Điểm nóng xung đột ngày 6-3: Vũ khí Iran toan tính đối đầu với Mỹ – Israel

Các cuộc tấn công của Mỹ và Israel khiến Lãnh tụ tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei thiệt mạng đã đẩy Trung Đông vào một giai đoạn đối đầu mới kể từ ngày 28-2.

Từ phản ứng ban đầu, câu hỏi chiến lược nhanh chóng được đặt ra: Iran có thể vươn sức mạnh quân sự đến đâu và dựa vào những công cụ nào để duy trì xung đột với 2 đối thủ vượt trội về công nghệ?

Trụ cột tên lửa

Trụ cột trong học thuyết quân sự của Iran là chương trình tên lửa, được đánh giá là lớn và đa dạng nhất Trung Đông, theo trang Mint.

Lực lượng này bù đắp cho không quân đã cũ kỹ, cho phép Tehran tấn công tầm xa mà không cần ưu thế trên không. 

Iran khẳng định đây là năng lực răn đe trong khi phương Tây lo ngại các hệ thống này có thể phục vụ mục tiêu mang đầu đạn hạt nhân – cáo buộc mà Tehran bác bỏ.

Tên lửa đạn đạo tầm xa nhất của Iran có thể đạt tầm bắn từ 2.000 đến 2.500 km, đủ bao trùm Israel và nhiều căn cứ liên quan đến Mỹ trong khu vực Trung Đông, song không thể vươn tới lãnh thổ lục địa Mỹ.

Iran cũng sở hữu các tên lửa tầm ngắn với tầm bắn khoảng từ 150 - 800 km như dòng Fateh, Zolfaghar, Qiam-1 hay Shahab cũ hơn. Đây được xem là những "cú đấm đầu tiên" với khả năng phản ứng nhanh, rút ngắn thời gian cảnh báo và gây khó cho đánh chặn nếu phóng loạt.

Iran từng thể hiện năng lực này vào tháng 1-2020 khi phóng tên lửa vào căn cứ Ain al-Assad tại Iraq sau vụ tướng Qassem Soleimani bị sát hại. 

Đòn tấn công gây thiệt hại hạ tầng và khiến hơn 100 binh sĩ Mỹ bị chấn động não, khẳng định Tehran có thể gây tổn thất cho đối phương mà không cần đối đầu trực tiếp bằng không quân.

Tên lửa tầm trung mở rộng không gian chiến trường với các hệ thống như Shahab-3 (1.300 km), Emad (1.700 km), Ghadr-1 (2.000 km), Khorramshahr (2.000 km) và Sejjil (2.000 km), trong khi các mẫu mới như Kheibar Shekan và Haj Qassem tăng tính linh hoạt. Lưu ý thêm, tên lửa Sejjil sử dụng nhiên liệu rắn, phóng nhanh hơn so với nhiên liệu lỏng.

Tầm bắn 1.500-2.000 km như trên đặt Israel cùng các căn cứ Mỹ tại Qatar, Bahrain, Kuwait, Ả Rập Saudi và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) vào tầm bắn.

Bên cạnh tên lửa đạn đạo, Iran phát triển tên lửa hành trình như Soumar, Ya-Ali, Quds, Hoveyzeh, Paveh và Ra’ad có khả bay thấp, bám địa hình, khó phát hiện. Tên lửa Soumar được ước tính tầm bắn tới 2.500 km.

Chuẩn bị chiến lược đa dạng

UAV cảm tử cũng đóng vai trò quan trọng đối với Iran, chúng tuy chậm nhưng rẻ và có thể phóng số lượng lớn nhằm vào đối phương.

Chiến thuật "bão hòa" kết hợp tên lửa với UAV được sử dụng để duy trì áp lực kéo dài, đồng thời khiến hệ thống phòng thủ tại sân bay, cảng biển và hạ tầng năng lượng trọng yếu rơi vào tình trạng quá tải.

Ngoài ra, eo biển Hormuz cũng mang lại đòn bẩy kinh tế quan trọng. Iran có thể đe dọa tuyến huyết mạch này bằng tên lửa chống hạm, thủy lôi, UAV và xuồng cao tốc. Ngay cả khi không phong tỏa chính thức, gián đoạn cũng đủ tác động thị trường. 

Các cảnh báo và vụ tấn công tàu chở dầu liên quan Mỹ, Anh đã ảnh hưởng chi phí bảo hiểm và tuyến đi. Điều này khiến tập đoàn vận tải Maersk (Đan Mạch) từng thông báo tạm ngừng cho tàu qua eo biển Hormuz. 

Mỹ đáp trả bằng cách tăng cường hiện diện hải quân và không quân, tạo một trong những cụm lực lượng lớn nhất gần Iran trong nhiều năm. Tuy nhiên, mạng lưới căn cứ phân tán cũng đồng nghĩa trở thành nhiều mục tiêu tiềm năng hơn cho Iran.

Căng thẳng còn có nguy cơ lan rộng khi các đồng minh của Iran như Hezbollah ở Lebanon và lực lượng Houthi tại Yemen đồng loạt thể hiện lập trường ủng hộ Tehran.