùng đối với các lực lượng Mỹ tại châu Âu sau khi đánh giá thêm nhu cầu chiến lược, tác chiến của Mỹ, cũng như khả năng đóng góp của các đồng minh vào phòng thủ châu Âu.

Bộ trưởng Quốc phòng (Bộ Chiến tranh) Mỹ Pete Hegseth ngày 19-5 đã trao đổi với người đồng cấp Ba Lan Władysław Kosiniak-Kamysz và khẳng định: "Mỹ vẫn sẽ bảo đảm duy trì sự hiện diện quân sự mạnh mẽ tại Ba Lan".