Luật đô thị đặc biệt: Mở rộng không gian liên kết phát triển

Sáng 10-6, UBND TPHCM tổ chức hội nghị lấy ý kiến góp ý của các tỉnh, thành miền Đông Nam Bộ và đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) về dự thảo Dự án Luật Đô thị đặc biệt. 

Sự kiện do ông Nguyễn Mạnh Cường - Ủy viên Dự khuyết Trung ương Đảng, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch UBND TPHCM - chủ trì.

Chung sức để phát triển

Phát biểu tại hội nghị, ông Nguyễn Mạnh Cường nhấn mạnh sự phát triển của TPHCM thời gian qua không tách rời sự phát triển chung của các địa phương trong khu vực Đông Nam Bộ, vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, vùng Duyên hải Nam Trung Bộ.

Thời gian qua, Trung ương, TPHCM, nhiều tỉnh thành khác đã triển khai nhiều phương thức, mô hình liên kết vùng. Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy cơ chế, điều kiện pháp lý, chính sách đâu đó còn điểm nghẽn và Luật Đô thị đặc biệt lần này được kỳ vọng tạo cơ chế, điều kiện thúc đẩy liên kết vùng hiệu quả.

Theo ông Nguyễn Mạnh Cường, TPHCM nhận thức xây dựng Luật Đô thị đặc biệt không chỉ tạo cơ chế, chính sách để riêng thành phố phát triển mà còn để thành phố cùng các địa phương khác phát huy vai trò liên kết vùng, kiến tạo mô hình quản trị. Ông mong muốn đại diện lãnh đạo các địa phương quan tâm, đóng góp ý kiến hướng tới hoàn thành dự thảo luật một cách tốt nhất.

"Với tinh thần rất khẩn trương, TPHCM nỗ lực cùng các cơ quan, địa phương xây dựng dự thảo Luật Đô thị đặc biệt. Thành phố kỳ vọng Luật Đô thị đặc biệt không chỉ là cơ chế, điều kiện để thành phố tăng tốc phát triển mà là cơ chế, điều kiện, khung pháp lý để cùng với các địa phương trong khu vực, các địa phương lân cận, trong vùng Đông Nam Bộ, vùng ĐBSCL cùng nhau thúc đẩy sự phát triển kinh tế, xã hội" - ông Nguyễn Mạnh Cường chia sẻ.

Đủ cơ sở tự tin

Tham gia góp ý tại hội nghị, Phó Giám đốc Sở Tài chính TP Đồng Nai Phạm Tuấn Anh cho biết là địa phương có rất nhiều thay đổi, Đồng Nai cũng đang xây dựng cơ chế đặc thù, nỗ lực tạo ra những kết nối chặt chẽ với TPHCM. Do đó, những cơ chế, chính sách được đưa ra trong Luật Đô thị đặc biệt cũng là nội dung địa phương này đặc biệt quan tâm.

TP Đồng Nai nhận định việc ban hành Luật Đô thị đặc biệt trong thời điểm này vô cùng cần thiết, quan trọng không chỉ đối với TPHCM mà đối với cả vùng Đông Nam Bộ. 

"Mặc dù Đồng Nai chưa phải là đô thị đặc biệt nhưng nếu dự thảo Luật Đô thị đặc biệt được thông qua, chắc chắn Đồng Nai cũng sẽ được hưởng những lợi ích nhất định từ luật này, nhất là trong việc triển khai dự án liên kết vùng" - ông Phạm Tuấn Anh nói. 

Phó Giám đốc Sở Tài chính TP Đồng Nai cũng nhận xét những chính sách đưa ra ở dự thảo rất hợp lý, phù hợp với điều kiện thực tế của TPHCM cũng như vùng Đông Nam Bộ.

Ông Nguyễn Trúc Sơn - Đại biểu Quốc hội, Ủy viên Ban Thường vụ, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long - phân tích những điểm thuận lợi của TPHCM trong xây dựng dự thảo khi trước đó có các văn bản như 2 Nghị quyết 98/2023, 260/2025 của Quốc hội, Luật Thủ đô. Từ đó, nhìn nhận Luật Đô thị đặc biệt không chỉ có ý nghĩa với TPHCM mà còn với vùng ĐBSCL.

"Tôi cho rằng TPHCM đủ cơ sở để tự tin trình Quốc hội dự thảo Luật Đô thị đặc biệt. Tôi cũng là đại biểu Quốc hội của Vĩnh Long, rất tán thành và sẽ cùng với các đại biểu của tỉnh luôn ủng hộ TP HCM, như trước đây đã từng ủng hộ TPHCM tại Nghị quyết 98, Nghị quyết 260 của Quốc hội" - ông Nguyễn Trúc Sơn khẳng định.

Đáp ứng giải quyết nhiều tình huống

Ông Trần Khánh Trình, Phó Giám đốc Sở Xây dựng TP Cần Thơ, sau khi dẫn chứng nhiều điều khoản trong dự thảo Luật Đô thị đặc biệt mang nội dung liên kết phát triển đã đề xuất bổ sung cơ chế thành lập Hội đồng điều phối vùng đô thị đặc biệt. Hội đồng này có thẩm quyền ra quyết định trong một số trường hợp có một hoặc một số địa phương chưa đưa ra thống nhất chung.

Cũng với nội dung liên kết vùng, Phó Giám đốc Sở Xây dựng TP Cần Thơ đề nghị bổ sung dự án liên kết chiến lược TPHCM - ĐBSCL bao gồm hành lang logistics, đường thủy nội địa, đường sắt TP HCM - Cần Thơ, hệ thống cấp nước sạch liên vùng và những dự án liên quan tới chống biến đổi khí hậu.

Trong khi đó, ông Nguyễn Trường Thận, Phó Giám đốc Sở Xây dựng tỉnh Cà Mau, cho hay tỉnh phát huy được các lợi thế thông qua cao tốc Bạc Liêu - Cà Mau. Ông đề nghị ban soạn thảo nghiên cứu, làm rõ nội hàm đô thị đặc biệt gắn với vai trò dẫn dắt phát triển vùng, bổ sung cơ chế phối hợp, điều phối, chia sẻ nguồn lực liên kết vùng giữa các đô thị đặc biệt với các địa phương đang cần... 

Linh hoạt trước thực tiễn

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long Nguyễn Trúc Sơn nhận xét dự thảo Luật Đô thị đặc biệt tương đối bao quát và đầy đủ.

Tuy nhiên, ông nhấn mạnh luật phải có tính ổn định, lâu dài. Ông góp ý cần thiết kế thêm những điều khoản để khi luật của Trung ương và Luật Đô thị đặc biệt chưa thống nhất thì TPHCM được phép áp dụng Luật Đô thị đặc biệt.

Cạnh đó, khi thực tiễn có những thay đổi, cần giao thẩm quyền cho HĐND TPHCM là nơi chịu trách nhiệm chính trong giám sát, điều chỉnh, bổ sung nhằm ban hành các văn bản hướng dẫn thực hiện Luật Đô thị đặc biệt.

Phó Giám đốc Sở Tài chính TP Đồng Nai Phạm Tuấn Anh góp ý việc liên kết phát triển vùng đô thị đặc biệt phải bảo đảm nguyên tắc đồng thuận, công khai, minh bạch, hài hòa lợi ích giữa đô thị đặc biệt và các địa phương. Đại biểu này cũng thống nhất với nội dung liên quan đến Quỹ Phát triển liên kết vùng được nêu trong dự thảo Luật Đô thị đặc biệt.

"Quỹ Phát triển liên kết vùng có vai trò quan trọng để bảo đảm TPHCM, Đồng Nai cùng nhiều địa phương lân cận có nguồn ngân sách, cơ chế để phát triển các công trình kết nối" - ông Phạm Tuấn Anh phân tích.