Hút thuốc, béo phì, ít vận động có thể bị giám sát sức khỏe

Bộ Y tế đang xây dựng dự thảo thông tư quy định chi tiết một số điều của Luật Phòng bệnh, trong đó đề xuất thiết lập hệ thống giám sát bệnh không lây nhiễm và các yếu tố liên quan đến dinh dưỡng trong cộng đồng.

Theo dự thảo, hoạt động giám sát sẽ được triển khai từ cơ sở y tế đến trường học, nơi làm việc và cộng đồng nhằm theo dõi tình hình bệnh tật, phát hiện sớm nguy cơ và xây dựng biện pháp phòng bệnh hiệu quả.

Nhóm bệnh không lây nhiễm được đưa vào diện theo dõi gồm nhiều bệnh phổ biến như ung thư (gan, phổi, vú, cổ tử cung, tiền liệt tuyến, đại tràng); bệnh tim mạch như tăng huyết áp, đột quỵ; bệnh rối loạn chuyển hóa như đái tháo đường type 2; bệnh hô hấp như bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính và hen phế quản; cùng bệnh thận mạn. Các bệnh khác sẽ được bổ sung theo danh mục do Bộ Y tế ban hành.

Hệ thống giám sát cũng theo dõi toàn bộ các trường hợp tử vong do bệnh không lây nhiễm và những người có nguy cơ mắc bệnh.

Các yếu tố nguy cơ được xác định khá rộng, gồm hành vi và lối sống như hút thuốc lá, sử dụng rượu bia, chế độ dinh dưỡng không hợp lý, thiếu hoạt động thể lực. Nhóm nguy cơ chuyển hóa gồm huyết áp cao, thừa cân béo phì (BMI trên 23), vòng eo cao (trên 80 cm với nữ, 90 cm với nam), đường huyết cao và rối loạn lipid máu.

Ngoài ra còn có các yếu tố môi trường như ô nhiễm không khí với bụi mịn PM2.5, khí CO; ô nhiễm đất, nước do kim loại nặng như chì, thủy ngân, asen. Một số yếu tố khác như tiền sử gia đình, tuổi, giới và chủng tộc cũng được xem xét.

Theo dự thảo, cơ quan y tế sẽ thu thập thông tin cá nhân, tình trạng bệnh, quá trình chẩn đoán và điều trị của người mắc bệnh. Với trường hợp tử vong, dữ liệu bao gồm thời gian, địa điểm tử vong, việc khám chữa bệnh trong 30 ngày trước đó và nguyên nhân tử vong theo mã phân loại bệnh quốc tế.

Đối với người có nguy cơ mắc bệnh, hệ thống sẽ ghi nhận thông tin sức khỏe và đánh giá các yếu tố nguy cơ như hút thuốc, uống rượu bia, mức độ vận động và chế độ dinh dưỡng.

Việc giám sát được thực hiện thường xuyên kết hợp điều tra định kỳ. Dự thảo đề xuất cứ 5 năm tiến hành điều tra quốc gia về yếu tố nguy cơ bệnh không lây nhiễm.

Bộ Y tế kỳ vọng hệ thống giám sát đồng bộ sẽ giúp nắm bắt chính xác tình hình bệnh không lây nhiễm, từ đó xây dựng chính sách can thiệp và phòng bệnh hiệu quả, giảm gánh nặng bệnh tật trong cộng đồng.