Làm giàu từ canh tác lúa chất lượng cao ở ĐBSCL

Ngành chức năng tỉnh Cà Mau sẽ mở rộng diện tích sản xuất lúa hữu cơ chất lượng cao tại những vùng có điều kiện thích hợp nhằm nâng cao thu nhập cho người dân và xây dựng thương hiệu nông sản sạch tại địa phương.

Lúa chất lượng cao là xu thế tất yếu

Cách đây hơn 3 tháng, giá lúa trên thị trường giảm mạnh đã khiến nhiều nông dân ở ĐBSCL "đứng ngồi không yên" bởi bao công sức bỏ ra hàng tháng trời không những không mang lại lợi nhuận mà còn đứng trước nguy cơ thua lỗ hoặc may mắn thì huề vốn.

Tuy nhiên, tại Cà Mau, những mô hình trồng lúa chất lượng cao đã giúp nông dân không cần lo chuyện đầu ra cho nông sản cũng như giá cả trên thị trường như thế nào bởi hạt lúa bà con làm ra đều được bao tiêu và thu mua với giá cao.

Năm 2024, Công ty Cổ phần Tập đoàn Misun Group đã liên kết với gần 200 hộ dân ở phường Láng Tròn và xã Vĩnh Thanh, tỉnh Cà Mau xây dựng mô hình trồng lúa sạch để sản xuất gạo dinh dưỡng tách đường trên diện tích hơn 100 ha. 

Khi tham gia mô hình, người dân sẽ được doanh nghiệp hỗ trợ chi phí làm đất, chế phẩm sinh học, giống… Bên cạnh quyền lợi, thì người dân phải có trách nhiệm tuân thủ quy trình hữu cơ nghiêm ngặt trong diệt cỏ, giữ chuột, dặm lúa và quản lý nguồn nước. Đặc biệt, khi lúa gặp sự cố, nhà nông chỉ cần "alo" thì sẽ có nhân viên kỹ thuật của công ty đến tận ruộng lúa để hướng dẫn và tư vấn giải pháp xử lý.

Khi lúa vào thời điểm thu hoạch, công ty sẽ đưa máy đến cắt, bao tiêu sản phẩm, khấu trừ 35% chi phí ban đầu. Trường hợp thiên tai gây thiệt hại trong sản xuất, nông dân tham gia mô hình sẽ được hỗ trợ 2 triệu đồng/1.000 m2.

Ông Nguyễn Văn Đua (ngụ phường Láng Tròn) cho hay gia đình ông có 2,5 ha đất canh tác lúa ST 24 và ST 25. Giống lúa này có thời gian sinh trưởng từ 105 – 110 ngày/vụ nên mỗi năm người dân có thể canh tác 3 vụ lúa.

"Vào giữa tháng 9-2025, giá lúa trên thị trường giảm chỉ còn 7.000 đồng/kg khiến nhiều hộ dân đứng ngồi không yên nhưng tôi không lo lắng vì đầu vụ công ty đã ký thu mua với giá 11.000 đồng/kg. Sau khi trừ chi phí, mỗi vụ gia đình tôi thu lãi hơn 80 triệu đồng, cao gấp đôi so với cách làm lúa truyền thống" – ông Đua chia sẻ.

Theo lời ông Đua, trồng lúa hữu cơ không chỉ giúp người dân khỏi lo chuyện đầu ra, giá cả thị trường biến động như thế nào mà còn góp phần bảo vệ môi trường và cung ứng nông sản chất lượng cao cho người tiêu dùng. Trong quá trình sản xuất, nhân viên của công ty sẽ theo sát quá trình sản xuất để hướng dẫn kỹ thuật và giám sát truy xuất nguồn gốc lúa thương phẩm.

Người dân xã U Minh, tỉnh Cà Mau thời gian qua đã chủ động tham gia các tổ hợp tác lúa VietGap để sản xuất theo hướng hiện đại nhằm tạo ra hạt gạo sạch, chất lượng cao đáp ứng nhu cầu ngày càng khắt khe của thị trường.

"Từ ngày tham gia tổ hợp tác, kinh tế gia đình tôi thay đổi rõ nét do sản xuất mang lại hiệu quả cao. Với hơn 3 ha, vụ lúa vừa qua gia đình tôi thu lãi hơn 150 triệu đồng. Khi các mô hình này được nhân rộng, người dân sẽ không còn sống trong cảnh lo sợ được mùa mất giá vì nông sản đã được doanh nghiệp bao tiêu đầu ra. Mô hình trồng lúa chất lượng cao đã mang về nguồn thu nhập ổn định và giúp nhiều bà con vươn lên làm giàu trên quê hương" – ông Phan Hồng Khanh (ngụ xã U Minh) phấn khởi nói.

Theo ngành chức năng, xã U Minh nằm ở phía Tây Bắc của tỉnh Cà Mau và có diện tích tự nhiên là 145 km2 với quy mô dân số hơn 32.900 người. Tổ hợp tác lúa VietGap ở ấp 7, xã U Minh có 42 thành viên với diện tích canh tác 40 ha và năng suất bình quân ước đạt hàng chục tấn/ha. 

Nhờ được thường xuyên tham gia các lớp tập huấn và chuyển giao khoa học kỹ thuật trong sản xuất lúa chất lượng cao nên người dân không chỉ nắm rõ mà còn áp dụng bài bản và khoa học nên mang lại hiệu quả năng suất cao. 

Mô hình canh tác lúa chất lượng cao không chỉ giúp nông dân phấn khởi vì lợi nhuận kinh tế tăng mà quan trọng hơn bà con còn được trực tiếp góp sức vào quá trình bảo vệ môi trường.

Mở rộng sản xuất

Ông Tạ Văn Lâm, Giám đốc Kỹ thuật Công ty CP Tập đoàn Misun Group, cho biết giống lúa chủ lực trong mô hình là ST 24 và ST 25 có hạt gạo dài, thơm nhẹ, cơm dẻo, ngọt… nên được thị trường ưa chuộng. Sau khi chế biến, gạo dinh dưỡng tách đường chủ yếu được tiêu thụ trong nước với giá 119.000 đồng/kg.

"Linh hồn của gạo tách đường nằm ở dịch dinh dưỡng hữu cơ sinh học DDMS24, sản phẩm của doanh nghiệp. Đây là dịch chiết xuất từ thực vật, giàu enzyme, axit amin và khoáng vi lượng giúp cây lúa khỏe mạnh mà không cần thuốc" – ông Lâm chia sẻ.

Gạo do người dân tham gia mô hình làm ra đã được SGS Hoa Kỳ kiểm định, đạt chuẩn FDA với các chỉ số: không chứa glucose, không cholesterol, carbohydrate cân bằng 81,1%. Từ đó, mở ra cơ hội cho sản phẩm tiếp cận các thị trường cao cấp trong tương lai. Thời gian tới, công ty sẽ mở rộng mô hình tại phường Lý Văn Lâm, tỉnh Cà Mau trên diện tích khoảng 60 ha.

Trong chuyến tham quan mô hình, lãnh đạo Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy Cà Mau không chỉ đánh giá cao sự đổi mới của nông dân, đồng hành của doanh nghiệp mà còn khẳng định địa phương sẽ tiếp tục tạo điều kiện để mở rộng diện tích sản xuất lúa hữu cơ tại những vùng thích hợp. Qua đó, góp phần nâng cao thu nhập và xây dựng thương hiệu nông sản sạch tại địa phương.

Sau thành công của tổ hợp tác lúa VietGap, ông Phạm Hồng Ngự, Phó Chủ tịch UBND xã U Minh, tỉnh Cà Mau, cho biết thời gian tới, địa phương sẽ tiếp tục thành lập mới các hợp tác xã, tổ hợp tác… trên diện tích 5.300 ha đất sản xuất lúa - tôm nhằm thực hiện hóa dự án "lúa chất lượng cao, chống phát thải".

"Nhờ chuyển đổi số mà giờ đây người dân có thể xác định được mã vùng trồng lúa, ghi chép nhật ký sản xuất thông qua các ứng dụng trên điện thoại thông minh. Địa phương tập trung phát triển kinh tế nông nghiệp theo hướng bền vững với những mô hình sản xuất theo hướng hữu cơ, gắn với bảo vệ môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu. Đời sống của người dân tại địa phương thời gian qua không ngừng được tăng lên và thu nhập đầu người đạt hơn 60 triệu đồng/người/năm" – ông Ngự đánh giá.